• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.3°C / 18.4°C
    2 BF
    70%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 11.9°C / 16.0°C
    1 BF
    78%
  • Πάτρα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 13.0°C / 18.0°C
    2 BF
    74%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.1°C / 8.9°C
    2 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    4 BF
    82%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.0°C / 14.4°C
    1 BF
    82%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 7.4°C / 9.4°C
    2 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    12°C 11.8°C / 12.9°C
    2 BF
    91%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.5°C / 18.1°C
    3 BF
    64%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.9°C / 14.9°C
    3 BF
    94%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.2°C / 19.1°C
    4 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 15.6°C
    4 BF
    70%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    5 BF
    79%
  • Λάρισα
    Πολύ έντονες βροχοπτώσεις
    12°C 11.9°C / 12.5°C
    0 BF
    94%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    12°C 11.7°C / 12.5°C
    2 BF
    75%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.2°C
    2 BF
    74%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 15.8°C / 19.2°C
    3 BF
    65%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 15.5°C
    0 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    13°C 12.0°C / 16.1°C
    1 BF
    71%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    1 BF
    77%

Eυγενία Γραμμένου, εικαστικός

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Χωρίς αγκαλιά είμαστε ακυρωμένοι»

  • A-
  • A+
Με πικρή ειρωνεία, η γνωστή εικαστικός παρουσιάζει τη δράση για βίντεο «Free hugs II» στην εποχή των αποστάσεων και της ματαίωσης της επαφής.

Πώς θα σας φαινόταν αν μια γυναίκα, στη μέση του δρόμου, φορώντας ιατρική μάσκα και γάντια, με τα χέρια ανοιχτά και με μια ταμπέλα πάνω της που γράφει «Free hugs», σας πρόσφερε μια αγκαλιά; Πριν από λίγους μήνες, ίσως θα θέλατε να πάρετε μέρος στην περφόρμανς της Ευγενίας Γραμμένου, πέφτοντας στην αγκαλιά της. Σήμερα, μέσα στην κατάσταση που δημιουργήθηκε, εν μέσω της απειλής του κορονοϊού, πιθανότατα θα κάνατε βήματα πίσω, καθώς το άγγιγμα, η αγκαλιά, δαιμονοποιήθηκαν και ταυτίστηκαν με το μολυμαστικό, με τον κίνδυνο...

Ωστόσο, η γνωστή καλλιτέχνις, υποψήφια διδάκτορας του Τμήματος Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών ΑΠΘ (2019), επιμένει. Παρουσιάζει τη δράση για βίντεο «Free hugs II» στο «Italy-Greece: RestArt project. On-Line Video Art festival», που πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Eye’s Walk Digital Festival από την Ελλάδα και τη Διεθνή Μπιενάλε Τέχνης του Μπάρι στο Youtube: BibartBiennale Internazionale d’arte. Και περιμένει να παρουσιάσει το έργο της σε εξωτερικούς χώρους στην Αθήνα και στη Σύρο, καθώς και στην Chiesa Santa Teresa dei Maschi στο Μπάρι, τον Σεπτέμβριο.

• Πώς προέκυψε η ιδέα για το «Free hugs ΙΙ» και ποια η σημασία του στη σημερινή εποχή της αποστασιοποίησης;

Με το που ξεκίνησε η καραντίνα, με κατέκλυσε η απορία για το άγνωστο, παρέα με τον αδιόρατο φόβο τού τι μέλλει γενέσθαι. Ολοι δυσκολευόμασταν να κατανοήσουμε το αδιανόητο, το απρόσμενο, το μακάβριο και γκροτέσκο της κατάστασης. Οσο περνούσαν οι μέρες, μοναδικό σωσίβιο αποδείχθηκε η δημιουργικότητα. Αρχισα να ξορκίζω αυτή την πρωτόγνωρη κατάσταση ζωγραφίζοντας, γράφοντας, φτιάχνοντας εικόνες και σενάρια. Κάπου εκεί επανήλθε στη μνήμη η δράση «Free hugs Ι» που είχα κάνει το 2013.

Ηταν ένα σχόλιο στην επαφή, την επικοινωνία, τη μοναξιά, την ετερότητα, ιδωμένο με τα τότε δεδομένα. Συνειδητοποίησα πως μια δράση για προσφορά αγκαλιάς στην εποχή των αποστάσεων εμπεριέχει κωμικοτραγικά στοιχεία και ανάγεται σε παραδοξότητα. Ετσι προέκυψε το «Free hugs II», μια δράση για κάμερα ή μια εκ των προτέρων ματαιωμένη performance. Μια πρόταση διαποτισμένη με την πικρή ειρωνεία που επιφύλασσε η μοίρα για το ανθρώπινο είδος.

• Πρέπει πλέον να μάθουμε να ζούμε χωρίς αγκαλιά, σωματική επαφή, οικειότητα; Αλλάζει η ανθρώπινη υπόστασή μας;

Μα το σώμα είναι αναπόσπαστο στοιχείο μας, καθώς και όλα όσα σχετίζονται με αυτό, η επαφή, η αγκαλιά, το χάδι, το φιλί, ο έρωτας. Πώς μπορούμε να υπάρξουμε χωρίς αυτά; Ματαιωμένοι, ακυρωμένοι, ανάπηροι σχεδόν… Σήμερα η φράση «κρατάω αποστάσεις» απέκτησε κυριολεκτική χρήση. Η ματαίωση της επαφής και της επικοινωνίας μέσω της επαφής, η ακύρωση της σωματικότητας, η ψηφιοποίηση του αγγίγματος και της αφής, η αποσωματοποίηση της ίδιας της ύπαρξης ανάγονται σε σχήματα οξύμωρα αλλά δραματικά επίκαιρα.

Ο αποκλεισμός, η απόσταση, η αποξένωση αποκτούν την ανάγκη μιας νέας διαπραγμάτευσης. Η ίδια η ζωή και η κοινωνική οργάνωση χρήζουν μιας νέας διαπραγμάτευσης. Αποδείχθηκε ολέθριος ο τρόπος που διαχειριστήκαμε τις ζωές μας και τον πλανήτη ώς τώρα. Η αναγωγή του ατομικισμού και του έχειν σε κυρίαρχες αξίες μάς έφεραν εδώ. Ενα νέο σύστημα ύπαρξης και οργάνωσης με βάση το εμείς είναι αναγκαίο.

Φοβάμαι ότι στο μέλλον, σε διακόσια χρόνια από τώρα, θα μας χρησιμοποιούν ως παράδειγμα προς αποφυγή. Θα αναφέρονται στον εικοστό πρώτο αιώνα ως εποχή του ατομικισμού και των πρακτικών της αυτοκαταστροφής, θα είμαστε οι εκούσιοι αυτόχειρες του παρελθόντος. Πού βρισκόμαστε μέσα σε αυτό; Πόσο μπορούμε να επαναπροσδιορίσουμε την ύπαρξη, την οντότητα, τη σχέση μας με τον «άλλο»; Ερωτήματα εξαιρετικά επείγοντα.

• Αν κάνατε Free hugs μπροστά σε ζωντανό κοινό, ποια πιστεύετε θα ήταν η αντίδραση; Και τι θα συνέβαινε αν κάποιος σας αγκάλιαζε;

Δεν ξέρω τι θα συνέβαινε πια, όλα άλλαξαν. Η performance είναι σύστημα ανοιχτής σύμβασης, δεν καθορίζεται εκ των προτέρων η έκβασή της, αλλά το σώμα παραμένει στη διάρκεια της επιτέλεσης πεδίο συγκρούσεων. Αυτό είναι από τα πιο γοητευτικά της στοιχεία. Οπως το αναφέρετε ακούγεται πολύ ενδιαφέρουσα πρόκληση να πραγματοποιηθεί μια επόμενη δράση Free hugs, όταν θα έχουν περάσει όλα αυτά, ώστε να διερευνηθεί τι έχει καταγραφεί στο σώμα και στο ασυνείδητο…

• Ολη αυτή η κατάσταση, λόγω κορονοϊού, με ποιους τρόπους σας έχει επηρεάσει στη δημιουργία, στην επικοινωνία με το κοινό, αλλά και σε οικονομικό επίπεδο, αφού εκθέσεις, εκδηλώσεις κ.λπ. ματαιώνονται;

Απαντες βιώσαμε την αλλαγή σε όλα τα επίπεδα. Για τους δημιουργούς αυτές οι παράξενες εποχές είναι τροφή, σπουδαία πρόκληση για να διευρυνθούν η αντίληψη και η εκφραστική δυνατότητα, ακόμη και όταν πηγάζουν από μια ζοφερή συνθήκη. Ηταν για μένα προσωπικά μια εποχή υπερ-παραγωγής, βρέθηκα σε ντελίριο δημιουργικότητας, ίσως ήταν ένας τρόπος για να κρατηθώ. Ωστόσο οι αλλαγές επηρέασαν δραματικά όλους σε οικονομικό επίπεδο. Βέβαια οι καλλιτέχνες και στην προ κορονοϊού εποχή ήταν σε δεινή κατάσταση, καθώς οι κρατικές πολιτικές τούς αγνοούν - πόσο μάλλον τώρα με τις ακυρώσεις και τις αναβολές εκθέσεων, παραστάσεων και συναυλιών.

Οι δημιουργοί και όσοι δουλεύουν γύρω από τις τέχνες οδηγήθηκαν σε φτωχοποίηση. Στην Ελλάδα όπου δεν υπάρχει, έτσι κι αλλιώς, σοβαρή κοινωνική πολιτική απέναντι στους καλλιτέχνες και τον πολιτισμό, απλά τα πράγματα εξαχρειώθηκαν. Το μόνο παρήγορο και ζωογόνο είναι η ίδια η τέχνη και η διαδικασία της δημιουργίας, διαποτισμένη πια από τη συνειδητοποίηση της τρωτότητάς μας. Μακάρι να μην πάει χαμένη μια τέτοια επίγνωση.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Το «βαθύ μπλε» ενός εραστή του χρωστήρα
Ο 47χρονος Τζουλιάνο Καγκλής επιστρέφει με 15 έργα τα οποία δούλευε την τελευταία διετία, τα οποία ξεχώρισε για το «Βαθύ μπλε», όπως είναι ο τίτλος της νέας του έκθεσης.
Το «βαθύ μπλε» ενός εραστή του χρωστήρα
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Είμαι δημιουργός, χρησιμοποιώ τα χέρια μου κι έχω ένα στούντιο στο κεφάλι μου»
Στα πλαίσια της 7ης Μπιενάλε της Αθήνας ο βραβευμένος με Όσκαρ Στιβ ΜακΚουίν παρουσιάζει τον τραγουδιστή και κοινωνικό ακτιβιστή Paul Robeson, ο οποίος βρέθηκε στο στόχαστρο του FBI από τη δεκαετία του 1930.
«Είμαι δημιουργός, χρησιμοποιώ τα χέρια μου κι έχω ένα στούντιο στο κεφάλι μου»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Είμαστε φτιαγμένοι από τις ζωές των άλλων»
Ο συγγραφέας και εικαστικός παρουσιάζει στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» την έκθεση με τίτλο «Αυτοβιογραφία», με φωτογραφίες -ή μήπως «στιγμογραφίες»;- μιας ιδιαίτερης «διήγησης του εαυτού».
«Είμαστε φτιαγμένοι από τις ζωές των άλλων»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Να πώς «πακεταρίστηκε» η Αψίδα του Θριάμβου
Tρεις μήνες χρειάστηκε για να «πακεταριστεί» η Αψίδα του Θριάμβου. Τυλίχτηκε με 25.000 τετραγωνικά μέτρα από ανακυκλώσιμο ύφασμα πολυπροπυλενίου σε μπλε-ασημί και 3.000 μέτρα από επίσης ανακυκλώσιμο κόκκινο...
Να πώς «πακεταρίστηκε» η Αψίδα του Θριάμβου
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ενα «καταφύγιο» από σεντόνια και μια κομμένη γλώσσα, με αφορμή τις γυναικοκτονίες
Η περφόρμανς «Shelter» της Γεωργίας Λαλέ θα παρουσιαστεί στις 9 Οκτωβρίου και πραγματεύεται τη θέση της γυναίκας μέσα στην οικογένεια και την καταπίεση των ονείρων και επιθυμιών της από την πατριαρχία.
Ενα «καταφύγιο» από σεντόνια και μια κομμένη γλώσσα, με αφορμή τις γυναικοκτονίες
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ενας «ποιητής» της γλυπτικής
Επίκαιρη η αθηναϊκή έκθεση του Τζουζέπε Πενόνε στο κέντρο της πόλης, καθώς μας θυμίζει τις καταστροφές στη φύση από την ανθρώπινη παρέμβαση και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Ενας «ποιητής» της γλυπτικής

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας