Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τα χρώματα της αγάπης και της αντίστασης

Αριστερά: «Αντίθεση» - Δεξιά: «Διαδήλωση»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα χρώματα της αγάπης και της αντίστασης

  • A-
  • A+
Σπουδαίος ζωγράφος, με χαρακτηριστική παλέτα, έδωσε τους αγώνες του για τη διάδοση της σύγχρονης τέχνης, αλλά και ενάντια στη χούντα, μέσα από εμβληματικές σειρές έργων όπως «Ταυτότητες» και «Δικαστές». Από το 2011 που πέθανε η αγαπημένη του σύντροφος, εικαστικός Πέπη Σβορώνου, δεν ξανάπιασε τα πινέλα.

Ζωγράφος του χρώματος, με χαρακτηριστική μπλε, κόκκινη, κίτρινη παλέτα και εξπρεσιονιστικές εντάσεις, άοκνος θαυμαστής της «Οδύσσειας», την οποία αποτύπωσε με παρότρυνση του Δημήτρη Μαρωνίτη, εραστής των Κυκλάδων, ένας καλλιτέχνης με πολιτικό έργο, αριστερός από τα γεννοφάσκια του, ένας άνθρωπος λιγομίλητος, αλλά ευθύς και αιχμηρός.

Ο Δημοσθένης Κοκκινίδης έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 91 ετών, αφήνοντας πλούσιο, πολυσήμαντο έργο και δίνοντας και κερδίζοντας πολλές «μάχες», τόσο για τη διάδοση της σύγχρονης τέχνης όσο και ενάντια στη χούντα. Τα τελευταία χρόνια τον είχε καταβάλει πολύ ο θάνατος της αγαπημένης του συζύγου, ζωγράφου Πέπης Σβορώνου (1934-2011). Εκτοτε, αποφάσισε να μην ξαναζωγραφίσει. «Δεν υπάρχει πίνακας που να μην είναι μέσα εκείνη κι εγώ», έλεγε το 2013 στην «Ελευθεροτυπία».

Ο Δημοσθένης Κοκκινίδης γεννήθηκε στον Πειραιά το 1929, έζησε δύσκολα χρόνια στην Κατοχή και στον Εμφύλιο. Αρχισε σπουδές στην Ανωτάτη Εμπορική Σχολή (1950), τις εγκατέλειψε όμως γιατί το πάθος του ήταν η ζωγραφική και φοίτησε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών με καθηγητές τον Γιάννη Μόραλη και τον Σπύρο Παπαλουκά (1952-1958).

Στη δεκαετία του ’60 ασχολήθηκε με το ντιζάιν για βιοποριστικούς λόγους και ως μέλος της «Ομάδας τέχνης α» (1961-67) και της «Ομάδας για την Επικοινωνία και την Εκπαίδευση μέσω της Τέχνης» (1976-81), ενδιαφέρθηκε για την προώθηση της μοντέρνας τέχνης. «Η γενιά μου της ζωγραφικής ήθελε να πει στους Ελληνες ότι η τέχνη έχει ενδιαφέρον, ελάτε να τη δείτε», έλεγε.

Καθηγητής στην ΑΣΚΤ έγινε το 1976, όπου δίδαξε ζωγραφική για περισσότερα από είκοσι χρόνια, διετέλεσε επίσης αντιπρύτανης (1978-1980) και πρύτανης (1980-1982), ενώ υπήρξε μέλος του Δ.Σ. του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τραπέζης και της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, του Εθνικού Θεάτρου της Αθήνας.

Παρ’ όλες όμως τις διακρίσεις και τις πολυάριθμες εκθέσεις, αρνήθηκε να συμμετάσχει σε μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις, όπως οι Μπιενάλε, θεωρώντας ότι στις συναντήσεις αυτές, με τον τρόπο που διοργανώνονται στα μητροπολιτικά κέντρα, δεν εξασφαλίζεται ο αμοιβαίος σεβασμός προς τα έργα των εκθετών των άλλων χωρών.

Σε μια από τις τελευταίες, μεγάλες εκθέσεις του, τον Δεκέμβριο του 2015, στο Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς, μας έλεγε: «Tα πολιτιστικά βρίσκονται σε δεύτερη μοίρα σήμερα στη χώρα και κυριαρχούν τα οικονομικά θέματα. Παρ' όλα αυτά επιμένω στον πολιτισμό γιατί είμαι εκ γενετής αριστερός». Αυτό το αφιέρωμα με τίτλο «Λησμονημένα ρολά ζωγραφικής», έδωσε την ευκαιρία να έρθει το κοινό σε επαφή με άγνωστα έργα του της περιόδου 1952-1974, που σηματοδοτούν τη γόνιμη, μακρόχρονη πορεία του.

Τα σπουδαστικά του πορτρέτα και τοπία, οι προπολεμικές προσφυγικές «Συνοικίες», οι φορτισμένες εικόνες από την αμερικανική εισβολή στο Βιετνάμ, οι εμβληματικές σειρές «Ταυτότητες» και «Δικαστές» της περιόδου της χούντας, οι τρυφερές «Μητρότητες» που γεννήθηκαν μαζί με τη γέννηση της κόρης του.

Στην επταετία ο Κοκκινίδης ζωγράφισε ανθρωποκεντρικές αφαιρετικές συνθέσεις, πορτρέτα φίλων και συναγωνιστών του, όπως ο Γεώργιος Μαγκάκης, ο Σάκης Καράγιωργας, ο Δημήτρης Μαρωνίτης, ο Παύλος Ζάννας, όλοι «φιμωμένοι», με οριζόντιες ταινίες να καλύπτουν το στόμα. Η δική του αυτοπροσωπογραφία, όμοια με σκιά... «Αρρώστησα» στη χούντα, μας έλεγε. «Είχα δύο ασφαλίτες κάθε μέρα έξω από το σπίτι μου να με φυλάνε. Είχα από το πρωί μέχρι το βράδυ την Ντόιτσε Βέλε στ’ αυτιά μου. Ζωγράφιζα συνέχεια τη δικτατορία. Επτά χρόνια έχασα τη ζωή μου, επτά χρόνια μηδέν».

Υπήρχαν όμως και γεγονότα που τα θυμόταν και γελούσε: «Εκείνη την εποχή έδειξα έργα από τις “Ταυτότητες“ και “Μητρότητες” στην γκαλερί Ζουμπουλάκη στην οδό Κριεζώτου. Μια μέρα επισκέφτηκε την έκθεση ο υπουργός Πολιτισμού της χούντας και ρώτησε την Πέγκυ Ζουμπουλάκη γιατί κάνω φυλακισμένους και δεν κάνω νεκρές φύσεις και λουλούδια. Ηθελε να κατεβάσω τα έργα. Και τότε εκείνη είχε το θράσος να του απαντήσει: “Ας ελευθερώσουν τους φυλακισμένους και ο Κοκκινίδης θα ζωγραφίσει λουλούδια!”».

«Οι αγώνες δόθηκαν επί χούντας από ανθρώπους που ήθελαν να δουν την Ελλάδα καλύτερη. Η σημερινή Αριστερά δεν ξέρω αν θα μπορέσει να την κάνει καλύτερη. Το “Πρώτη φορά Αριστερά” είναι για εντυπωσιασμό. Εύχομαι να τα καταφέρει ο πρωθυπουργός να βγούμε από την κρίση», έλεγε το 2015 ο Δημοσθένης Κοκκινίδης.

Παρόλα αυτά, ήταν ο αγαπημένος ζωγράφος του Αλέξη Τσίπρα. Οταν έγινε πρωθυπουργός επέλεξε το έργο του Κοκκινίδη «Αντίθεση» από τη σειρά «Διαμαρτυρίες», για το γραφείο του. Μάλιστα είχε καλέσει τον ζωγράφο στο Μαξίμου, τα είπαν, φωτογραφήθηκαν και ο Κοκκινίδης τον παρότρυνε να ανοίξει το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης που ήταν κλειστό. Από τότε... τυχαίο;

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Με τη ζωγραφική μου απολαμβάνω χίλιες ζωές»
Ζωγράφος των φωτεινών χρωμάτων, των ανθρώπων, των αγγέλων και των ονείρων, ευαίσθητος ποιητής, τολμηρός σκηνογράφος-ενδυματολόγος, ο Φαίδων Πατρικαλάκις έφυγε χθες από τη ζωή σε ηλικία 82 ετών, έπειτα από...
«Με τη ζωγραφική μου απολαμβάνω χίλιες ζωές»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Επιστρέφουν» οι Ελληνες καλλιτέχνες της Διασποράς
«Αφαιρετικές προσεγγίσεις» 19 πρωτοποριακών εικαστικών μας οι οποίοι έδρασαν και αναγνωρίστηκαν στις μητροπόλεις της τέχνης, τη Νέα Υόρκη, το Παρίσι, το Λονδίνο, μέσα από έργα της συλλογής του Ιδρύματος Β. &...
«Επιστρέφουν» οι Ελληνες καλλιτέχνες της Διασποράς
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ο εικαστικός σημειολόγος της εποχής μας
Ο Κωνσταντίνος Ξενάκης δημιούργησε προσωπικούς κώδικες με το έργο του που βρίσκεται σε διάλογο με το πολιτιστικό παρελθόν και στέκεται κριτικά στη σύγχρονη κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα.
Ο εικαστικός σημειολόγος της εποχής μας
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Βλέποντας τέχνη... στο 1,5 μέτρο
Μερικές γκαλερί επέστρεψαν για λίγες ημέρες, κυρίως με εκθέσεις που είχαν διακόψει τα μέτρα κατά της πανδημίας αλλά και με νέες, και περιμένουν τους φιλότεχνους, με τις απαραίτητες αποστάσεις.
Βλέποντας τέχνη... στο 1,5 μέτρο
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Βλέπουμε έναν πίνακα με την ταχύτητα που κάνουμε scroll down
«Συνθήκες προσαρμογής» είναι ο τίτλος της νέας έκθεσης του 40χρονου καλλιτέχνη, που εγκαινιάστηκε στην Γκαλερί Ζουμπουλάκη. Πρόκειται για ζωγραφικά έργα, κυρίως ακρυλικά σε καμβά και έργα σε χαρτί, των...
Βλέπουμε έναν πίνακα με την ταχύτητα που κάνουμε scroll down

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας