Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι φουστανέλες της Εθνικής Αντίστασης

Α. Τάσσος, «Η απελευθέρωση της Αθήνας», 1982, λιθογραφική επανεκτύπωση έγχρωμης ξυλογραφίας του 1945

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι φουστανέλες της Εθνικής Αντίστασης

  • A-
  • A+
Μια εξαιρετική έκθεση από τη συλλογή Χρήστου Π. Μοσχανδρέου, με 120 σπάνια χαρακτικά, ζωγραφικά έργα, αφίσες και λευκώματα, που αποτυπώνουν ανάγλυφα την περίοδο της Κατοχής, της Αντίστασης και της Απελευθέρωσης.

Μορφές της Κατοχής που συγκλονίζουν, γυναίκες και παιδιά που λιμοκτονούν, μάνες σε απόγνωση, μπλόκα των Γερμανών, φυλακισμένοι και εκτελέσεις, ανάπηροι πολέμου αλλά και μαυραγορίτες.

Εικόνες ρεαλιστικές μα και συμβολικές, με έμπνευση από τους «Ελεύθερους πολιορκημένους» του Διονύσιου Σολωμού, από τον Ρήγα Φεραίο, τον Αθανάσιο Διάκο. Σε μια αφίσα του ΕΑΜ, ο σπουδαίος φωτογράφος Σπύρος Μελετζής έχει απαθανατίσει έναν παπά αρματωμένο και η λεζάντα γράφει: «Νέοι Παπαφλέσσηδες κ’ ∆ιάκοι ρίχτηκαν στον αγώνα του Εθνους».

«Χαράγματα μνήμης 1941-1944: Από τη συλλογή του Χρήστου Π. Μοσχανδρέου»-Βίλα Ζωγράφου

Σε μια άλλη, πάλι, του Εντγκαρ Λόνγκμαν, ένας τσολιάς λογχίζει το τέρας με τη σβάστικα και του φωνάζει: «Εξω από την Ελλάδα». Ενώ στην ξυλογραφία του Α. Τάσσου μικροί-μεγάλοι, με γαλανόλευκες και κόκκινες σημαίες γιορτάζουν την «Απελευθέρωση της Αθήνας»...

Περισσότερα από 120 χαρακτικά, ζωγραφικά έργα, αφίσες και λευκώματα, που δημιουργήθηκαν μέσα στην Κατοχή ή και λίγο αργότερα και καταγράφουν τα δεινά του ελληνικού λαού, αλλά και την αντίσταση απέναντι στον κατακτητή, περιλαμβάνονται στην έκθεση «Χαράγματα μνήμης 1941-1944: Από τη συλλογή του Χρήστου Π. Μοσχανδρέου» που εγκαινιάστηκε στους χώρους της Βίλας Ζωγράφου.

Αριστερά, αφίσα του Edgar Longman, «Εξω από την Ελλάδα», 1944. Δεξιά, αφίσα «1941-44: Νέοι Παπαφλέσσηδες κ’ ∆ιάκοι ρίχτηκαν στον αγώνα του Εθνους. ΕΑΜ»

Μια έκθεση που συνδιοργανώνεται από τη Βουλή των Ελλήνων και τον Δήμο Ζωγράφου και παρουσιάζει τη συλλογή του Ζωγραφιώτη Χρήστου Μοσχανδρέου με σπάνια εικαστικά και εκδοτικά τεκμήρια που αποτυπώνουν ανάγλυφα την περίοδο της Κατοχής, της Αντίστασης και της Απελευθέρωσης.

Γιος του Πάνου Μοσχανδρέου, ιδρυτικού μέλους του ΕΑΜ στο Μεσολόγγι, ο συλλέκτης Χρήστος Μοσχανδρέου επί 35 χρόνια έψαχνε και συγκέντρωνε υλικό εκείνης της εποχής, ωθούμενος από μια «εσωτερική ανάγκη να διαφυλάξω την οικογενειακή παράδοση και να τιμήσω τις θυσίες των ανθρώπων της οικογένειάς μου», όπως σημειώνει ο ίδιος στον κατάλογο της έκθεσης. «Επί μια ολόκληρη τριανταπενταετία ηχούν στην ψυχή μου αφηγήσεις για τον ξάδελφό μου Βασίλη Μοσχανδρέου, 18χρονο μαθητή που εκτελέστηκε από τους Γερμανούς κατακτητές, και τον αδελφό του, Θανάση, που σκοτώθηκε στα σκοτεινά χρόνια λίγο αργότερα. Ηθελα να τους τιμήσω, μαζί με τον μεγαλύτερό μου αδελφό Ανδρέα, αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή το 2006, αφού έπραξε και εκείνος το καθήκον του. Συμμετείχε στη σύνθεση που έλαβε την απόφαση για τις αποζημιώσεις στις οικογένειες των θυμάτων του Ολοκαυτώματος του Διστόμου».

Ο τίτλος της έκθεσης είναι «χαράγματα», καθώς τα περισσότερα έργα είναι «χαρακτικά, δημιουργίες καλλιτεχνών αποφοίτων της Σχολής Καλών Τεχνών, αλλά και αυτοδίδακτων», σημειώνει η Ελλη Δρούλια, διευθύντρια της Βιβλιοθήκης της Βουλής. «Εργα χαραγμένα στην τραυματική συλλογική μνήμη που περνά από γενιά σε γενιά. Χαράγματα που έχουν την έννοια και την αίσθηση του ανεξίτηλου πόνου, του βασανισμού, της θυσίας και του αγώνα για ελευθερία».

Καλλιτέχνες όπως οι Σπύρος Βασιλείου, Κώστας Γραμματόπουλος, Χρήστος Καγκαράς, Αντώνης Κανάς, Βάσω Κατράκη, Γιάννης Κεφαλληνός, Αλέκος Κοντόπουλος, Λουκία Μαγγιώρου, Δημήτρης Μεγαλίδης, Κώστας Πλακωτάρης, Α. Τάσσος είναι ορισμένοι από τους δημιουργούς αυτών των ιστορικών έργων.

«Η Τέχνη, ακόμα και όταν πραγματεύεται τα πιο σκληρά θέματα, ανακουφίζει και εκτονώνει συναισθήματα», επισημαίνει στον κατάλογο της έκθεσης ο Πρόεδρος της Βουλής Νίκος Βούτσης. «Η αρμονία και η ομορφιά της λειτουργεί παρηγορητικά. Συγχρόνως, θυμίζει και προειδοποιεί. Τα φασιστικά μορφώματα και το ρεύμα που αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια σε όλη την Ευρώπη και την Ελλάδα μπορεί να απομονωθούν αν έργα, όπως αυτής της έκθεσης "Χαράγματα μνήμης 1941-1944", χαραχθούν μέσα μας και λειτουργήσουν σαν ασπίδα μνήμης, αποτρέποντας την επανάληψη παρόμοιων ολοκληρωτικών φαινομένων που οδηγούν αναπόδραστα σε μονοπάτια βίας κατά των αδύναμων κοινωνικών ομάδων, στοχοποιώντας τον "Αλλο", τον "διαφορετικό"».


Info: Βίλα Ζωγράφου (Γεωργ. Ζωγράφου 15). Μέχρι 10 Νοεμβρίου, είσοδος ελεύθερη. Ωρες λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή: 10.00-13.00 & -21.00. Σάββατο-Κυριακή: 11.00-13.00 & 18.00-20.00.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Hρθε στο Ζάππειο για να μείνει...
Ανανεωμένη, με 36 γκαλερί από την Ελλάδα και το εξωτερικό, φρέσκια τέχνη, πρωτότυπες περφόρμανς, βιντεοπροβολές, συζητήσεις, η φετινή διοργάνωση φαίνεται να βρίσκει στο νεοκλασικό κόσμημα της Αθήνας τον...
Hρθε στο Ζάππειο για να μείνει...
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Ολα είναι μυαλό και κίνηση»
Yστατος φόρος τιμής στον πρωτοποριακό, εφευρετικό καλλιτέχνη η αναδρομική έκθεση με τα περίφημα κινητικά και μαγνητικά γλυπτά του, που παρουσιάζεται τώρα στην Τate Modern, ενώ το 2020 έρχεται και στην...
«Ολα είναι μυαλό και κίνηση»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ζωγράφοι της θάλασσας, του τοπίου, της φαντασίας
Τρεις σπουδαίοι, επιδραστικοί καλλιτέχνες, τρεις μετρ της ζωγραφικής που έβαλαν τη σφραγίδα τους στην ελληνική τέχνη. Μπορεί να μη συναντήθηκαν ποτέ, το κοινό όμως έχει την ευκαιρία να συναντήσει το έργο τους...
Ζωγράφοι της θάλασσας, του τοπίου, της φαντασίας
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Οταν ο Τσαρούχης έλεγε «τυπωθήτω»
Τα πρωτότυπα έργα συνομιλούν με τα «πολλαπλά» στην έκθεση που αποκαλύπτει τη σοφία και το απαράμιλλο χιούμορ του κορυφαίου ζωγράφου μας, ο οποίος 30 χρόνια μετά τον θάνατό του παραμένει «Επίκαιρος και...
Οταν ο Τσαρούχης έλεγε «τυπωθήτω»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Τα δυνατά χέρια του Μαντέλα
Τον Ιούλιο του 2001 ο Νοτιοαφρικανός ηγέτης Νέλσον Μαντέλα ζωγράφισε πέντε δυνατές εικόνες χεριών, απεικονίζοντας, όπως είπε, πώς ο κόσμος «ένωσε τα χέρια του πάνω από κοινωνικούς διχασμούς και εθνικά όρια...
Τα δυνατά χέρια του Μαντέλα
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ο Τάκις μαγνητίζει το Λονδίνο
Ο Τάκις, γλύπτης και εφευρέτης μαζί, «μάγος» του μαγνητισμού, του φωτός και του ήχου, από τις πρωτοποριακές φωνές στην Ευρώπη, σαγηνεύει το βρετανικό κοινό με την έκθεση που απλώς έχει το όνομά του: «Τakis».
Ο Τάκις μαγνητίζει το Λονδίνο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας