Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αργυρό Λιοντάρι η Κύπρια Χάρις Επαμεινώνδα

Η Χ. Επαμεινώνδα με τον διευθυντή της Μπιενάλε Πάολο Μπαράτα

EPA/ANDREA MEROLA
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αργυρό Λιοντάρι η Κύπρια Χάρις Επαμεινώνδα

  • A-
  • A+
Ενα ταλαντούχο κορίτσι, που κάνει ήδη μεγάλη καριέρα στην Ευρώπη, αναδείχτηκε από την κριτική επιτροπή ως καλύτερη υποσχόμενη καλλιτέχνις της κεντρικής διεθνούς έκθεσης. Από τα εθνικά περίπτερα θριάμβευσε το λιθουανικό με μια σύγχρονη όπερα για την κλιματική αλλαγή.

Μια κορυφαία διάκριση, το Αργυρό Λιοντάρι για τον καλύτερο υποσχόμενο νέο καλλιτέχνη της κεντρικής διεθνούς έκθεσης «May you live in interesting times /Είθε να ζήσεις σε ενδιαφέροντες καιρούς» της 58ης Μπιενάλε της Βενετίας, κέρδισε το Σάββατο το μεσημέρι η 39χρονη Κύπρια Χάρις Επαμεινώνδα. Την είχε επιλέξει ο Ραλφ Ρούγκοφ (διευθυντής της Hayward Gallery του Λονδίνου, πρώτος Βρετανός επιμελητής της Μπιενάλε), όπως και όλους τους συμμετέχοντες στη μοιρασμένη σε Giardini και Arsenale έκθεση.

Η υπερταλαντούχα και με σημαντική ήδη πορεία στην τέχνη Χάριν Επαμεινώνδα ζει και εργάζεται στο Βερολίνο. Γεννήθηκε το 1989 στην Κύπρο, σπούδασε στην Αγγλία, στο Royal College of Art και στο πανεπιστήμιο του Kingston. Το 2007 είχε εκπροσωπήσει την Κύπρο στην Μπιενάλε μαζί με τον Τουρκοκύπριο καλλιτέχνη Μουσταφά Χουλούσι.

Το βίντεο «Chimera» της Χ. Επαμεινώνδα

Courtesy Ben Davis

Αυτή τη φορά, όμως, εντυπωσίασε την κριτική επιτροπή και κέρδισε ένα από τα λίγα, περιζήτητα βραβεία της Μπιενάλε, χάρη κυρίως στο 30 λεπτών βίντεο «Chimera» (2019), το οποίο, σύμφωνα με το σκεπτικό, «δείχνει ότι το προσωπικό και το ιστορικό μπορούν να συμπυκνωθούν σε έναν ισχυρό, κι όμως χαλαρό, ιστό με πολλαπλά νοήματα».

Τα βραβεία της 58ης Μπιενάλε Βενετίας

Η Χάρις Επαμεινώνδα χρησιμοποιεί «προσεχτικά κατασκευασμένους αστερισμούς από εικόνες, αντικείμενα, κείμενα, σχήματα και χρώματα, που όλα είναι θραύσματα αναμνήσεων, ιστοριών και φανταστικών συνδέσεων». Η βραβευμένη Κύπρια, εκτός από το «Chimera», παρουσιάζει στην Αρσενάλε και την εγκατάσταση μεικτών μέσων VOL. XXVII. 2019, που εμπνέεται από την «Εφεύρεση του Μορέλ» του Αντόλφο Μπιόι Κασάρες.

Aξίζει να θυμηθούμε ότι μια ακόμα Ελληνίδα, που κάνει καριέρα στο εξωτερικό, η αρμενικής καταγωγής Θεσσαλονικιά Αικατερίνη Γεγησιάν, ήταν το 2015, στην 56η Μπιενάλε της Βενετίας, μία από τους 18 Αρμένιους καλλιτέχνες της διασποράς που εξέθεταν στο βραβευμένο με Χρυσό Λιοντάρι Εθνικό Περίπτερο της Δημοκρατίας της Αρμενίας.

Το ελληνικό περίπτερο

Ugo Carmeni

Φέτος το Χρυσό Λιοντάρι για το Καλύτερο Εθνικό Περίπτερο πήγε στη Λιθουανία, η οποία με «πειραματικό πνεύμα», όπως τόνισε η κριτική επιτροπή, διάλεξε να παρουσιάσει μια μπρεχτική σύγχρονη όπερα. Το «Sun and Sea» (Marina), ένα πρότζεκτ της σκηνοθέτιδας Rugilė Barzdžiukaitė, σε κείμενο της Vaiva Grainyte και μουσική της Lina Lapelyte, έκανε την πρεμιέρα του το 2017 στην Εθνική Πινακοθήκη Τεχνών της Βίλνας, αλλά ειδικά για την Μπιενάλε μεταφράστηκε στα αγγλικά.

Σε μια πλαζ γεμάτη κορμιά που λιάζονται, πετσέτες, αντηλιακά και κουβαδάκια, επαγγελματίες και ερασιτέχνες, ανάμεσά τους και ντόπιοι, Βενετσιάνοι, τραγουδάνε για καθημερινά, απλά πράγματα, πίσω όμως από τα οποία κρύβεται το τεράστιο πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής και διαφαίνεται μια σκληρή κριτική της άνετης, χαλαρής και αδιάφορης ανθρωπότητας. Από τα υπόλοιπα εθνικά περίπτερα, ειδική μνεία πήρε αυτό του Βελγίου, που προσεγγίζει με χιούμορ τις σχέσεις των ανθρώπων στην Ευρωπαϊκή Ενωση χρησιμοποιώντας μηχανικές μαριονέτες.

Το Χρυσό Λιοντάρι Καλύτερου Καλλιτέχνη της έκθεσης «May you live in interesting times» κέρδισε ο Αμερικανός Αρθουρ Τζάφα για την ταινία του «The White Album», «ποίημα, δοκίμιο και προσωπογραφία μαζί», στο οποίο διαλογίζεται πάνω στο φυλετικό θέμα, εστιάζοντας τόσο στη βία που προκαλεί, όσο και στην τρυφερότητα και αγάπη που μπορεί να τη νικήσει.

Δύο γυναίκες ακόμα ξεχώρισε η κριτική επιτροπή, με εμφανή πολιτική διάθεση, και τους απένειμε εύφημο μνεία. Τη διάσημη Μεξικάνα Τερίζα Μαργκόλις για τις συγκινητικές εγκαταστάσεις με τις οποίες για μια ακόμα φορά καταγγέλλει τις δολοφονίες και τις εξαφανίσεις γυναικών στη χώρα της από τις συμμορίες των ναρκεμπόρων. Και την Οτονπογκ Νκάνγκα από τη Νιγηρία, για ένα έργο που εξερευνά «την πολιτική του σώματος, του χρόνου και της γης».

«Sun & Sea (Marina)», Χρυσό Λιοντάρι για το Καλύτερο Εθνικό Περίπτερο στη Λιθουανία

EPA/ANDREA MEROLA

Οπως είχε ανακοινωθεί από καιρό, το Χρυσό Λιοντάρι Συνολικής Προσφοράς απονεμήθηκε στον Αμερικανό Τζίμι Ντέρχαμ, που έχει τη βάση του στο Βερολίνο. Παρουσίασε στην έκθεση του Ρούγκοφ μια σειρά από γλυπτά αφιερωμένα στα υπό εξαφάνιση θηλαστικά της Ευρώπης, φτιαγμένα από κομμάτια επίπλων, βιομηχανικά υλικά και ύφασμα. Θεωρώντας ότι είναι Τσερόκι, αν και οι ίδιοι οι Τσερόκι δεν το δέχονται, ο Ντέρχαμ συχνά ασχολείται με τους ιθαγενείς και την αποικιοκρατία.

Μια μέρα πριν, την Παρασκευή, εγκαινιάστηκε στον εκθεσιακό χώρο Giardini από την υπουργό Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά το Εθνικό μας Περίπτερο, στο οποίο οι Ζάφος Ξαγοράρης, Εύα Στεφανή και Πάνος Χαραλάμπους εκπροσωπούν τη χώρα μας με την έκθεση «Mr. Stigl».


info: διάρκεια Μπιενάλε Βενετίας έως 24 Νοεμβρίου. Κλειστή κάθε Δευτέρα (εκτός από 13 Μαΐου, 2 Σεπτεμβρίου, 18 Νοεμβρίου). Ωρες λειτουργίας Ελληνικού Περιπτέρου: 10 π.μ.-6 μ.μ.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Τα δυνατά χέρια του Μαντέλα
Τον Ιούλιο του 2001 ο Νοτιοαφρικανός ηγέτης Νέλσον Μαντέλα ζωγράφισε πέντε δυνατές εικόνες χεριών, απεικονίζοντας, όπως είπε, πώς ο κόσμος «ένωσε τα χέρια του πάνω από κοινωνικούς διχασμούς και εθνικά όρια...
Τα δυνατά χέρια του Μαντέλα
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ο Τάκις μαγνητίζει το Λονδίνο
Ο Τάκις, γλύπτης και εφευρέτης μαζί, «μάγος» του μαγνητισμού, του φωτός και του ήχου, από τις πρωτοποριακές φωνές στην Ευρώπη, σαγηνεύει το βρετανικό κοινό με την έκθεση που απλώς έχει το όνομά του: «Τakis».
Ο Τάκις μαγνητίζει το Λονδίνο
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Θεϊκός διάλογος με τον Πικάσο
«Πικάσο και Αρχαιότητα. Γραμμή και πηλός»: μια σπουδαία έκθεση, όπου 68 έργα του κορυφαίου Ισπανού αντιπαρατίθενται με δημιουργίες αιώνων, αποδεικνύει πως η αρχαία Ελλάδα υπήρξε μια από τις σημαντικότερες...
Θεϊκός διάλογος με τον Πικάσο
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ζευγάρι στη ζωή και στην τέχνη
Συνοδοιπόροι στη ζωή, γλύπτες-πλαστουργοί, δάσκαλοι της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών και αέναοι μαθητές, ο Γιώργος Λάππας και η Αφροδίτη Λίτη «συναντώνται» ξανά, περίπου τρία χρόνια μετά την απώλεια του...
Ζευγάρι στη ζωή και στην τέχνη
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ελληνική «απόβαση» στη Βενετία
«May you live in interesting times»... Μακάρι να ζήσεις σε ενδιαφέρουσα εποχή. Mε έμπνευση από μια έκφραση που χρησιμοποιούν οι Κινέζοι, ευχή και κατάρα μαζί, για να περιγράψουν καιρούς αβεβαιότητας, κρίσης,...
Ελληνική «απόβαση» στη Βενετία
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Τόπος τέχνης, τόπος εξορίας
Η Μπιενάλε της Βενετίας αναμφίβολα είναι η μεγαλύτερη έκθεση σύγχρονης τέχνης στην Ευρώπη, αναδεικνύει πρωτοποριακές εικαστικές τάσεις και καταξιώνει δημιουργούς, καταγράφει τις αλλαγές σε μια...
Τόπος τέχνης, τόπος εξορίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας