Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο Μαρκ Σαγκάλ στη «Γη των Θεών»

Ο Μαρκ Σαγκάλ με την κόρη του Βαλεντίνα στην Ακρόπολη (1952-54)

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Μαρκ Σαγκάλ στη «Γη των Θεών»

  • A-
  • A+

Το μουσείο και η έκθεση παραμένουν κλειστά, έτσι όπως πρέπει δηλαδή, ακολουθώντας τις οδηγίες της κυβέρνησης της Γαλλίας λόγω του κορονοϊού. Εμείς όμως οφείλουμε να αναφέρουμε αυτήν τη σπουδαία έκθεση, έστω, μόνο και μόνο, για να τονίσουμε την αξία όμορφων πραγμάτων…

Ετσι λοιπόν, με κύριο θέμα την έμπνευση του Μαρκ Σαγκάλ από την αρχαία Ελλάδα, το Εθνικό Μουσείο «Μαρκ Σαγκάλ» της Νίκαιας στη Γαλλία πραγματοποίησε μια έκθεση ιδιαίτερης σημασίας, τουλάχιστον για εμάς τους Ελληνες. Ο Σαγκάλ (1887-1985) θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους καλλιτέχνες της μοντέρνας ζωγραφικής και παρ' ότι έζησε παράλληλα με την εξέλιξη πολλών κινημάτων της σύγχρονης τέχνης, το έργο του δύσκολα μπορεί να ενταχθεί σε κάποιο από αυτά.

Η πρώτη φορά που ο Σαγκάλ ήρθε νοητικά σε επαφή με τη χώρα μας, ήταν όταν παρακολούθησε τα ρωσικά μπαλέτα το 1911 στο Παρίσι και εντυπωσιάστηκε από τον ρόλο του Κένταυρου, αλλά και από τα σκηνογραφικά στοιχεία που περιελάμβαναν βουκολικά τοπία με αναφορές στην αρχαία Ελλάδα. Οι προσωπικές του μελέτες από εκεί και πέρα τον οδήγησαν στον Ομηρο και την Οδύσσεια, από την οποία εμπνεύστηκε και δημιούργησε πολλές λιθογραφίες, με θέματα όπως ο Κύκλωπας, οι Σειρήνες και ο μύθος του Φαέθοντα, οι οποίες παρουσιάστηκαν στην έκθεση.

«Δάφνις και Χλόη»

Ενώ, λοιπόν, ήταν ήδη γοητευμένος από την αρχαία Ελλάδα, γνώρισε και στη συνέχεια έγινε στενός φίλος με τον Λέσβιο τεχνοκριτικό και εκδότη καλλιτεχνικών εντύπων Ευστράτιο Ελευθεριάδη, γνωστό με το καλλιτεχνικό όνομα Tériade, που ζούσε κι αυτός στο Παρίσι. Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, ο Tériade ζήτησε από τον Σαγκάλ να εικονογραφήσει το κείμενο του μύθου «Δάφνις και Χλόη». Ετσι, ο ζωγράφος πραγματοποίησε στην Ελλάδα δύο ταξίδια, το 1952 και το 1954, ώστε να τροφοδοτήσει τον εαυτό του με ακόμη περισσότερα ερεθίσματα, αλλά και για να απολαύσει τον κόσμο της αφήγησης όσο το δυνατόν πιο ρεαλιστικά, μιας που ο μύθος εξελίσσεται στον Μόλυβο της Λέσβου (εκτός από την Αθήνα και τη Λέσβο, ο Σαγκάλ ταξίδεψε στην Ολυμπία, στους Δελφούς, στο Ναύπλιο και στον Πόρο).

Ετσι εμπνεύστηκε από το αισθησιακό περιβάλλον των τοπίων, δημιουργώντας 42 λιθογραφίες, καθώς και πίνακες ζωγραφικής. Παράλληλα συνέλεξε υλικό για την κατασκευή σκηνικών και τον σχεδιασμό κοστουμιών για το μπαλέτο του ομότιτλου έργου του Γάλλου συνθέτη Μορίς Ραβέλ (από τους κυριότερους εκπροσώπους του μουσικού ιμπρεσιονισμού) στην Οπερα του Παρισιού το 1958. Ο μύθος «Δάφνις και Χλόη», που γοήτευσε τόσο τον Σαγκάλ, είναι γραμμένος τον 3ο αιώνα μ.Χ. από έναν από του πρώτους μυθιστοριογράφους του κόσμου, τον Λόγγο. Η πλοκή αναφέρεται σε δύο έκθετα παιδιά τα οποία βρίσκουν και τελικά υιοθετούν δύο βοσκοί και αυτά στη συνέχεια ερωτεύονται, μια ιστορία που τελικώς έγινε γνωστή στην κεντρική Ευρώπη την περίοδο της Αναγέννησης. Σε πολλές χώρες εκδόθηκε η ιστορία του Λόγγου, με την καλύτερη έκδοση να θεωρείται πως τυπώθηκε στη Γερμανία από τον εκδοτικό οίκο Prestel-Verlag, η οποία περιέχει και τις 42 λιθογραφίες του Σαγκάλ.

Ο Πολύφημος, από τη σειρά για την «Οδύσσεια»

Τα πιο γνωστά έργα του Μαρκ Σαγκάλ, τα οποία εμπνεύστηκε από την αρχαία ελληνική μυθολογία, είναι «Η πτώση του Ικαρου» (1975), «Ο μύθος του Ορφέα» (1977) και «Φαέθων» (1977). Επίσης υπάρχουν και κάποια τα οποία απλά εμπεριέχουν αναφορές που παραπέμπουν στην αρχαία Ελλάδα, όπως ναοί και διάσπαρτα αρχιτεκτονικά στοιχεία στη σύνθεση, και άλλα που φαντάζουν σαν καθημερινές σκηνές από το μακρινό παρελθόν της χώρας μας κάτω από το ευαίσθητο πρίσμα του καλλιτέχνη. Τα έργα αυτά χαρακτηρίζονται από την ιδιαίτερη προσωπική, ποιητική χροιά του Σαγκάλ, με τη φανταχτερή μεν, αλλά απαλά αέρινη παλέτα του, ιδιαίτερα στις λιθογραφίες με το πλούσιο λευκό φόντο του χαρτιού.

Η έκθεση ήταν προγραμματισμένη να διαρκέσει μέχρι την 1η Ιουνίου του 2020 και περιελάμβανε, εκτός από πίνακες ζωγραφικής, λιθογραφίες και ακουαρέλες, ψηφιδωτά, ζωγραφισμένα αγγεία καθώς και μια σμιλευμένη πέτρα με το πρόσωπο του Κύκλωπα.

Ο Μαρκ Σαγκάλ σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Nice-Matin στις 30 Οκτωβρίου 1952 είχε δηλώσει: «Ποτέ δεν έχω αισθανθεί μια παρόμοια εμπειρία, όπως όταν επισκέφτηκα την Ελλάδα και τα μνημεία της. Εκεί οτιδήποτε μπορεί να ταξιδέψει τη φαντασία σου 3.000 χρόνια πίσω, στο παρελθόν».

*Ο Χριστόφορος Κατσαδιώτης είναι εικαστικός-χαράκτης που ζει στη Γαλλία.
 


 

 

 


 

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Η ανθρώπινη μορφή από «μορφές» της ελληνικής ζωγραφικής
Μέσα από 73 σπουδαίους πίνακες της Εθνικής Πινακοθήκης, ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να γνωρίσει την περιπέτεια της ανθρώπινης μορφής στην ιστορία της ελληνικής ζωγραφικής του 20ού αιώνα: από την αποδέσμευση...
Η ανθρώπινη μορφή από «μορφές» της ελληνικής ζωγραφικής
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Η Μόνα Λίζα σε virtual reality
Τα 500 χρόνια από τον θάνατο του κορυφαίου καλλιτέχνη δεν θα μπορούσε να τα αφήσει η Γαλλία να περάσουν χωρίς μια μεγάλη και φιλόδοξη διοργάνωση, που παρόμοια δεν έχει ξαναγίνει. Εγκαινιάζεται αύριο, αφού...
Η Μόνα Λίζα σε virtual reality
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Η θάλασσα είναι η σωτηρία μου
Απόλαυση του βλέμματος είναι τα έργα της Μαρίας Φιλοπούλου, που μας προσκαλεί από σήμερα στους «Προσωπικούς Παράδεισους», στον χώρο «16 Φωκίωνος Νέγρη», σε μια έκθεση αναδρομικού χαρακτήρα με συνθέσεις της...
Η θάλασσα είναι η σωτηρία μου
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Βλέπουμε έναν πίνακα με την ταχύτητα που κάνουμε scroll down
«Συνθήκες προσαρμογής» είναι ο τίτλος της νέας έκθεσης του 40χρονου καλλιτέχνη, που εγκαινιάστηκε στην Γκαλερί Ζουμπουλάκη. Πρόκειται για ζωγραφικά έργα, κυρίως ακρυλικά σε καμβά και έργα σε χαρτί, των...
Βλέπουμε έναν πίνακα με την ταχύτητα που κάνουμε scroll down
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Διαδραστικός Πικάσο
O Πάμπλο Πικάσο όπως δεν τον έχετε ξαναδεί... Την οπτικοακουστική εγκατάσταση «Πικάσο: γαλάζια και ροζ περίοδος» παρουσιάζει το Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) από τις 3 Φεβρουαρίου έως τις 31...
Διαδραστικός Πικάσο
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Τα σημερινά παιδιά κινούνται χωρίς τα δικά μας βαρίδια»
Χειμαρρώδης, εφευρετικός στον λόγο και την καλλιτεχνική έκφραση, ο Μάριος Σπηλιόπουλος υψώνει τα δικά του Dazibao στα διαφορετικά επίπεδα της αίθουσας «Εικαστικός Κύκλος ΔΛ», όπου χθες εγκαινιάστηκε η ατομική...
«Τα σημερινά παιδιά κινούνται χωρίς τα δικά μας βαρίδια»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας