• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 17.2°C / 20.7°C
    1 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.6°C / 19.1°C
    1 BF
    76%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.4°C / 22.6°C
    2 BF
    59%
  • Ιωάννινα
    Ασθενής ομίχλη
    11°C 10.9°C / 17.5°C
    0 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 18.5°C
    3 BF
    72%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.0°C / 17.6°C
    2 BF
    68%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.4°C / 13.4°C
    0 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.0°C / 21.3°C
    1 BF
    56%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 19.8°C / 21.4°C
    4 BF
    60%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 18.9°C
    3 BF
    59%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.1°C / 20.7°C
    5 BF
    56%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.3°C / 18.7°C
    2 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    2 BF
    73%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 18.5°C
    0 BF
    63%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.5°C / 20.0°C
    1 BF
    66%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.6°C / 25.8°C
    2 BF
    58%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 17.4°C / 20.4°C
    2 BF
    70%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.6°C / 17.3°C
    1 BF
    58%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.7°C / 19.2°C
    2 BF
    66%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    1 BF
    69%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενας εξαιρετικά ευγενικός «διάλογος»

  • A-
  • A+
Η παρισινή έκθεση που συνδυάζει την παρουσίαση έργων του Ρώσου πρωτοπόρου Χαΐμ Σουτίν και του Αμερικανού αφηρημένου εξπρεσιονιστή Βίλεμ ντε Κούνινγκ.

Το Μουσείο Ορανζερί στο Παρίσι παρουσιάζει την πολυαναμενόμενη έκθεση με έργα του Ρώσου πρωτοπόρου Χαΐμ Σουτίν (1893-1943) και του Αμερικανού αφηρημένου εξπρεσιονιστή Βίλεμ ντε Κούνινγκ (1904-1997).

Για την ακρίβεια αυτή η έκθεση επικεντρώνεται στη διερεύνηση του αντίκτυπου της ζωγραφικής του σπουδαίου Σουτίν στο εικονοπλαστικό όραμα του μεγάλου Αμερικανού ζωγράφου.

Τα εγκαίνια της έκθεσης έγιναν στις 14 Σεπτεμβρίου (διάρκεια μέχρι 10/1/2022) με ιδιαίτερη επισημότητα, άφθονη σαμπάνια και εκλεκτούς μεζέδες, κάτι που δεν επέτρεπε τη χρήση μάσκας ενάντια στον Covid. Θύμιζε τον παλιό καλό καιρό και αυτό ήταν μια διστακτική έκπληξη, εκτός εκείνης των τεράστιων ονομάτων, έργα των οποίων θα μπορούσαμε στη συνέχεια να «αγγίξουμε» με τα μάτια!

Ο Σουτίν σηματοδοτεί τη γενιά των εξπρεσιονιστών ζωγράφων με τη λιγωτικά εκφραστική δύναμη των έργων του και τη φιγούρα του «καταραμένου καλλιτέχνη», βιώνοντας τις περιπέτειες και τις υπερβολές της παριζιάνικης μποέμικης ζωής.

Τα έργα του που ταξίδεψαν μέχρι και τις Ηνωμένες Πολιτείες, μεταξύ των δεκαετιών του 1930 και του 1950, ξαναδιαβάστηκαν από τους ιστορικούς τέχνης υπό το φως των νέων καλλιτεχνικών θεωριών. Οι πίνακές του, με τις εμφανείς χειρονομιακές κινήσεις του πινέλου και την τόλμη του να χρησιμοποιήσει μεγάλη ποσότητα χρωστικής ουσίας (πάστας) στους καμβάδες του, οδήγησαν τους κριτικούς και επιμελητές να τον ανακηρύξουν «προφήτη», προάγγελο του αμερικανικού αφηρημένου εξπρεσιονισμού.

Ακριβώς στο τέλος της δεκαετίας του 1950 ο Ντε Κούνινγκ ξεκίνησε το δικό του έργο, απεικονίζοντας γυναίκες σε καμβάδες πάνω στους οποίους χτίστηκε ένας μοναδικός εξπρεσιονισμός μεταξύ εικονογράφησης και αφαίρεσης. Η ανάπτυξη αυτής της νέας γλώσσας αντιστοιχεί στη στιγμή που ο Ντε Κούνινγκ ανακάλυψε τον καλλιτεχνικό κόσμο του Σουτίν και τη «συγγένεια» των έργων τους, ειδικά της δεκαετίας του 1930.

Μπόρεσε να ανιχνεύσει την ένταση ανάμεσα στους δύο πόλους του έργου του Σουτίν, μεταξύ της δομής (σύνθεσης) σε συνδυασμό με την παθιασμένη σχέση του με την ιστορία της τέχνης και την έντονη τάση προς την αισθητική του ακανόνιστου.

Το έργο του Σουτίν έγινε η μόνιμη αναφορά για τον Ντε Κούνινγκ, ο οποίος σχεδόν λυσσαλέα προσπαθούσε να απαλλάξει τη ζωγραφική του από την παραστατικότητα αναπτύσσοντας ένα πρωτότυπο τρίτο μονοπάτι. Ο Αμερικανός καλλιτέχνης βρήκε στην τέχνη του Σουτίν μια νομιμοποίηση της δικής του πρακτικής. Κι εδώ ίσως αξίζει να σημειώσουμε πως και ο Φράνσις Μπέικον έχει επηρεαστεί ιδιαίτερα από τον Σουτίν.

Αυτή η εξαιρετική έκθεση, αν και μικρή σε αριθμό έργων -δεν ξεπερνάει τα πενήντα-, φέρνει πρόσωπο με πρόσωπο αυτούς τους δύο μεγάλους ζωγράφους σ’ έναν υπέροχο διάλογο, ευγενικό παρά την ίσως έμφυτη ή και εσκεμμένη «αγριότητα» και των δύο, μα περισσότερο απ’ όλα εποικοδομητικό. Η ανταλλαγή απόψεων ανάμεσα στους δύο καλλιτέχνες κινείται μεταξύ της έντασης της εικονογραφικής πρακτικής, της χειρονομίας και της λεπτής ισορροπίας, μεταξύ της μορφής και του άμορφου, θέτοντας βάσεις σε ιστορικές καλλιτεχνικές εξελίξεις.

Παρ’ όλα αυτά και οι δύο έχουν ένα εντελώς προσωπικό, και ίσως ταιριάζει καλύτερα η λέξη, ατομιστικό στιλ. Ο Σουτίν δεν διστάζει καθόλου μπροστά στην ποσότητα της χρωστικής ύλης, στις γυμνές λαζούρες, στα έντονα χρώματα, ενώ ειδικά στις παραμορφώσεις σπιτιών και χωριών θα έλεγε κανείς πως αγγίζει την ψυχεδέλεια. Η θεματολογία του, ευρέως γνωστή, είναι πορτρέτα μαγείρων, σερβιτόρων, κρεμασμένα πουλερικά και βοοειδή και κυρίως σε αυτά οι φωτοσκιάσεις θυμίζουν επιρροές του Ρέμπραντ.

Ο Ντε Κούνινγκ από την άλλη, ακόμη πιο «βίαιος», σκουπίζει ίσως και με την παλάμη του τα λάδια και από κάτω ξεπροβάλλει το κάρβουνο του προσχέδιου από τις πρώτες στρώσεις, αφήνοντάς το έτσι, δίνοντας τελικά ένα εξαιρετικά δουλεμένο αποτέλεσμα. Το μάτι του θεατή μπορεί να αισθανθεί τη χειρονομία και τη νευρικότητά του…

Λίγα λόγια για τη ζωή τους

Ο Χαΐμ Σουτίν ήταν το δέκατο από τα έντεκα παιδιά μιας εβραϊκής, πολύ φτωχής οικογένειας ενός ράφτη στη Λιθουανία (σημερινή Λευκορωσία). Σπούδασε ζωγραφική στα δεκαέξι του στο Βίλνιους και το 1913 μετανάστευσε στο Παρίσι, όπου και συνέχισε τις σπουδές του στην Εcole des Beaux-Arts. Κράτησε αποστάσεις κι έμεινε ανεπηρέαστος από την ακμάζουσα αβαν γκαρντ της εποχής εκείνης διατηρώντας το δικό του ύφος. Συνδέθηκε φιλικά με τον Σαγκάλ και τον Μοντιλιάνι και ο δεύτερος ήταν αυτός που τον σύστησε στον έμπορο τέχνης Λ. Ζντορόφσκι, ο οποίος του εξασφάλισε τα έξοδα για να ταξιδέψει και να εγκατασταθεί για κάποιο χρονικό διάστημα στον Νότο της Γαλλίας και να τον ζωντανέψει με τον χρωστήρα του.

Ο Σουτίν σε όλα του τα έργα αποσυνθέτει δραματικά το χρώμα αλλά κυρίως τη φόρμα, εκφράζοντας έτσι μια μεγάλη αγωνία και θλίψη, συναισθήματα όμως τα οποία τον εμπνέουν να μετατρέψει ακόμη και τα πιο τετριμμένα και συμβατικά θέματα σε ποιητικές εικόνες. Συχνά υπό την επήρεια του αλκοόλ, κατέστρεφε τα έργα του ή ζωγράφιζε καινούργια επάνω σε προηγούμενα. Ο Σουτίν ήταν καταδιωγμένος ως Εβραίος κατά τη διάρκεια του πολέμου και πέθανε το 1943. Συγκαταλέγεται στους κορυφαίους εξπρεσιονιστές παγκοσμίως.

Ο Βίλεμ ντε Κούνινγκ γεννήθηκε στο Ρότερνταμ της Ολλανδίας. Σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών της γενέτειράς του και στα είκοσι δύο του χρόνια, το 1926, αποφάσισε να αναζητήσει την τύχη του στη Νέα Υόρκη, όπου αγωνίστηκε σκληρά για την επιβίωσή του.

Στην ηλικία των 40 ετών έκανε την πρώτη του έκθεση. Δίδαξε έναν χρόνο στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ, αλλά συνειδητοποίησε πως δεν του ταίριαζε η ακαδημαϊκή καριέρα. Το 1943 παντρεύτηκε την Ιλεν Φράιντ. Παρά τις εξωσυζυγικές σχέσεις του και τα συνεχή μεθύσια του δεν χώρισαν ποτέ και στα 52 χρόνια του απέκτησαν μία κόρη.

Συνέχισε να ζωγραφίζει τις γυναίκες του μέχρι μεγάλη ηλικία. Οταν καταλάγιασε κάπως από το αλκοόλ, επλήγη από την νόσο Αλτσχάιμερ και άφησε την τελευταία του πνοή στα 92 του χρόνια.

*Xαράκτης, ζει στο Παρίσι

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ζωγραφική που ανοίγει την πόρτα στην αισιοδοξία
Η ζωγράφος Λίτσα Κασούμη παρουσιάζει τη νέα της έκθεση στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» με έργα της στα οποία έχει δοκιμάσει διάφορες τεχνικές και τεχνοτροπίες.
Ζωγραφική που ανοίγει την πόρτα στην αισιοδοξία
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Εκθεση για την Ελληνική Επανάσταση
Έκθεση για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821 παρουσιάζεται στο Ιδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης» με έργα της Συλλογής Γιώργου Γαϊτανάρη & Ιώς Ντόλκα.
Εκθεση για την Ελληνική Επανάσταση
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ζωγραφική που κλονίζει τις αισθήσεις
Στην έκθεση με τίτλο «Animated Connotations» θα παρουσιαστούν δεκαοχτώ έργα ζωγραφικής του Νίκου Μόσχου από τις 27 Ιουνίου έως τις 26 Σεπτεμβρίου στον Πύργο Μπαζαίου στη Νάξο.
Ζωγραφική που κλονίζει τις αισθήσεις

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας