Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο Τάκις μαγνητίζει το Λονδίνο

Αποψη της έκθεσης

Tate Photography / Mark Heathcote
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Τάκις μαγνητίζει το Λονδίνο

  • A-
  • A+
70 γλυπτά και εγκαταστάσεις για τα 70 χρόνια καριέρας του ιδιοφυούς καλλιτέχνη και εφευρέτη, «μάγου» του μαγνητισμού, του φωτός και του ήχου.

Μεγάλες αφίσες έξω από την Tate Μodern και σε κεντρικά σημεία του Λονδίνου, εκτενή αφιερώματα στις αγγλικές εφημερίδες και τα περιοδικά τέχνης. Ο Τάκις, γλύπτης και εφευρέτης μαζί, «μάγος» του μαγνητισμού, του φωτός και του ήχου, από τις πρωτοποριακές φωνές στην Ευρώπη, σαγηνεύει το βρετανικό κοινό με την έκθεση που απλώς έχει το όνομά του: «Τakis».

Πάνω από 70 χρόνια καριέρας μετρά ο Τάκις (κατά κόσμον Παναγιώτης Βασιλάκης), πάνω από 70 είναι και τα έργα που παρουσιάζονται στο λονδρέζικο μουσείο, στη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα έκθεση που του επιφύλαξε η Βρετανία.

Takis

© Tom Fecht, 2014 courtesy Galerie Downtown, Paris

Ανάμεσά τους και η εγκατάσταση «Magnetic Fields», όπου μαγνητικά εκκρεμή πυροδοτούν κίνηση σε περίπου εκατό γλυπτά, μουσικές συσκευές που δημιουργούν συντονισμένους και τυχαίους ήχους, καθώς και «δάση» από τα χαρακτηριστικά «Σινιάλα» του.

Αναδρομική έκθεση στην Tate Μodern

Με αδύναμη υγεία, ο 93χρονος καλλιτέχνης δεν μπόρεσε να ταξιδέψει. Ο Πίτερ Ασπντεν όμως των Financial Times τον συνάντησε στο ίδρυμά του, στον λόφο Γεροβουνό στους πρόποδες της Πάρνηθας, και τον ρώτησε πώς αισθάνεται γι’ αυτήν την αναδρομική έκθεση. «Είναι πολύ αργά», απάντησε ο Τάκις, με τη γνωστή του αμεσότητα, ανάβοντας ένα τσιγάρο με περίβλημα αλουμινίου που ο ίδιος έχει εφεύρει. «Ετσι ο καπνός γίνεται πιο κρύος, δεν μένει στο σώμα, λειτουργεί σαν ψυγείο», όπως εξήγησαν στον έκπληκτο δημοσιογράφο οι συνεργάτες του Takis Foundation...

Aυτοδίδακτος εκ πεποιθήσεως, περίεργος από τη φύση του, ευφυής, ερευνητικός και φιλόσοφος, ο Τάκις διέγραψε μια πορεία με ρίζες στην αρχαία ελληνική γλυπτική που φτάνει ώς τον Τζακομέτι και μεταπηδά στα τεχνολογικά επιτεύγματα. Εχοντας υποφέρει στην Κατοχή, άφησε την Αθήνα για το Παρίσι το 1954 όπου εντάχθηκε στους καλλιτεχνικούς και λογοτεχνικούς κύκλους, «κατέκτησε» το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη, έγινε φίλος με τον Ντισάν, τον Ουίλιαμ Μπάροουζ και τους Αμερικανούς ποιητές της γενιάς Beat, εντυπωσίασε τον Τζον Λένον και τον Πολ ΜακΚάρτνεϊ οι οποίοι απέκτησαν έργα του.

Ιδού μερικοί σταθμοί της καριέρας του. Τη δεκαετία του ‘50 με έμπνευση από τα ραντάρ, τις κεραίες και τις τεχνολογικές κατασκευές που κοσμούν τον σιδηροδρομικό σταθμό στο Καλέ, δημιουργεί τα πρώτα του «Σινιάλα», άκαμπτα στην αρχή, στη συνέχεια ευέλικτα, να δονούνται με φωτεινά σήματα στην κορυφή, και κάνει διάφορα χάπενινγκ στις πλατείες του Παρισιού.

Το 1960 πραγματοποιεί την περφόρμανς «To Αδύνατον-Ο Ανθρωπος στο Διάστημα» με τον Νοτιοαφρικανό ποιητή Σίνκλερ Μπέιλις, ο οποίος διάβασε το περίφημο μανιφέστο του Τάκι «Θα ήθελα να δω όλες τις πυρηνικές βόμβες στη Γη να μετατρέπονται σε γλυπτά...» και αιωρήθηκε στιγμιαία στον αέρα μέσω ενός συστήματος μαγνητών.

Το 1968 προσκαλείται με υποτροφία στη Μασαχουσέτη ως ερευνητής από το Πανεπιστήμιο του MIT. Eκεί δημιουργεί μια σειρά από ηλεκτρομαγνητικά γλυπτά, μελετά την υδροδυναμική ενέργεια και δίνει μορφή στην επινόησή του με τίτλο «Υδροδυναμική της Θαλάσσιας Ταλάντωσης».

Ριζοσπαστικός και ανατρεπτικός, συνιδρύει την Ενωση Art Workers Coalition με σκοπό την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των καλλιτεχνών από τα «κυκλώματα» της τέχνης. Χαρακτηριστική ήταν η εφόρμησή του στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης απ’ όπου αποσύρει ένα έργο του πριν προλάβουν οι φύλακες να αντιδράσουν - μια συμβολική κίνηση που έγινε πρωτοσέλιδο στους New York Times.

Τις ιδέες του εφαρμόζει και στη δημιουργία σκηνικών, στη μουσική επιμέλεια θεατρικών παραστάσεων και περφόρμανς όταν συνεργάζεται με τον Κώστα Γαβρά («Ειδικό δικαστήριο», 1975) με τον Μιχάλη Κακογιάννη («Ηλέκτρα», Επίδαυρος, 1983) ή με τον σπουδαίο της βίντεο αρτ, Ναμ Τζουν Πάικ (1979).

«Ο τελευταίος από τους μεγάλους Ελληνες αοιδούς» είπε γι’ αυτόν ο γνωστός θεωρητικός Πιερ Ρεστανί το 1983. «Βιώνει την τέχνη του όπως ένας μυθικός χαρακτήρας βιώνει τη μοίρα του. Είναι ταυτόχρονα ο Δαίδαλος και ο Ορφέας, αρχιτέκτονας-μηχανικός και μουσικός-ποιητής...».


Info: «Takis» στην Tate Modern μέχρι 27 Οκτωβρίου. Η έκθεση οργανώνεται σε συνεργασία με το Museu d’ Art Contemporani de Barcelona, όπου θα φιλοξενηθεί από τις 21 Νοεμβρίου 2019, και το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα, όπου θα μεταφερθεί στις 20 Μαΐου 2020.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Τα δυνατά χέρια του Μαντέλα
Τον Ιούλιο του 2001 ο Νοτιοαφρικανός ηγέτης Νέλσον Μαντέλα ζωγράφισε πέντε δυνατές εικόνες χεριών, απεικονίζοντας, όπως είπε, πώς ο κόσμος «ένωσε τα χέρια του πάνω από κοινωνικούς διχασμούς και εθνικά όρια...
Τα δυνατά χέρια του Μαντέλα
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Θεϊκός διάλογος με τον Πικάσο
«Πικάσο και Αρχαιότητα. Γραμμή και πηλός»: μια σπουδαία έκθεση, όπου 68 έργα του κορυφαίου Ισπανού αντιπαρατίθενται με δημιουργίες αιώνων, αποδεικνύει πως η αρχαία Ελλάδα υπήρξε μια από τις σημαντικότερες...
Θεϊκός διάλογος με τον Πικάσο
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ελληνική «απόβαση» στη Βενετία
«May you live in interesting times»... Μακάρι να ζήσεις σε ενδιαφέρουσα εποχή. Mε έμπνευση από μια έκφραση που χρησιμοποιούν οι Κινέζοι, ευχή και κατάρα μαζί, για να περιγράψουν καιρούς αβεβαιότητας, κρίσης,...
Ελληνική «απόβαση» στη Βενετία
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Τόπος τέχνης, τόπος εξορίας
Η Μπιενάλε της Βενετίας αναμφίβολα είναι η μεγαλύτερη έκθεση σύγχρονης τέχνης στην Ευρώπη, αναδεικνύει πρωτοποριακές εικαστικές τάσεις και καταξιώνει δημιουργούς, καταγράφει τις αλλαγές σε μια...
Τόπος τέχνης, τόπος εξορίας
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Οι ομηρικοί ήρωες κατακτούν το Λούβρο-Λανς
Στο παράρτημα του γαλλικού μουσείου, ένα μεγάλο αφιέρωμα στον «πρίγκιπα των ποιητών» αναδεικνύει το πνεύμα του Ομήρου και την επίδρασή του στους καλλιτέχνες μέσα από 250 εκθέματα: αρχαιότητες, αναγεννησιακά,...
Οι ομηρικοί ήρωες κατακτούν το Λούβρο-Λανς
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ο «αντιφατικός» Δήμος Σκουλάκης
Διανοούμενος, μποέμ, με λεπτή ομορφιά και πολύ χιούμορ, o «αντιφατικός» ζωγράφος Δημοσθένης Σκουλάκης υπήρξε ένας από τους σπουδαιότερους εκπροσώπους της γενιάς του ’70, σημαδεμένης στο ξεκίνημά της από τις...
Ο «αντιφατικός» Δήμος Σκουλάκης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας