• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.4°C / 22.0°C
    2 BF
    43%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 17.8°C / 21.7°C
    3 BF
    52%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.0°C / 19.4°C
    3 BF
    77%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    2 BF
    59%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    1 BF
    72%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.0°C / 18.3°C
    2 BF
    34%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    2 BF
    34%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 5.6°C / 18.0°C
    1 BF
    77%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.3°C / 20.6°C
    1 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.0°C / 21.0°C
    2 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.0°C / 21.0°C
    2 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.0°C / 22.0°C
    4 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    3 BF
    77%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.8°C / 23.0°C
    3 BF
    35%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.0°C / 23.3°C
    4 BF
    35%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.4°C / 21.0°C
    1 BF
    64%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 15.6°C / 22.0°C
    2 BF
    37%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 18.0°C
    3 BF
    72%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.3°C / 18.3°C
    2 BF
    82%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    2 BF
    34%
Πλάτωνας στους πέντε ανέμους

Ο διάσημος Αμερικανός εικαστικός Πολ Τσαν, μανιώδης αναγνώστης φιλοσοφίας, εμπνέεται από το έργο «Ιππίας Ελάσσων», φιλοσοφικό διάλογο για το ψέμα και την αλήθεια

Πλάτωνας στους πέντε ανέμους

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Την Κυριακή το μεσημέρι η θαλαμηγός του συλλέκτη Δάκη Ιωάννου κατέπλευσε στο λιμάνι της Υδρας προκαλώντας για πολλοστή φορά ποικίλα σχόλια καθώς την εξωτερική της όψη, με γεωμετρικά σχέδια και ποπ χρώματα, έχει φιλοτεχνήσει ο εκκεντρικός εικαστικός Τζεφ Κουνς. Η ιέρεια των Sonic Youth Κιμ Γκόρντον κατέβηκε πρώτη κρατώντας αντί για δάδα το κινητό της, με το οποίο τραβούσε συνεχώς βίντεο από το κοσμικό νησί. Και μια «πομπή» από καλλιτέχνες, επιμελητές, πανεπιστημιακούς, φιλότεχνους κατευθύνθηκε προς τα παλιά Σφαγεία, στην άκρη της πόλης.

Η Κιμ Γκόρντον, που αυτόν τον καιρό εκθέτει τις εικαστικές της ανησυχίες στο Μουσείο Μπενάκη, έκλεψε την παράσταση κι ας μην πρωταγωνιστεί στην καθιερωμένη καλοκαιρινή έκθεση του Ιδρύματος ΔΕΣΤΕ στην Υδρα. Ο πραγματικός πρωταγωνιστής είναι ένας αρχαίος γνώριμος, ο... Πλάτωνας, καθώς το ελάχιστα γνωστό και αμφιλεγόμενο έργο του «Ιππίας Ελάσσων» αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τον φημισμένο Αμερικανό, γεννημένο στο Χονγκ Κονγκ, καλλιτέχνη Πολ Τσαν.

Οι τρεις μορφές του πλατωνικού έργου, ο Σωκράτης, ο Ιππίας και ο Εύδικος, βρίσκονται στην ταράτσα των Σφαγείων της Υδρας, μεταλλαγμένοι σε σύγχρονο έργο τέχνης. Τρία λευκά συνθετικά υφάσματα, που φουσκώνουν με την παροχή αέρα, όμοια με μπαλόνια με προεξοχές σαν δάχτυλα υψώνονται ανάλαφρα προς τον ουρανό, γέρνουν προς τη γη, αγγίζονται και απωθούνται. Συνεχίζουν αέναα τον φιλοσοφικό τους διάλογο περί ψεύδους και αλήθειας, για τον Αχιλλέα που λέει ακούσια ψέματα και για τον πανούργο Οδυσσέα που έχει επίγνωση του ψεύδους.

«Ο Σωκράτης που πιστεύει ότι καλός άνθρωπος είναι εκείνος που εν γνώσει του κάνει λάθη και αδικίες είναι πιο βαρύς και επιβλητικός. Ο Ιππίας έχει την επιδειξιομανία του σοφιστή, ενώ ο Εύδικος βρίσκεται στο κέντρο σε ρόλο διαιτητή», μας λέει ο Πολ Τσαν, του οποίου οι εικαστικές δράσεις έχουν φιλοσοφικό ή ακτιβιστικό χαρακτήρα.

«Οταν το περασμένο καλοκαίρι επισκέφτηκα πρώτη φορά την Υδρα, αμέσως κατάλαβα ότι ήθελα να κάνω ένα έργο σε υπαίθριο χώρο, γιατί για εμάς που ζούμε στη Νέα Υόρκη το έξω σημαίνει απλώς ότι βγαίνεις από τον υπόγειο σταθμό του μετρό. Η ταράτσα των Σφαγείων είναι μέρος του τοπίου και μου αρέσει που η εγκατάστασή μου είναι ευάλωτη, εκτεθειμένη στη θάλασσα, στους ανέμους, στο φως, στα βράχια του νησιού».

Το έργο συνεχίζεται εντός κι εκτός. Καλώδια που ξεκινούν από την οροφή εισχωρούν στο εσωτερικό των Σφαγείων και ενώνονται με παπούτσια «ζωντανά ή πεθαμένα», αναλόγως με την ενέργεια των προσώπων που τα φορούσαν. Ενα τραπεζάκι με δύο καρέκλες πάνω στα βράχια, στο χείλος της θάλασσας, προσφέρεται για ρομαντικές φιλοσοφικές συζητήσεις. Μια νέα απόδοση του έργου «Ιππίας Ελάσσων» στα αγγλικά από τη Σάρα Ρούντεν με εισαγωγικά κείμενα του Ρίτσαρντ Φλέτσερ και του Πολ Τσαν έρχεται να βάλει τα πράγματα στη θέση τους για όσους είναι «χαμένοι στη μετάφραση».

Δηλαδή, ενώ η προηγούμενη μετάφραση του πλατωνικού έργου είχε υπότιτλο «Η τέχνη του ψέματος» (lie), η τωρινή επιλέγει τον όρο «cunning», που σημαίνει πολύτροπος, πολυμήχανος, επιτήδειος, έξυπνος, όσα δηλαδή και τα χαρακτηριστικά του Οδυσσέα. «Τα σπουδαία έργα τέχνης επιδέχονται παρερμηνείες και παρανοήσεις στο πέρασμα του χρόνου», υποστηρίζει ο Πολ Τσαν, ο οποίος πιστεύει ότι ο καλλιτέχνης πρέπει να είναι «πολύτροπος», ένας σύγχρονος Οδυσσέας, ελεύθερος, περιπετειώδης, ικανός να μαγεύει, να κεντρίζει, ακόμα και να παραπλανά τον κόσμο.

Μικροκαμωμένος, με παιδικό πρόσωπο, δεν δείχνει τα 42 του χρόνια. Ούτε φαντάζεσαι πως έχει μια τρίχρονη κόρη, «το πιο πολυμήχανο πλάσμα στον κόσμο, αφού χρησιμοποιεί χίλιους τρόπους για να με πείσει ότι έχει δίκιο και να της κάνω τα χατίρια».

Οπως φαίνεται, το μήλο πέφτει κάτω από τη μηλιά για τον Πολ Τσαν, ο οποίος διαβάζει φιλοσοφία από μικρός, καθημερινά, παντού, ακόμα και στην τουαλέτα, όπως λέει γελώντας. Αλλωστε ο Αντόρνο, ο Νίτσε, ο Μπέκετ, ο Γκρας, ο Μαρκήσιος ντε Σαντ και άλλοι διανοητές και συγγραφείς τον εμπνέουν. Μάλιστα το 2010 ίδρυσε τον δικό του εκδοτικό οίκο, που κυκλοφορεί ρηξικέλευθα κείμενα, μέχρι και τους λόγους του Σαντάμ Χουσέιν.

Τα έργα του συχνά έχουν πολιτικές προεκτάσεις και αναφορές στην αμερικανική Αριστερά, την 11η Σεπτεμβρίου ή τον πόλεμο στο Ιράκ. Πέρυσι κέρδισε το βραβείο Hugo Boss Prize και ακολούθησε έκθεσή του στο Μουσείο Guggenheim.

Info:

Πολ Τσαν «Hippias Minor», Σφαγεία Υδρας, Ιδρυμα ΔΕΣΤΕ, μέχρι 30 Σεπτεμβρίου. Ωρες λειτουργίας: Δευτ., Τετ., Πέμπ., Παρ. 11.00-13.00 & 19.00-22.00. Συντονισμός έκθεσης: Μαρίνα Βρανοπούλου.

 

 

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ζωγράφοι της θάλασσας, του τοπίου, της φαντασίας
Τρεις σπουδαίοι, επιδραστικοί καλλιτέχνες, τρεις μετρ της ζωγραφικής που έβαλαν τη σφραγίδα τους στην ελληνική τέχνη. Μπορεί να μη συναντήθηκαν ποτέ, το κοινό όμως έχει την ευκαιρία να συναντήσει το έργο τους...
Ζωγράφοι της θάλασσας, του τοπίου, της φαντασίας
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ανεξίτηλες εικόνες και μνήμες της Πόλης
Δεκαπέντε καλλιτέχνες, 15 εικόνες και βιωματικές εμπειρίες από το μοναδικό σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης της Κωνσταντινούπολης, με τη μεγαλειώδη αρχιτεκτονική και τη σκονισμένη από τους αιώνες ανθρώπινη μνήμη.
Ανεξίτηλες εικόνες και μνήμες της Πόλης
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ο ζωγράφος πίσω από τον αρχιτέκτονα
Η έκθεση «Εικαστική Δίοδος-Αρχείο 1966» που οργανώνει το Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης αποκαλύπτει έναν αρχιτέκτονα που δεν σταμάτησε ποτέ να ασχολείται με τα εικαστικά. Εργα ζωγραφικής, σχέδια, τέμπερες,...
Ο ζωγράφος πίσω από τον αρχιτέκτονα
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ο ευγενής εραστής του τελάρου
Κορυφαίος ζωγράφος του αισθήματος, αλχημιστής του χρώματος, έβαλε τη σφραγίδα του στην τέχνη με ένα έργο που αγκαλιάζει την Ελλάδα. Αγαπημένος δάσκαλος, υποδεχόταν στο εργαστήρι του μαθητές και φίλους με γλυκό...
Ο ευγενής εραστής του τελάρου
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Πισίνες στα στρώματα, τρύπες στους τοίχους
Εντονα δίνει το στίγμα της η καθιερωμένη έκθεση που διοργανώνει η αίθουσα τέχνης Καππάτος. Είκοσι έξι νέοι καλλιτέχνες εκφράζουν επίκαιρους προβληματισμούς και μεταμορφώνουν με τα πρωτότυπα έργα τους τα...
Πισίνες στα στρώματα, τρύπες στους τοίχους
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ο ζωγράφος πίσω από τα χαρτονομίσματα
Ο Μιχαήλ Αξελός ήταν ο πρώτος Ελληνας σχεδιαστής τραπεζογραμματίων και νομισμάτων, από το 1902 που εργαζόταν στην Τράπεζα της Ελλάδος μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 1946. Το 1928 φιλοτέχνησε το γνωστό έμβλημα...
Ο ζωγράφος πίσω από τα χαρτονομίσματα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας