Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μια μυθική συλλογή αποκαλύπτεται

Αποψη του πρώτου ορόφου

© Χριστόφορος Δουλγέρης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια μυθική συλλογή αποκαλύπτεται

  • A-
  • A+

Eίναι το γεγονός της χρονιάς στον χώρο του πολιτισμού. Το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή ανοίγει τις πύλες του στις 2 Οκτωβρίου, στην οδό Ερατοσθένους 13 στο Παγκράτι, βάζοντας τέλος σε μια περιπέτεια που κράτησε σχεδόν 27 χρόνια.

Ενα επιβλητικό, υπερσύγχρονο μουσείο γίνεται το νέο τοπόσημο στην καρδιά της Αθήνας, εμπλουτίζοντας τον πολιτιστικό χάρτη, σηματοδοτώντας συμβολικά την έξοδο της χώρας από μια βαθιά, πολυετή κρίση. Μια μυθική συλλογή έργων μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης αποκαλύπτεται για πρώτη φορά, αποτελώντας πόλο έλξης για το κοινό κάθε ηλικίας, από κάθε γωνιά της Γης.

Μπορεί το νέο «παλάτι» της Αθήνας να μην είναι το μινιμαλιστικό, αέρινο κτίριο που σχεδίασε ο κορυφαίος αρχιτέκτονας Ι.Μ. Πέι και οραματίστηκε το ζεύγος Γουλανδρή για τη Ρηγίλλης, στις αρχές της δεκαετίας του ‘90, αφού η ανακάλυψη του Λυκείου του Αριστοτέλη έβαλε τέλος στα φιλόδοξα σχέδιά τους.

Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή

Ωστόσο το νέο, εντυπωσιακό κτίριο που συνδυάζει τον νεοκλασικό με τον σύγχρονο ρυθμό (έργο του αρχιτεκτονικού γραφείου Ι. & Α. Βικέλα) έχει συνολική επιφάνεια 7.250 τ.μ., εκτείνεται σε 11 ορόφους και εκτός από τους εκθεσιακούς χώρους θα λειτουργήσουν πωλητήριο, cafe-εσιτιατόριο, βιβλιοθήκη τέχνης με 6.000 τόμους, παιδικό εργαστήριο και αμφιθέατρο 190 θέσεων.

Το μουσείο εξωτερικά

Eurokinissi/ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

Μπορεί επίσης η ανεκτίμητη συλλογή του ζεύγους να μην εκτίθεται στο σύνολό της -λέγεται πως αριθμεί 800 έργα, αντικείμενα και τεκμήρια- και η δικαστική διαμάχη με τους κληρονόμους του φιλότεχνου ζεύγους να μην έχει λήξει, ωστόσο οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να ανακαλύψουν στον 1ο και τον 2ο όροφο την αφρόκρεμά της, 180 πίνακες και γλυπτά με υπογραφές που κόβουν την ανάσα και θα ζήλευαν τα μεγάλα μουσεία διεθνώς: Θεοτοκόπουλος, Σεζάν, Πικάσο, Βαν Γκογκ, Γκογκέν, Μονέ, Μπονάρ, Ντεγκά, Τουλούζ-Λοτρέκ, Μπρακ, Μιρό, Καντίνσκι, Πόλοκ, Μπέικον, Τζακομέτι, Σεζάρ, Τινγκελί, Μπαλτίς, Ντε Κίρικο κ.ά.

Κεντρικό πρόσωπο αυτής της σύναξης καλλιτεχνών και ευρωπαϊκών κυρίως έργων που χρονολογούνται από την περίοδο 1880-1980 είναι ο Πολ Σεζάν, για τον οποίο ο Πικάσο έλεγε ότι «ήταν ο πατέρας όλων μας» και επιπλέον, είναι ο πρώτος μοντέρνος ζωγράφος που εντάχθηκε στη συλλογή των Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή.

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, «Η Θεία Μορφή», αρχές δεκαετίας 1580

Εκτοτε υφάνθηκε ένας ιστός με ζωγράφους και γλύπτες που διασταυρώνονται, συνδέονται με δεσμούς φιλίας, συγκρούονται ή αλληλοεπηρεάζονται. Την περιδιάβαση συμπληρώνουν δύο αίθουσες αφιερωμένες σε Ελληνες καλλιτέχνες, μοντέρνους και σύγχρονους, στον 3ο και τον 4ο όροφο, όπως ο Γιάννης Τσαρούχης, ο Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, ο Γιάννης Μόραλης, ο Μιχάλης Τόμπρος. Εκτός από τα εμβληματικά έργα της συλλογής που θα εκτίθενται μόνιμα, άλλα επίσης σημαντικά θα παρουσιάζονται εκ περιτροπής, προκειμένου όλη η συλλογή να τεθεί σε κοινή θέαση.

Πάμπλο Πικάσο, «Γυμνή γυναίκα με σηκωμένα χέρια», 1907

Παρότι το νέο μουσείο βρίσκεται μόλις λίγα μέτρα από το Καλλιμάρμαρο, σε ένα κομβικό, πολυσύχναστο σημείο, δίνοντας την εντύπωση ότι «πνίγεται» από τις πολυκατοικίες, αντιθέτως, οι εσωτερικοί του χώροι, άνετοι και φωτεινοί, δημιουργούν μια αίσθηση οικειότητας και ευφορίας. Το παιχνίδι με το γυαλί, το ξύλο και το μπετόν, οι εναλλαγές των γεωμετρικών σχημάτων -οι καμπύλες συνομιλούν με τις ορθές γωνίες-, τα υποβλητικά χρώματα, κυρίως στους τόνους του γκρι, κερδίζουν τις εντυπώσεις.

Οπως και η ειδική σκηνογραφική μελέτη στις αίθουσες -τα έργα στους τοίχους, ενώ και στο κέντρο βρίσκονται μεγάλα πάνελ με ξεχωριστούς πίνακες ή βάσεις με σπουδαία γλυπτά- συμβάλλει στην αναγνωρισιμότητά τους και στην αφηγηματική ροή.

«Ο Βασίλης και η Ελίζα Γουλανδρή, αν και περιβάλλονταν ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1950 από διακεκριμένους ιστορικούς και επαγγελματίες της τέχνης, επέλεξαν τα συγκεκριμένα έργα με μοναδικό γνώμονα τις προσωπικές προτιμήσεις τους και τους δικούς τους αισθητικούς κώδικες.

Βίνσεντ Βαν Γκογκ, «Η συγκομιδή της ελιάς», Δεκέμβριος 1889

Σχεδόν επί 50 χρόνια έχτιζαν τη συλλογή τους με απώτερο σκοπό να εκτεθεί στο μουσείο που είχαν κατά νου και να γίνει προσιτή στο κοινό», είπε η ανιψιά τους Φλωρέτ Π. Καραδόντη, πρόεδρος του Ιδρύματος Β. & Ε. Γουλανδρή, στη χθεσινή ξενάγηση.

«Θέλουμε το νέο μουσείο να αποτελέσει μια φωτεινή ρωγμή», συνέχισε ο διευθυντής του ιδρύματος, Κυριάκος Κουτσομάλλης. «Μια εστία πρωτοποριακών δράσεων, ένας φορέας πολιτισμού ανοιχτός σε όλους, ένα εργαστήρι θέσεων και αντιθέσεων, ένα μουσείο φιλικό, που πέρα από το αισθητικό και εικαστικό σκέλος, να διαδραματίσει ευρύτερο ρόλο στην κοινωνία. Δεν φιλοδοξούμε να διδάξουμε τέχνη. Φεύγοντας οι επισκέπτες όλων των ηλικιών να είναι “γεμάτοι” και να τους δοθεί το κίνητρο να αναζητήσουν την τέχνη».

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Η μυστηριώδης Ανατολή ενός Κινέζου σοφού
Ο πιο σημαντικός και παραγωγικός δάσκαλος στην κινεζική ζωγραφική του 20ού αιώνα, μια εμβληματική προσωπικότητα που διακρίθηκε με το Διεθνές Βραβείο Ειρήνης, αποκαλύπτεται μέσα από 126 έργα που υμνούν την...
Η μυστηριώδης Ανατολή ενός Κινέζου σοφού
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ο Μανώλης Χάρος στο «Νησί των Θησαυρών»
Η νέα έκθεσή του που εγκαινιάζεται σήμερα στο Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού, περιλαμβάνει 50 δισδιάστατα εικαστικά έργα και μία κατασκευή, όπου κάνει σαφή αναφορά στον κινηματογράφο και στο θέατρο σκιών.
Ο Μανώλης Χάρος στο «Νησί των Θησαυρών»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
H βιτρίνα του Βanksy
Κατάστημα στο Λονδίνο, το Gross Domestic Product, άνοιξε κυριολεκτικά εν μιά νυκτί, ο Βanksy. Ενα κατάστημα που δεν λειτουργεί, αλλά αποτελείται από βιτρίνες που φιλοξενούν ορισμένες από τις πιο γνωστές...
H βιτρίνα του Βanksy
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Πέντε συν ένα «διαμάντια» της συλλογής Γουλανδρή
Πραγματικά αξίζει να εστιάσετε στον 1ο και στον 2ο όροφο όπου βρίσκονται τα «διαμάντια» από τα 180 εκθέματα με τις υπογραφές των Θεοτοκόπουλου, Σεζάν, Πικάσο, Βαν Γκογκ, Γκογκέν, Μονέ, Ντεγκά, Τουλούζ-Λοτρέκ,...
Πέντε συν ένα «διαμάντια» της συλλογής Γουλανδρή
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Το «Τσίκι-Τσίκι» του Αλέξη Ακριθάκη και το καμένο Μάτι του Βασίλη Βρεττού
Δεν πρόλαβε να μπει ο Σεπτέμβριος και το Μουσείο Μπενάκη υποδέχεται το φθινόπωρο με ένα πλούσιο εκθεσιακό πρόγραμμα και στα τέσσερα κτίριά του
Το «Τσίκι-Τσίκι» του Αλέξη Ακριθάκη και το καμένο Μάτι του Βασίλη Βρεττού
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Ολα είναι μυαλό και κίνηση»
Yστατος φόρος τιμής στον πρωτοποριακό, εφευρετικό καλλιτέχνη η αναδρομική έκθεση με τα περίφημα κινητικά και μαγνητικά γλυπτά του, που παρουσιάζεται τώρα στην Τate Modern, ενώ το 2020 έρχεται και στην...
«Ολα είναι μυαλό και κίνηση»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας