Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Δύο «γκροτέσκ» Ελληνες στην Αγία Πετρούπολη

Χριστόφορος Κατσαδιώτης, «Εξω από το παράθυρο», 2012

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δύο «γκροτέσκ» Ελληνες στην Αγία Πετρούπολη

  • A-
  • A+

Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης 20ού-21ου αιώνα της Αγίας Πετρούπολης εγκαινίασε στις 7 Δεκεμβρίου τη διεθνή έκθεση με τίτλο «Radical fluidity. Grotesque in Art», που σημαίνει «Ριζική ρευστότητα. Γκροτέσκο στην τέχνη», η οποία θα διαρκέσει μέχρι τις 17 Φεβρουαρίου 2019.

Η έκθεση περιλαμβάνει περισσότερα από 300 έργα ζωγραφικής, χαρακτικής, γλυπτικής, εγκαταστάσεων και βίντεο από διάσημους σύγχρονους Ρώσους και διεθνείς καλλιτέχνες, τα οποία προέρχονται από την ίδια τη συλλογή του μουσείου, από γκαλερί και ιδιωτικές συλλογές της Ρωσίας αλλά και άλλων χωρών, όπως των ΗΠΑ, Μεγάλης Βρετανίας, Ιταλίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Ελλάδας, Κίνας. Συμμετέχουν πάνω από 100 καλλιτέχνες ενώ ανάμεσά τους είναι και δύο Ελληνες εικαστικοί, ο Χριστόφορος Κατσαδιώτης και ο Φίλιππος Τσιτσόπουλος.

Ο χαράκτης Χριστόφορος Κατσαδιώτης παρουσιάζει τρεις έγχρωμες οξυγραφίες και ένα animation μικρού μήκους με τίτλο «Carousel» (το οποίο έγινε και το διαφημιστικό σποτ της έκθεσης https://vimeo.com/303533317) βασισμένο κι αυτό στο χαρακτικό του έργο. Ο Κατσαδιώτης χρησιμοποιεί πολύ συχνά στοιχεία που θα χαρακτήριζαν τη δουλειά του, εκτός των άλλων, και ως γκροτέσκα, τοποθετώντας ιδιόμορφες μάσκες ή στοιχεία ζώων σε ανθρώπινες φιγούρες, θέλοντας με τον τρόπο του να ασκήσει ενα είδος κοινωνικής κριτικής και να τονίσει τα συναισθήματα των πρωταγωνιστών του.

Ο Φίλιππος Τσιτσόπουλος είναι γνωστός κυρίως για τις performances που παρουσιάζει με τη χρήση μάσκας και μιας ιδιαίτερης συνολικής μεταμφίεσης, δίνοντας μια προσωπική πάλη μεταξύ της εξωτερικής μορφής και του εσωτερικού κόσμου ενώ η μάσκα κάθε φορά έχει τα στοιχεία του γκροτέσκο.

Η λέξη «γκροτέσκο» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στον κόσμο των εικαστικών ως χαρακτηρισμός σε νωπογραφίες που βρέθηκαν σε δωμάτια ρωμαϊκών οικοδομημάτων του 15ου αιώνα, για να τονίσουν μια πρωτόγονη ή ασυνήθιστη αισθητική, ενώ ο ίδιος όρος χρησιμοποιήθηκε και για τη ζωγραφική των σπηλαίων. Πρόκειται για μια πολλαπλή ερμηνεία με σκοπό να δώσει έμφαση στην ίδια την υπερβολή εξαιτίας μιας παράδοξης, ιδιόμορφης ή εξαιρετικά περίεργης εμφάνισης.

Αλλοι χρησιμοποίησαν τον όρο για να δώσουν βαθύτερη υπόσταση σε μια «αγκαθερή» και αλλόκοτη αισθητική και άλλοι για να προσδιορίσουν ένα αλλοιωμένο, ημιτελές, τερατώδες, ζωόμορφο, χοντροκομμένο ή ακόμη και γελοίο περιεχόμενο που τις περισσότερες φορές όμως έχει στόχο την υποσκάπτουσα κριτική. Είναι λοιπόν ο εκκεντρικός συνδυασμός ενός αφύσικου, διαστρεβλωμένου περιεχομένου, που στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για μια σκόπιμη απόκλιση. Ακόμη, εννοιολογικά στο γκροτέσκο έχουμε το στοιχείο της υποκατάστασης, δηλαδή της πάλης μεταξύ της εξωτερικής όψης και του περιεχομένου.

Η έκθεση καταλαμβάνει όλο τον χώρο του μουσείου και για πρώτη φορά επεκτείνεται και εκτός του περιβόλου του με ένα πρωτότυπο έργο πάνω στο ανάχωμα του καναλιού Griboedova, που αποτελεί το σημείο εκκίνησης της περιήγησης. Οπως τονίζουν οι επιμελήτριες της έκθεσης Αφροδίτη Οικονομίδου, Marina Jigarhanjan και Polina Slepenkova, «πρόκειται για μια ασυνήθιστη και μοναδική έρευνα πάνω στο θέμα της γκροτέσκο τέχνης από το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα μέχρι σήμερα. Η συμμετοχή καλλιτεχνών από διαφορετικές χώρες, ο καθένας κάτω από τις δικές του επιρροές, θα βοηθήσει τους επισκέπτες να διεισδύσουν σε αυτό το παράξενο, “ιδιότροπο” σύμπαν, καθώς περιλαμβάνει ακόμη προβολές ταινιών, διαλέξεις και παραστάσεις δημιουργώντας μια διαδραστική εμπειρία.

Οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες αντλούν έμπνευση από τη λογοτεχνία, το θέατρο, από τις διάφορες εθνικές παραδόσεις, από τις ανθρώπινες κακίες και αδυναμίες που διαποτίζουν την καθημερινότητά μας, από την ίδια τη ζωή και τις παραξενιές της. Στον κόσμο του γκροτέσκο η τραγωδία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να παράγει ένα κωμικό αποτέλεσμα, ενώ η καυστική σάτιρα μπορεί να προκαλέσει μια παρωδία. Είναι μια πολύπλοκη έννοια που συνδυάζει στοιχεία τα οποία είναι συνήθως αντίθετα μεταξύ τους: ο ρεαλισμός και η καρικατούρα, το γελοίο και το τραγικό, η φαντασία και η διαστροφή συναντιούνται με αριστουργηματικό τρόπο που παράγει μια παραμορφωμένη, φαντασμαγορική εικόνα του κόσμου!»

H έκθεση διοργανώνεται υπό την αιγίδα της Πολιτιστικής Επιτροπής της Αγίας Πετρούπολης και των γενικών προξενείων των χωρών που συμμετέχουν, ενώ μεταξύ των συντελεστών της έκθεσης είναι το Κρατικό Ρωσικό Μουσείο και το Εκθεσιακό Κέντρο Rosizo.

  

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Επιστρέφουν» οι Ελληνες καλλιτέχνες της Διασποράς
«Αφαιρετικές προσεγγίσεις» 19 πρωτοποριακών εικαστικών μας οι οποίοι έδρασαν και αναγνωρίστηκαν στις μητροπόλεις της τέχνης, τη Νέα Υόρκη, το Παρίσι, το Λονδίνο, μέσα από έργα της συλλογής του Ιδρύματος Β. &...
«Επιστρέφουν» οι Ελληνες καλλιτέχνες της Διασποράς
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
10 επιμελητές προτείνουν 10 νέους καλλιτέχνες
Μια από τις πλέον δημοφιλείς και ιστορικές εκθέσεις σύγχρονης τέχνης, που ξεκίνησε πριν από 22 χρόνια, τα «ROOMS», επιστρέφουν δυναμικά. Ετσι, 10 επιμελητές εκθέσεων, ιστορικοί και θεωρητικοί της τέχνης...
10 επιμελητές προτείνουν 10 νέους καλλιτέχνες
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Χώρο στη γενιά των τριαντάρηδων
Στον πρωτοποριακό εκθεσιακό χώρο i-D ProjectArt, που έστησε στην Κανάρη η γνωστή ηθοποιός αλλά και απόφοιτος της Ecole Nationale des Beaux Arts Αντιγόνη Αμανίτου, γυναίκα με πάθος για την τέχνη και τα...
Χώρο στη γενιά των τριαντάρηδων
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ο Μανώλης Χάρος στο «Νησί των Θησαυρών»
Η νέα έκθεσή του που εγκαινιάζεται σήμερα στο Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού, περιλαμβάνει 50 δισδιάστατα εικαστικά έργα και μία κατασκευή, όπου κάνει σαφή αναφορά στον κινηματογράφο και στο θέατρο σκιών.
Ο Μανώλης Χάρος στο «Νησί των Θησαυρών»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Μια μυθική συλλογή αποκαλύπτεται
Το εντυπωσιακό κτίριο στο Παγκράτι, το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, ανοίγει τις πύλες του για το κοινό στις 2 Οκτωβρίου για να θαυμάσουμε 180 έργα των Θεοτοκόπουλου,...
Μια μυθική συλλογή αποκαλύπτεται

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας