• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    18°C 14.6°C / 20.5°C
    1 BF
    86%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 13.6°C / 17.7°C
    1 BF
    82%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.0°C / 18.4°C
    1 BF
    77%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 15.3°C
    0 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    0 BF
    87%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.3°C / 17.0°C
    2 BF
    85%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 12.4°C
    3 BF
    88%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 16.3°C / 17.6°C
    2 BF
    87%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 19.2°C
    2 BF
    94%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    2 BF
    81%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.1°C / 20.8°C
    1 BF
    88%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    1 BF
    72%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 20.0°C / 20.0°C
    1 BF
    76%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 11.5°C / 13.9°C
    0 BF
    94%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 11.5°C / 16.1°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    19°C 12.8°C / 19.8°C
    2 BF
    76%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.8°C / 20.8°C
    0 BF
    95%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 13.8°C / 18.1°C
    1 BF
    87%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.2°C / 17.8°C
    2 BF
    77%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    2 BF
    86%

Τομ Φίλιπς

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σύγχρονοι καλλιτέχνες δίνουν μορφή και χρώμα στη «Θεία Κωμωδία»

  • A-
  • A+
Με αφορμή τα 700 χρόνια από τον θάνατο του Ντάντε Αλιγκέρι μια μοναδική, περιοδεύουσα έκθεση με δημιουργίες πέντε εικαστικών διεθνούς ακτινοβολίας ξαναζωντανεύει το μνημειώδες έργο του Μέγιστου Ιταλού Ποιητή.

Φέτος συμπληρώνονται επτακόσια χρόνια από τον θάνατο του κορυφαίου ποιητή των ιταλικών γραμμάτων, του Ντάντε Αλιγκέρι (1265-1321) και το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών διοργανώνει τη σημαντική έκθεση «Δάντης ο Υπερσύγχρονος (Dante Ipermoderno) - Ο Δάντης εικονογραφημένος στον κόσμο 1983-2021» από τις 9 έως τις 30 Ιουνίου. Πρόκειται για μια μεγάλη περιοδεύουσα έκθεση -πριν από την Αθήνα παρουσιάστηκε στο Βελιγράδι, ενώ το ταξίδι της θα συνεχιστεί σε Πράγα, Μόσχα Λονδίνο για να καταλήξει στη Μαδρίτη- με αφορμή την σημαντική αυτή επέτειο για τους Ιταλούς.

Πάολο Μπαρμπιέρι

Η έκθεση απαρτίζεται από έργα πέντε εικαστικών καλλιτεχνών διεθνούς ακτινοβολίας: ο Πάολο Μπαρμπιέρι, η Μόνικα Μπάισνερ, ο Ντομένικο Παλαντίνο, ο Τομ Φίλιπς και ο Εμιλιάνο Πόντσι έδωσαν μορφή και χρώμα στις συγκλονιστικές εικόνες που περιγράφει ο ποιητής στο μνημειώδες έργο του, τη «Θεία Κωμωδία». Οι καλλιτέχνες ξαναζωντανεύουν τη δαντική Κόλαση, το Καθαρτήριο και τον Παράδεισο, αποδεικνύοντας πως το αποτύπωμα που έχει αφήσει ο Δάντης στον ευρωπαϊκό πολιτισμό παραμένει ανεξίτηλο, μια διαρκής πηγή έμπνευσης καλλιτεχνών.

Εμιλιάνο Πόντσι

Επιμελητής της έκθεσης είναι ο καθηγητής της Ιστορίας της Σύγχρονης Τέχνης του Πανεπιστημίου της Φλωρεντίας, Τζόρτζιο Μπάτσι.

Προλογίζοντας τον κατάλογο της έκθεσης, η πρέσβης της Ιταλίας στην Ελλάδα, Πατρίτσια Φαλτσινέλι, αναφέρει: «Φέτος που συμπληρώνονται επτά αιώνες από τον θάνατο του Δάντη γιορτάζουμε την εμβληματική μορφή και την εξαιρετική κληρονομιά του Μέγιστου Ιταλού Ποιητή, που με τη Θεία Κωμωδία του κατάφερε να πλάσει και να γονιμοποιήσει όσο ελάχιστοι άλλοι τις βάσεις και την εξέλιξη του δυτικού πολιτισμού.

Η επιρροή του Δάντη εξακολουθεί να είναι επίκαιρη, πέρα από τα όρια του χρόνου. Ξεπερνώντας γεωγραφικά σύνορα και τα πλαίσια της σκέψης, ο Δάντης έφτασε μέχρι τις μέρες μας ως πρωταγωνιστής, συνεχίζοντας να τροφοδοτεί στοχασμούς, να καθοδηγεί καλλιτέχνες στη δημιουργική τους πορεία, να προκαλεί συζητήσεις και να υποκινεί την κριτική σκέψη».

Διαχρονικά μοντέρνος

Μέχρι σήμερα ο Δάντης παραμένει επίκαιρος, είναι «υπερμοντέρνος», καθώς και ο ποιητικός του λόγος δεν καταδύεται μόνο στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής, αλλά εξακτινώνεται προς την κοινωνία, καταγράφοντας τις συγκρούσεις και τις δυναμικές που αναπτύσσονται εντός της. Θεωρείται ο πατέρας της ιταλικής γλώσσας, καθώς η «Κωμωδία» του, το έργο που έγινε ευρύτατα γνωστό όταν τη χαρακτήρισε «Θεία» ο Βοκάκιος, θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Μέσα σ’ αυτό, ο φιλόσοφος και επιστήμων ποιητής, που ενώνει τον Μεσαίωνα με την Αναγέννηση, αποκρυσταλλώνει, εκτός από τις θρησκευτικές τάσεις της εποχής του περί Παραδείσου, Καθαρτηρίου και Κόλασης, και τα ήθη που επικρατούσαν τότε στη δημόσια και ιδιωτική σφαίρα: δεν ήταν μόνο οι αμαρτωλοί, οι μοιχοί, οι δολοφόνοι ή οι λαίμαργοι που τιμωρούνταν στο διηνεκές, αλλά και οι διεφθαρμένοι αξιωματούχοι των καιρών του, οι πολιτικοί απατεώνες...

Αλλωστε, ο Δάντης συμμετείχε από νεαρός στην πολιτική, υποστηρίζοντας το κόμμα των Λευκών Γουέλφων στη Φλωρεντία, έναντι των αντιπάλων τους Γιβελίνων, αλλά και κόντρα στον Πάπα Βονιφάτιο Η’, στάση που του κόστισε πολλά χρόνια εξορίας. Αλλωστε πέθανε όχι στην αγαπημένη του γενέτειρα, στη Φλωρεντία, αλλά στη Ραβένα, όπου πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του.

Με το έργο του ασχολήθηκαν τα φωτεινότερα πνεύματα της ανθρωπότητας, γοητευμένα από την περιγραφή της καθόδου του ποιητή στον Αδη με οδηγό τον μέντορά του, τον ποιητή Βιργίλιο, και την ιδανική και αιώνια αγαπημένη του, τη Βεατρίκη. Η Βεατρίκη ήταν υπαρκτό πρόσωπο: τη γνώρισε ο Δάντης όταν και οι δύο ήταν μικρά παιδιά και την αγάπησε διά βίου. Ηταν πράγματι ο πρώτος πλατωνικός, δυνατός έρωτας του ποιητή, μέχρι που η Βεατρίκη Πορτινάρι πέθανε σε νεανική ηλικία χωρίς ποτέ να σμίξουν. Αργότερα ο Δάντης παντρεύτηκε την Γκέμα, κόρη ισχυρής και πλούσιας οικογένειας, με την οποία πιστεύεται πως απέκτησαν τρία παιδιά. Ομως ο ποιητής δεν την αναφέρει πουθενά...

Οι καλλιτέχνες της έκθεσης

Οι πέντε καλλιτέχνες που συμμετέχουν στην έκθεση συγκροτούν το τελευταίο κεφάλαιο στη μακραίωνη ιστορία της εικονογράφησης του δαντικού έργου. Ζωγράφοι του διαμετρήματος των Γκιστάβ Ντορέ, Νταλί, Γκουτούζο, Ράουσενμπεργκ «αναμετρήθηκαν» με το ζοφερό σύμπαν του Δάντη, παραδίδοντας στο κοινό αριστουργήματα που αιχμαλωτίζουν τη φαντασία. Τη σκυτάλη παίρνουν τώρα οι πέντε σύγχρονοι καλλιτέχνες, που ο καθένας με τον δικό του τρόπο αφηγούνται τα δαντικά έπη στην αισθητική γλώσσα του παρόντος. Από την πιο παραδοσιακή εικαστική γραφή, που χρησιμοποιούν ο Παλαντίνο, η Μπάισνερ και ο Φίλιπς, μέχρι την ψηφιακή τεχνική του Πόντσι και τα αέρινα φανταστικά τοπία του Μπαρμπιέρι, οι πέντε καλλιτέχνες μορφοποιούν έναν βιωματικό διάλογο μεταξύ του μεγάλου Φλωρεντίνου ποιητή και του κοινού του.

● Η Γερμανίδα Μόνικα Μπάισνερ είναι η μοναδική γυναίκα ζωγράφος που εικονογράφησε τη «Θεία Κωμωδία» στο σύνολό της. Τα έργα της, με αυγοτέμπερα, με μια μοναδική εμμονή στη λεπτομέρεια, χαρακτηρίζονται από δύναμη και πάθος. Παράδειγμα, ο «Αρχων του Σκότους», στο βάθος της δαντικής κόλασης, παραπέμπει ευθέως στον Κρόνο που τρώει τα παιδιά του, του Γκόγια. Η 79χρονη Μπάισνερ έχει μια μακρά και λαμπρή σταδιοδρομία εικονογράφησης στον κόσμο των picture books για μικρά παιδιά, ωστόσο το στίγμα της είναι ευδιάκριτο στη σχέση της με τους κλασικούς της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Στο μεγαλεπήβολο εγχείρημα με τη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη η σημαντική και αντισυμβατική εικονογράφος αφιέρωσε επτά χρόνια σκληρής δουλειάς.

Μόνικα Μπάισνερ

● Ο 43χρονος Εμιλιάνο Πόντσι είναι ένας από τους πλέον γνωστούς και αναγνωρισμένους διεθνώς εικονογράφους – η δουλειά του έχει δημοσιευτεί στους «Νιου Γιορκ Τάιμς», τη «Γουάσινγκτον Ποστ», τη «Μοντ», τη «Ρεπούμπλικα», το «Σπίγκελ» και άλλα έντυπα ανάλογης απήχησης. Εχει συνεργαστεί με το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης, ενώ οι δεσμοί του, αισθητικοί και επαγγελματικοί, με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την κουλτούρα τους είναι ισχυροί. Η αποκλειστικά ψηφιακή δουλειά του χαρακτηρίζεται από μια υπαινικτική σαφήνεια – ο Πόντσι λέει αυτό που θέλει να πει με σαφή και λιτό τρόπο, με στιλιζαρισμένη τραχύτητα, που καθιστά τις εικόνες του άμεσες και εκρηκτικές.

● Ο 84χρονος Βρετανός Τομ Φίλιπς εκθέτει εννιά μεταξοτυπίες που έχουν προκύψει από τις 139 εικόνες της δαντικής εικονογράφησης που αφηγούνται τα κατά Δάντη Επέκεινα με έναν εκφραστικό, ποπ τρόπο. Ο ίδιος είναι ένας πολυσχιδής καλλιτέχνης που έχει πειραματιστεί σε διαφορετικά πεδία, θέατρο, μουσική, κινηματογραφία, και έχει εκθέσει στις σημαντικότερες γκαλερί της Ευρώπης. Η προσέγγισή του στο δαντικό έργο έχει ξεπεράσει τις καλλιτεχνικές συμβάσεις: η χρήση πολυμέσων, σε συνεργασία με τον Πίτερ Γκριναγουέι, παρέχει νέες ερμηνευτικές δυνατότητες στην αφομοίωση της «Θείας Κωμωδίας».

● Ο 73χρονος Ιταλός Ντομένικο (Μίμο) Παλαντίνο είναι ένας παγκόσμια αναγνωρισμένος ζωγράφος, γλύπτης και κεραμίστας που έχει δημιουργήσει και σημαντικές εικαστικές εγκαταστάσεις σε θέατρα και εξωτερικούς χώρους. Εχει καταπιαστεί με τους κλασικούς της λογοτεχνίας, από τον Ομηρο και τον Αισχύλο μέχρι τον Θερβάντες, φτάνοντας στον Τζέιμς Τζόις και τον Παβέζε. Ο ίδιος χαρακτηρίζει τον εαυτό του «έναν ζωγράφο που δάνεισε τον εαυτό του στη λογοτεχνία». Η δουλειά του στη «Θεία Κωμωδία» χαρακτηρίζεται από χάρη, φινέτσα και φιλοσοφικό αναστοχασμό των περιπετειών του Δάντη στον Αλλο Κόσμο.

Ντομένικο (Μίμο) Παλαντίνο

● Τέλος, ο Ιταλός Πάολο Μπαρμπιέρι (50 ετών) είναι ένας από τους πλέον εξέχοντες εικονογράφους fantasy σε όλο τον κόσμο και έχει υπογράψει ταινίες κινουμένων σχεδίων, μια πλειάδα άλμπουμ κόμικς, δίσκους χέβι μέταλ, αλλά και τα εξώφυλλα από μυθιστορήματα των Ουμπέρτο Εκο, Μάικλ Κράιτον, Γουίλμπουρ Σμιθ και Τζέιμς Πάτερσον. Στα έργα του για τον Δάντη, λες και μεγάλοι δάσκαλοι έχουν ευλογήσει το μολύβι του: ο Καραβάτζιο, ο Μπος, ο Μποτιτσέλι νεύουν πίσω από τις πανέμορφες όσο και ερεβώδεις εικόνες.

Info: Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών, Πατησίων 47, τηλ. 2105242646, www.iicatene.esteri.it. Διάρκεια έκθεσης από 9 έως 30 Ιουνίου. Ωρες λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 16.00-20.30. Είσοδος ελεύθερη.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ενας «ποιητής» της γλυπτικής
Επίκαιρη η αθηναϊκή έκθεση του Τζουζέπε Πενόνε στο κέντρο της πόλης, καθώς μας θυμίζει τις καταστροφές στη φύση από την ανθρώπινη παρέμβαση και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Ενας «ποιητής» της γλυπτικής
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Θέλω τα έργα μου να είναι ανοιχτά σε κάθε βλέμμα και ανάγνωση»
Η ζωγράφος Ελέσα Αντύπα μιλά για την παρουσίαση της πρώτης ατομικής της έκθεσης και για τη τέχνη εν μέσω πανδημίας και τον ρόλο της στη χώρα.
«Θέλω τα έργα μου να είναι ανοιχτά σε κάθε βλέμμα και ανάγνωση»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Προσκύνηση των Μάγων» με πολλά μυστικά
Ο αναπληρωτής καθηγητής της Ιστορίας της Τέχνης Παναγιώτης Ιωάννου μιλά στην «Εφ.Συν.» για τον ανυπόγραφο πίνακα που βρέθηκε στην Ιταλία και αποδίδεται στον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο.
«Προσκύνηση των Μάγων» με πολλά μυστικά
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ο Μιχαήλ Αγγελος του Καπιτωλίου
Ο ελληνικής καταγωγής ζωγράφος, Κωνσταντίνος Μπρουμίδης, που ανέλαβε να ζωγραφίσει τον εκθαμβωτικό θόλο της Ροτόντας του Καπιτωλίου.
Ο Μιχαήλ Αγγελος του Καπιτωλίου
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
To σφυράκι θα χτυπήσει... στο διαδίκτυο
Μέσα σε αυτό το ιδιαίτερο κλίμα, το Greek Sale του διεθνούς οίκου Bonhams ανανέωσε το ραντεβού του για τις 18 Νοεμβρίου, με υψηλής ποιότητας και διαχρονικής αξίας έργα ελληνικής ζωγραφικής.
To σφυράκι θα χτυπήσει... στο διαδίκτυο
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Ακόμα και στις γκαλερί δεν υπακούω σε κανόνες καλής συμπεριφοράς»
Ο γνωστός street artist, που δεν αποκαλύπτει το πρόσωπό του, χωρίς να εγκαταλείπει τον δρόμο, εκθέτει στην G.E. Kapopoulos τα καρουζέλ του, με ρομαντισμό και αδρεναλίνη.
«Ακόμα και στις γκαλερί δεν υπακούω σε κανόνες καλής συμπεριφοράς»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας