Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οταν ο Τσαρούχης έλεγε «τυπωθήτω»

Αποψη της έκθεσης με το έργο «Ερωτόκριτος και Αρετούσα»

NDP PHOTO AGENCY
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οταν ο Τσαρούχης έλεγε «τυπωθήτω»

  • A-
  • A+
Τα πρωτότυπα έργα συνομιλούν με τα «πολλαπλά» στην έκθεση που αποκαλύπτει τη σοφία και το απαράμιλλο χιούμορ του κορυφαίου ζωγράφου μας, ο οποίος 30 χρόνια μετά τον θάνατό του παραμένει «Επίκαιρος και διαχρονικός».

«Οταν τον Σεπτέμβρη του 1977 πέθανε η Μαρία Κάλλας, ο Γιάννης Τσαρούχης μού είπε: "Πήγε στη γειτονιά των αγγέλων, σκέψου τι φανταστικό θίασο θα κάνουν μαζί με τον Μητρόπουλο, τον Βισκόντι...". Οταν στις 20 Ιουλίου του 1989 έφυγε από τη ζωή ο Τσαρούχης, σκέφτηκα πως θα τους συναντήσει σ' αυτόν τον φανταστικό θίασο, στον Παράδεισο...».

Με αυτά τα λόγια ο συλλέκτης Δημήτρης Τσίτουρας έκλεισε τον χαιρετισμό του στα εγκαίνια της έκθεσης «Γιάννης Τσαρούχης: Επίκαιρος και διαχρονικός», το περασμένο Σάββατο, στο Ιδρυμα Πέτρου και Μαρίκας Κυδωνιέως της Ανδρου.

Ενα γεγονός όχι μόνο καλλιτεχνικό, αλλά και πολιτικό, αφού τα εγκαίνια έγιναν από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, ενώ παρευρέθησαν μεταξύ άλλων ο μητροπολίτης Δωρόθεος Β', ο δήμαρχος Ανδρου Θεοδόσης Σουσούδης, οι Γιάννης Παλαιοκρασσάς, Χριστόφορος Βερναρδάκης, Κατερίνα Μονογυιού, Ελλη Σολομωνίδου-Μπαλάνου, Πέτρος Θέμελης, Χλόη Obolenski, Γιώργος Δαρδανός, Αννη Ραγιά, Αντώνης Λουδάρος, Μελέτης Φυκιώρης και πλήθος κόσμου.

Εγκαίνια στο Ιδρυμα Πέτρου και Μαρίκας Κυδωνιέως της Ανδρου

Πέρα όμως από την «επισημότητα», υπάρχει η αμεσότητα των οικείων έργων του σπουδαίου ζωγράφου μας, οι αγέραστοι ναύτες του ντυμένοι με τις στολές τους, οι ημίγυμνοι στρατιώτες να χορεύουν ζεϊμπέκικο, τα αγόρια με το «αγνό» βλέμμα, που μεταμορφώνονται στις τέσσερις εποχές του έτους, οι φτερωτοί έρωτες, ο Ερωτόκριτος και η Αρετούσα, τα παραδοσιακά καφενεία, οι συνθέσεις με λουλούδια...

Ο συλλέκτης Δημήτρης Τσίτουρας ξεναγεί τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο και την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη

NDP PHOTO AGENCY

Τα έργα του Γιάννη Τσαρούχη, 34 πρωτότυπα συνομιλούν με τα 57 πολλαπλά του, καταλαμβάνουν τις αίθουσες που διαμορφώθηκαν σαν θεατρική σκηνογραφία, με έπιπλα και διακοσμητικά εποχής, με τους τοίχους βαμμένους στα αγαπημένα χρώματα του ζωγράφου (στους τόνους του γαλάζιου, του πράσινου, του ροζ...) και υπό τους ήχους της μουσικής του Μάνου Χατζιδάκι.

Τριάντα χρόνια από τον θάνατό του, ο Γιάννης Τσαρούχης παραμένει «Επίκαιρος και διαχρονικός». Η τέχνη του αποκαλύπτεται και ανακαλύπτεται ξανά, μαζί με τη σοφία της σκέψης του και το απαράμιλλο χιούμορ του, σ' αυτή τη μεστή έκθεση, που σε ταξιδεύει και συγκινεί. Αλήθεια, δεν μας αφορούν και σήμερα τα λόγια του, που υπενθύμισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας;

Οταν δηλαδή ο Τσαρούχης συνάντησε τη Μελίνα Μερκούρη στο Παρίσι και «προφήτευσε» πως «από τη δικτατορία θα απαλλαγούμε σύντομα, από τη δικτατορία της μετριότητας δεν θα απαλλαγούμε ποτέ». Ή δεν ισχύει, στο μάταιο κυνήγι της νεότητας, η ειρωνική ευχή που έδωσε ο ζωγράφος σε κυρία, η οποία κάθε χρόνο στα γενέθλιά της κατέβαζε την ηλικία της, από τα 50 στα 49, στα 48: «Την άλλη χρονιά να τα μηδενίσετε!».

Γοητεύει ο Τσαρούχης μέσα από τις αντιθέσεις του. «Γεφύρωσε τη Δύση με την Ανατολή, τις αντιπαραθέσεις με τις παράδοξες ισορροπίες, τον ρεαλισμό με τη φαντασιακή παράμετρο, το θέατρο με την πραγματικότητα, τον έρωτα με το όνειρο, το πάθος με τη λύτρωση, την οικειότητα με το αίνιγμα, τη δέσμευση με την ελευθερία, την καθημερινότητα με την υπέρβαση και φυσικά το παρελθόν με τον παρόν», τόνισε η ιστορικός τέχνης Αθηνά Σχινά, επιμελήτρια της έκθεσης και του εικαστικού θεσμού «Πλόες», που γιορτάζει φέτος τα 25 χρόνια του.

Πλήθος κόσμου στα εγκαίνια της έκθεσης

NDP PHOTO AGENCY

Και μας αποκάλυψε ορισμένα από τα «μυστικά» του ζωγράφου, μέσα από τις συνομιλίες τους, όσο ζούσε. Πως δηλαδή εμπνεύστηκε από την αρχαία ελληνική γλυπτική, γι' αυτό οι ζωγραφισμένες μορφές του δεν συναντούν το βλέμμα του θεατή. Πως οι νέοι με τις στρατιωτικές στολές εκφράζουν από τη μια την εντεταλμένη δέσμευση κι από την άλλη την ελευθερία του γυμνού σώματος.

Πως με τις φιγούρες που χορεύουν ζεϊμπέκικο και τσάμικο ένωσε το λαϊκό με το δημοτικό τραγούδι. Πως τα στεφάνια του παραπέμπουν στον σταυρό και τα λουλούδια του μέσα στα ανθοδοχεία γίνονται ελεγεία του εφήμερου.

Ο ίδιος αξιοποίησε και την τεχνολογία της εποχής του, έκανε λιθογραφίες και μεταξοτυπίες για να γίνει πιο προσιτή η τέχνη του στο ευρύτερο κοινό. Οπως εξήγησε η πρόεδρος του Ιδρύματος Τσαρούχη, Νίκη Γρυπάρη, συνεργάστηκε με τους καλύτερους τεχνίτες, επέλεγε τα έργα, παρακολουθούσε όλη τη διαδικασία, προχωρούσε σταδιακά, πρόσθετε χρώματα και όταν ήταν εντελώς σίγουρος για το αποτέλεσμα έλεγε «τυπωθήτω»!


info: Ιδρυμα Π. & Μ. Κυδωνιέως. Χώρα Ανδρου, τηλ. 2282024598. Μέχρι 30 Σεπτεμβρίου. Σε συνεργασία με το Ιδρυμα Γιάννη Τσαρούχη και τη Συλλογή Δημήτρη Τσίτουρα. Σχεδιασμός εκθεσιακών χώρων: Σταμάτης Ζάννος.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Τσαρούχης σε θεατρικό σκηνικό
Τριάντα χρόνια από τον θάνατο του Γιάννη Τσαρούχη, 25 χρόνια από την έναρξη του εικαστικού θεσμού «Πλόες», το Ιδρυμα Πέτρου και Μαρίκας Κυδωνιέως της Ανδρου φωτίζει αυτή τη διπλή επέτειο με μια έκθεση...
Τσαρούχης σε θεατρικό σκηνικό
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Τα δυνατά χέρια του Μαντέλα
Τον Ιούλιο του 2001 ο Νοτιοαφρικανός ηγέτης Νέλσον Μαντέλα ζωγράφισε πέντε δυνατές εικόνες χεριών, απεικονίζοντας, όπως είπε, πώς ο κόσμος «ένωσε τα χέρια του πάνω από κοινωνικούς διχασμούς και εθνικά όρια...
Τα δυνατά χέρια του Μαντέλα
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ζωγράφοι της θάλασσας, του τοπίου, της φαντασίας
Τρεις σπουδαίοι, επιδραστικοί καλλιτέχνες, τρεις μετρ της ζωγραφικής που έβαλαν τη σφραγίδα τους στην ελληνική τέχνη. Μπορεί να μη συναντήθηκαν ποτέ, το κοινό όμως έχει την ευκαιρία να συναντήσει το έργο τους...
Ζωγράφοι της θάλασσας, του τοπίου, της φαντασίας
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ο Τάκις μαγνητίζει το Λονδίνο
Ο Τάκις, γλύπτης και εφευρέτης μαζί, «μάγος» του μαγνητισμού, του φωτός και του ήχου, από τις πρωτοποριακές φωνές στην Ευρώπη, σαγηνεύει το βρετανικό κοινό με την έκθεση που απλώς έχει το όνομά του: «Τakis».
Ο Τάκις μαγνητίζει το Λονδίνο
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ενας κοσμοπολίτης ζωγράφος στην Ανδρο
Γιος του γνωστού ιμπρεσιονιστή ζωγράφου Περικλή Βυζάντιου, περήφανος για τη φαναριώτικη καταγωγή του, μεγαλωμένος σε ένα οικογενειακό περιβάλλον με έντονη κοινωνική και πνευματική ζωή, για τον Κωνσταντίνο...
Ενας κοσμοπολίτης ζωγράφος στην Ανδρο
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ελληνική «απόβαση» στη Βενετία
«May you live in interesting times»... Μακάρι να ζήσεις σε ενδιαφέρουσα εποχή. Mε έμπνευση από μια έκφραση που χρησιμοποιούν οι Κινέζοι, ευχή και κατάρα μαζί, για να περιγράψουν καιρούς αβεβαιότητας, κρίσης,...
Ελληνική «απόβαση» στη Βενετία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας