Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Θρίλερ με πλαστή Ποπόβα

Το πλαστό έργο «Σύνθεση άνευ αντικειμένου», από το ρωσικό μουσείο. Δεξιά, το γνήσιο «Ζωγραφικό Αρχιτεκτόνημα», 1918, της Συλλογής Κωστάκη

ΚΜΣΤ-ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΩΣΤΑΚΗ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Θρίλερ με πλαστή Ποπόβα

  • A-
  • A+

Mια πολύ παράξενη υπόθεση με πλαστά έργα της Ρωσικής Πρωτοπορίας, που θυμίζει αστυνομική ταινία, ήρθε στη δημοσιότητα. Αφορά δύο πίνακες του Μαλέβιτς και της Ποπόβα, εμπλέκει το Μουσείο Ροστόβσκι Κρεμλ της Ρωσίας, το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης (ΜοΜΑ) αλλά και το δικό μας MOMus (Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης) της Θεσσαλονίκης, έχει τις ρίζες του στα μέσα του 20ού αιώνα, ενώ στο κουβάρι που θα οδηγήσει στη διαλεύκανση του μυστηρίου εμπλέκονται από συλλέκτες και ερευνητές μέχρι ινστιτούτα, υπουργεία και διωκτικές αρχές...

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Πριν από λίγες ημέρες, βγήκε στο πρακτορείο TASS o υποδιευθυντής του κρατικού μουσείου Ροστόβσκι Κρεμλ, Σεργκέι Σαζόνοφ, ζητώντας να επιστραφούν οι αυθεντικοί πίνακες των διάσημων ζωγράφων Καζιμίρ Μαλέβιτς «Το σαμοβάρι» και «Σύνθεση άνευ αντικειμένου» της Λιουμπόβ Ποπόβα, που βρίσκονται αντίστοιχα στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης και στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Θεσσαλονίκης (έχει την περίφημη Συλλογή Κωστάκη).

Συμφωνα με δηλώσεις του Σαζόνοφ, τον περασμένο Απρίλιο στο ARTinvestment.RU, η αλλαγή των αυθεντικών έργων με αντίγραφα έγινε την περίοδο 1955-1972 και ακολούθησε η διοχέτευσή τους σε συλλογές του εξωτερικού. Αυτό διαπιστώθηκε μόλις πέρυσι, έπειτα από έρευνα στις συλλογές Ρωσικής Πρωτοπορίας του Ροστόβσκι Κρεμλ και αφού είχε προηγηθεί ένα μεγάλο σκάνδαλο: η αποκάλυψη πως ένα μεγάλο μέρος της δωρεάς του πρίγκιπα N. Dmitry Lobanov στο μουσείο είχε πλαστές υπογραφές!

Ο Σαζόνοφ αναφέρει, επίσης, ότι έχουν αρχίσει οι συζητήσεις με το ΜοΜΑ και το ΜΟΜus, ενώ οι ενέργειες γίνονται στο πλαίσιο του κώδικα δεοντολογίας του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων και εκφράζει την ελπίδα ότι το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών όπως και οι πρεσβείες της Ελλάδας και των ΗΠΑ θα συνδράμουν ώστε να επιλυθεί το σύνθετο αυτό ζήτημα. «Επιθυμούμε το συμβάν αυτό να μη διχάσει τα τρία μουσεία μας, αλλά να τα συσπειρώσει [...] δεν χρειάζεται εξαιτίας αυτής της κατάστασης να γίνει κάποιο σκάνδαλο.

Κατ’ αρχάς, πρόκειται για μια πολύ ασυνήθιστη ιστορία, μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία, αστυνομική ιστορία, που σχετίζεται με περίφημα έργα τέχνης. Κι εμείς, ως μουσεία, πρέπει να αξιοποιήσουμε αυτή την ιστορία, ώστε να δημιουργήσουμε κοινά προγράμματα που να σχετίζονται με τα έργα αυτά», δηλώνει στο TASS.

Από τη μεριά του το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης χαρακτηρίζει «αυθαίρετα αβάσιμους» τους ισχυρισμούς του υποδιευθυντή. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ενημερώθηκε προ τεσσάρων μηνών με επιστολή του ρωσικού μουσείου για την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη από την οποία φέρεται να προέκυψε πως ένας πίνακας που αποδίδεται στη Λιουμπόβ Ποπόβα με τίτλο «Μη αντικειμενική σύνθεση» δεν είναι γνήσιος. «Με αφορμή κάποιες ομοιότητες του συγκεκριμένου πίνακα της ρωσικής συλλογής με έναν ζωγραφικό πίνακα της Ποπόβα που ανήκει στη Συλλογή Κωστάκη του ΚΜΣΤ με τίτλο “Ζωγραφικό αρχιτεκτόνημα”, το ρωσικό μουσείο συνήγαγε, χωρίς καμία απολύτως επιχειρηματολογία, ότι το έργο της Συλλογής Κωστάκη αποτελεί το αντικατασταθέν με αντίγραφο πρωτότυπο έργο που υποτίθεται πως βρισκόταν αρχικά στη δική τους συλλογή».

Οι αρμόδιοι του μουσείου μας συναντήθηκαν δύο φορές στη Θεσσαλονίκη με τον Σεργκέι Σαζόνοφ. Το ΚΜΣΤ επισημαίνει πως θα συνεργαστεί επιστημονικά με το Μουσείο Ροστόβσκι Κρεμλ και θα συμβάλει στη διερεύνηση της υπόθεσης που το αφορά, αρκεί να πληρούνται οι όροι δεοντολογίας, δηλαδή το ρωσικό μουσείο να αποποιηθεί τη διεκδίκηση και να αποστείλει πλήρη και τεκμηριωμένα στοιχεία.

«Το μουσείο μας είναι απόλυτα βέβαιο για την ασφαλή και τεκμηριωμένη προέλευση του εν λόγω πίνακα, ο οποίος αποτελεί περιουσία του ελληνικού κράτους και από την πλευρά μας ως δημόσιος φορέας, θα την υπερασπιστούμε με κάθε νόμιμο μέσο εφ’ όσον αυτό κριθεί αναγκαίο», καταλήγει η ανακοίνωση.

  

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Οι ζωγράφοι που λάτρεψαν τη γυναίκα
«Αρωμα γυναίκας στην ελληνική ζωγραφική» είναι ο τίτλος της έκθεσης στο Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη σε συνεργασία με την Εθνική Πινακοθήκη. Ογδόντα πέντε εξαίρετοι πίνακες της νεοελληνικής ζωγραφικής...
Οι ζωγράφοι που λάτρεψαν τη γυναίκα
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Πλήγμα που δεν έχει ανοίξει πλήρως το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης»
H Aννα Φιλίνη, μέλος του Τμήματος Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και εικαστικός, μιλά στην «Εφ.Συν.» με αφορμή τη ζωγραφική της ενότητα «Ωδή παραλίων πετρωμάτων» που εγκαινιάζεται στην Gallery Art Πρίσμα στον...
«Πλήγμα που δεν έχει ανοίξει πλήρως το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Master and Commander της ελληνικής ζωγραφικής
Θεαματικές σκηνές από ιστορικές ναυμαχίες, εντυπωσιακές πυρπολήσεις, φουρτου­νιασμένες θάλασσες αλλά και ειδυλλιακά λιμάνια. Η έκθεση στο Ιδρυμα Θεοχαράκη φέρνει ξανά στο προσκήνιο τον «πατέρα της ελληνικής...
Master and Commander της ελληνικής ζωγραφικής
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Χρησιμοποιούμε τον υπολογιστή, όπως ο Ρέμπραντ το πινέλο»
Το εμβληματικό δίδυμο της σύγχρονης εικαστικής σκηνής γιορτάζει 50 χρόνια κοινής πορείας στη ζωή και στην τέχνη με την έκθεση «Τhe Beard Pictures» και μας μιλάει για τις... γενειάδες, σημείο των καιρών,...
«Χρησιμοποιούμε τον υπολογιστή, όπως ο Ρέμπραντ το πινέλο»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ζωγραφική made in China
Μετά την καλοκαιρινή εξαρση της documenta 14, που έφερε στο ΦΙΞ χιλιάδες επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης χαμηλώνει τους τόνους και περνά στη γαλήνη της κινεζικής...
Ζωγραφική made in China
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ωραίος ως Εγγονόπουλος!
Η έκθεση του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή «Με τα χρώματα του λόγου και τον λόγο των χρωμάτων» αποκαλύπτει μέσα από έργα τέχνης και ποίηση τον πληθωρικό και αινιγματικό κόσμο του πρωτοποριακού...
Ωραίος ως Εγγονόπουλος!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας