Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
ΑΝΤΙ-δράσεις τέχνης στην κουρασμένη Σταδίου

Στην είσοδο του Esperia Palace, τμήμα παλιού αεροπλάνου, έργο του Μ. Πυργελή

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΑΝΤΙ-δράσεις τέχνης στην κουρασμένη Σταδίου

  • A-
  • A+

Θέλετε να εκτονωθείτε παίζοντας chessboxing, αυτό το υβριδικό παιχνίδι που συνδυάζει τις γροθιές της πυγμαχίας με τις στρατηγικές κινήσεις στο σκάκι, στο ιδιόμορφο ρινγκ που έστησε ο Ολλανδός καλλιτέχνης Ιέπε Ρούμπινγκ στο Esperia Palace; Να παρακολουθήσετε ένα αλλιώτικο σεμινάριο για το πώς να ξεφτιλίσετε έναν «εθνικιστή ποπ σταρ» με βάση το εγχειρίδιο της ομάδας Front Deutscher Äpfel (Το μέτωπο του γερμανικού μήλου), η οποία σατιρίζει τον φασισμό με τη μίμηση της δημόσιας εικόνας, της αισθητικής και του λόγου των ακροδεξιών κομμάτων;

Ενδιαφέρεστε να προσεγγίσετε έναν από τους επτά οικονομολόγους του Γραφείου Πολιτικών Δημοσιονομικών Κανονισμών που υποβάλλουν τηλεφωνικά στις οικονομικές και τραπεζικές υπηρεσίες της Ελλάδας και της Ευρώπης όσα ζητήματα σας απασχολούν; Είστε «Μαρξιστής που πεθαίνει»; Τότε το αθηναϊκό παράρτημα των Θνησκόντων Μαρξιστών σας προσκαλεί στις 8 Νοεμβρίου σε δείπνο -μάλιστα η διφορούμενη αγγελία δημοσιεύτηκε πριν από λίγες ημέρες και στην εφημερίδα μας- με τη συμμετοχή θεωρητικών και ακαδημαϊκών τους οποίους απασχολούν οι έννοιες της πολιτικής και του θανάτου.

Η 6η Μπιενάλε της Αθήνας με τίτλο «ΑΝΤΙ» είναι εδώ, δίνει το στίγμα της δράσης και της αντί-δρασης, της θέσης και της αντί-θεσης με τριήμερα εγκαίνια, από σήμερα μέχρι και την Κυριακή. Εξωστρεφής, προκλητική, διαδραστική, γεμάτη εκπλήξεις, παρεμβάσεις και σαρδόνιο χιούμορ, ερευνά τα αρνητικά και θετικά του «αντι» που γίνεται κανονικότητα, συνδυάζει την «ψυχαγωγία με κάτι δυστοπικό», σύμφωνα με τους διοργανωτές της.

ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΩΝΑΣΗ

Δίνει τις αναγκαίες βιταμίνες σύγχρονης τέχνης, ενεργοποιώντας το ιστορικό κέντρο της Αθήνας, στις αρχές της οδού Σταδίου, μέσα από τέσσερα εμβληματικά κτίρια: ΤΤΤ (εταιρεία Ταχυδρομείων, Τηλεγραφημάτων και Τηλεφωνίας), Esperia Palace, Mπενάκειος Βιβλιοθήκη, Μέγαρο ΤΣΜΕΔΕ. Περισσότεροι από 100 διεθνείς καλλιτέχνες και ομάδες θα κατοικήσουν στο σύμπλεγμα αυτών των ιδιαίτερων χώρων, περίπου το 1/4 από αυτούς είναι Ελληνες, πολλοί άλλοι από ασιατικές χώρες (μια αναδυόμενη και δυναμική αγορά), με νέες παραγωγές, ενώ το πάνω χέρι έχουν οι εγκαταστάσεις, τα βίντεο και οι περφόρμανς που δίνουν ζωντάνια και κεντρίζουν το ενδιαφέρον.

Καθρέφτης παραμορφωτικός του πολιτικού, κοινωνικού και πολιτιστικού momentum, η 6η Μπιενάλε της Αθήνας «μιμείται την πραγματικότητα και προσπαθεί να την ανατρέψει, μπαίνει στη διαδικασία προσομοίωσης των καθημερινών χώρων, τους παραλλάσσει και τους ξανασερβίρει αλλιώς» μας λένε οι τρεις επιμελητές της Poka-Yio, Στέφανι Xέσλερ και Κωστής Σταφυλάκης.

Σήμερα ΑΝΤΙ-συμπεριφορές, συμπεριφορές εναντίωσης και μη συμμόρφωσης κανονικοποιούνται, εμπορευματοποιούνται αστραπιαία σε όλες τις αρένες της κοινωνικής ζωής, συμπεριλαμβανομένων των πολιτισμικών εκφράσεων, τις πολιτικές της ταυτότητας, την καλλιτεχνική εργασία, τα ΜΜΕ, τα social media, τα βιντεοπαιχνίδια και τη βιομηχανία των μουσικών βίντεο. Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τη δυναμική της διαλεκτικής ανάμεσα στο ξέσπασμα του ΑΝΤΙ και στην εμπορευματοποίησή του;

Η Μπιενάλε της Αθήνας έχει παράδοση στο να δημιουργεί νέα τοπόσημα στην πρωτεύουσα, μην ξεχνάμε πως «καθιέρωσε» την ξεχασμένη Διπλάρειο Σχολή στην πλατεία Θεάτρου ή το εγκαταλειμμένο ξενοδοχείο «Μπάγκειον» στην Ομόνοια. Τώρα επεμβαίνει στην κουρασμένη οδό Σταδίου, άλλοτε ζωντανό εμπορικό κέντρο, αλλά και τόπο της τραγωδίας της Marfin. Mας συστήνει με διαφορετική οπτική το κτήριο ΤΤΤ (Σταδίου 15), που αποτελεί τον κεντρικό εκθεσιακό χώρο της Μπιενάλε.

Εργο του αρχιτέκτονα Αναστάσιου Μεταξά, ανεγέρθηκε το 1930-31 προκειμένου να στεγάσει τον Οργανισμό Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος, αποτέλεσε σύμβολο μετάβασης από την ενσύρματη επικοινωνία στην ψηφιακή εποχή, ενώ σε ιδιωτικά χέρια πλέον προορίζεται για ξενοδοχείο.

Ετεροι χώροι, το Esperia Palace (Σταδίου 22), πολύβουο στέκι της επιχειρηματικής και πολιτιστικής Αθήνας μέχρι το 2010 και το πρώην κτίριο του ΤΣΜΕΔΕ (Κολοκοτρώνη 4), ιδιοκτησίας ΕΦΚΑ, τα οποία παραχωρούνται από το υπουργείο Εργασίας στο πλαίσιο του πιλοτικού προγράμματος «Ανάκτηση των Ακινήτων του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας - Αξιοποίηση με όρους κοινωνικής ανταπόδοσης».

ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΔΟΣ

Τέταρτη, αλλά όχι τελευταία, η Μπενάκειος Βιβλιοθήκη επί της Ανθίμου Γαζή 2, που ανήκει στη Βουλή των Ελλήνων, ενώ παραμένει άγνωστη στο ευρύ κοινό, κλειστή από το 2004. Τα αναγνωστήριά της φιλοξενούσαν τους 30.000 τόμους της συλλογής του δημοτικιστή Γιάννη Ψυχάρη. Τη βιβλιοθήκη του αγόρασε το 1924 ο Εμμανουήλ Μπενάκης και τη δώρισε στη Βιβλιοθήκη της Βουλής.

Σε αυτούς τους χώρους, οι ανήσυχοι καλλιτέχνες της Μπιενάλε «εξετάζουν με τα έργα τους τη μεταψηφιακή εποχή, τα σενάρια βελτίωσης του ανθρώπινου σώματος, τις αιρέσεις της ψυχικής και σωματικής ευεξίας και της σωματικής και πνευματικής μεταμόρφωσης. Το επιτυγχάνουν επινοώντας επιβλητικές πραγματικότητες, παραλλαγές χώρων της καθημερινής ζωής: από το γυμναστήριο μέχρι το εμπορικό κέντρο, από τα φόρουμ στο διαδίκτυο μέχρι το darkroom, από το γραφείο μέχρι το πολιτικό μέτωπο».

Σέλφι, μπότοξ και ταριχευμένοι αρουραίοι

Μεγάλο ενδιαφέρον, υπάρχει, όπως μαθαίνουμε για την 6η Μπιενάλε της Αθήνας και από το εξωτερικό: αναμένονται εκπρόσωποι γκαλερί, επιμελητές μουσείων, δημοσιογράφοι από σημαντικές εφημερίδες και περιοδικά τέχνης, οι οποίοι εκτός των άλλων ψάχνουν τι πολιτισμό παράγει η Ελλάδα της κρίσης.

Αναπόφευκτα, αρχίζουν και οι συγκρίσεις με την περσινή documenta 14... Ευτυχώς, οι επιμελητές της Μπιενάλε αποφεύγουν την ατέρμονη θεωρία, χωρίς να χάνουν ωστόσο τον στόχο και την ουσία, ενώ ποντάρουν στο οπτικό σοκ που κεντρίζει τις αισθήσεις, τη σκέψη και τη συμμετοχή των θεατών. Ας δούμε, όμως, τι θα δούμε...

■ Στο TTT, κάθε ένας από τους πέντε ορόφους και ένα διαφορετικό σκηνικό, που μπορεί να μοιάζει με σπα, με δημόσια υπηρεσία, με ψυχεδελικό τριπάκι, με τη «Μεταμόρφωση» του Κάφκα ή με το φιλικό-εχθρικό περιβάλλον των social media.

Στο ισόγειο ο Γιούρι Πάτισον έφερε ένα αυθεντικό κομμάτι από το αεροδρόμιο του Χίθροου μαζί με βιντεοπροβολές από ασκήσεις εκτάκτου ανάγκης σε περίπτωση πυρκαγιάς ή τρομοκρατικού χτυπήματος. Εκεί, συνυπάρχουν οι φωτεινές επιγραφές που κατακλύζουν τις μεγαλουπόλεις -εγκατάσταση της Pinar Ogrenci από την Τουρκία- και τα ιδιαίτερα πορτρέτα που φιλοτέχνησε ο Γιάννης Γίγας, με προσωπικότητες άλλης εποχής που «αγιοποιήθηκαν» -από τον Ζαπάτα μέχρι τον Τζόνι Κας και τον Τσάβες.

Στον πρώτο όροφο στήθηκε ένα γυμναστήριο με μποντιμπίλντερ και ισοτονικά σκευάσματα, η Μαριάν Σίμνετ σε βίντεο χτυπάει μπότοξ στον λαιμό της και αλλάζει τη φωνή της -ένα σχόλιο στην ταυτότητα φύλων αλλά και στη βιομηχανία της αισθητικής-, ο γιγαντιαίος ταριχευμένος αρουραίος του Ταϊλανδού Κορακρίτ Αρουνανοντσάι αγκαλιάζει έναν άνθρωπο, γυμνά σώματα μουμιοποιούνται με γάζες από τον Γιοχάνες Πάουλ Ρέτερ.

Αναζητήστε, επίσης, το μουσειάκι των αποτυχημένων καταναλωτικών προϊόντων, τους ταριχευμένους ραδιενεργούς ποντικούς από την Ιαπωνία που η ομάδα Chim Pom βάφει με κίτρινη μπογιά και τους μετατρέπει σε... Πίκατσου, τις πλωτές offshore πολιτείες του Ντάνιελ Κέλερ που διοικούνται από μάνατζερ. Και μην ξεχάσετε να βγάλετε «πειραγμένα» σέλφι με τη Signe Pierce, τη διάσημη καλλιτέχνιδα του instagram, που είχε αναστατώσει τη Νέα Υόρκη περπατώντας με μια μάσκα -καθρέφτη στον πρόσωπό της και είχε δεχτεί bullying.

■ Στην κεντρική είσοδο του Esperia Palace μάς υποδέχεται ένα τμήμα ατράκτου αεροπλάνου, έργο του Mιχαήλ Πυργελή, πριν περάσουμε στην πίστα χορού με μουσικά βιντεοκλίπ των καλλιτεχνών που συμμετέχουν στην έκθεση και στα επίσης, καλλιτεχνικά, βιντεοπαιχνίδια τους.

Με μια διπλή εγκατάσταση ο Κάρστεν Χέλερ αναμειγνύει τις ορμόνες των θεατών που βλέπουν σε μια οθόνη κωμωδίες με αυτών που σε άλλη οθόνη βλέπουν ταινίες τρόμου. Σε ένα κρυφό δωμάτιο ο J.P Downer έχει φτιάξει μια παρωδία του γραφείου του Ντόναλντ Τραμπ.

Οσο για το «GiGi» (συμπαραγωγή με το Ινστιτούτο Γκέτε, από τα αρχικά των λέξεων Greece και Germany), μας καλεί σε φτιάξουμε την ιστορία του καρπού ενός ελληνογερμανικού έρωτα με αφετηρία το γνωστό φιλμ του Φασμπίντερ «Ο Ελληνας γείτονας», που έχει την 50ή επέτειο του, και με αφορμή τη σημερινή μετανάστευση.

■ Στην Μπενάκειο Βιβλιοθήκη κάνουν κατάληψη η Κινέζα Κάο Φέι με ένα βίντεο όπου καθαρίζει από τη σκόνη αρχαία ελληνικά ερείπια και η Γιαπωνέζα Saeborg, διάσημη για τις συνθέσεις με λάτεξ, η οποία παρουσιάζει το «Pigpen»: μια τεράστια λαστιχένια γουρουνίτσα θηλάζει λευκά γουρουνάκια κι ένα μαύρο, κλείνοντας το μάτι σε ζητήματα φύλου και διαφορετικότητας.

■ Στο Μέγαρο ΤΣΜΕΔΕ, το «μονοπώλιο» έχουν οι φωτογραφίες της προκλητικής Heji Shin από καμπάνια του οίκου μόδας Eckhaus Latta, όπου δεν πρωταγωνιστούν μοντέλα, αλλά πραγματικά ζευγάρια την ώρα που κάνουν σεξ, ένα πρότζεκτ που μπερδεύει τα όρια ανάμεσα στη μόδα, την τέχνη και την πορνογραφία.

● info. Μέχρι 9/12. Γενική είσοδος 10 ευρώ. Τριήμερο εισιτήριο 18 ευρώ, διαρκείας 25 ευρώ, ομαδικό 7/άτομο. Ωρες λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή: 14.00-22.00, Σάββατο-Κυριακή 12.00 -22.00. Σε συνεργασία με το Onassis Culture, υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού και με την υποστήριξη του Δήμου Αθηναίων και της Περιφέρειας Αττικής. Πληροφορίες: www.athensbiennale.org

  

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Με το χιούμορ προσπαθώ να ισορροπήσω το τραγικό»
Πονηρά χαμόγελα, μάτια γουρλωτά, μεγάλες οδοντοστοιχίες, κεφάλια που διαθλώνται... Ο διάσημος Αμερικανός καλλιτέχνης Τζορτζ Κόντο ήρθε στην Ελλάδα και αποκαλύπτει στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης τις παράξενες,...
«Με το χιούμορ προσπαθώ να ισορροπήσω το τραγικό»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Η Art Athina μετακομίζει στο Ωδείο Αθηνών
Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης έκανε την αρχή, το ΝΕΟΝ το συνέχισε, η documenta 14 το ενίσχυσε, και να που το Ωδείο Αθηνών καθιερώνεται ως εκθεσιακό τοπόσημο. Εκεί, λοιπόν, θα «κατασκηνώσει» και η φετινή...
Η Art Athina μετακομίζει στο Ωδείο Αθηνών
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Master and Commander της ελληνικής ζωγραφικής
Θεαματικές σκηνές από ιστορικές ναυμαχίες, εντυπωσιακές πυρπολήσεις, φουρτου­νιασμένες θάλασσες αλλά και ειδυλλιακά λιμάνια. Η έκθεση στο Ιδρυμα Θεοχαράκη φέρνει ξανά στο προσκήνιο τον «πατέρα της ελληνικής...
Master and Commander της ελληνικής ζωγραφικής
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Από την Καρδαμύλη ώς τη Λήμνο
«Μικρογραφίες» είναι ο τίτλος της έκθεσης που παρουσιάζεται στο Οχυρό Συγκρότημα Πύργων Τρουπάκηδων-Μούρτζινων στην Παλαιά Καρδαμύλη του Δήμου Δυτικής Μάνης. Η ιστορία των κτιρίων που φιλοξενούν την έκθεση...
Από την Καρδαμύλη ώς τη Λήμνο
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ωραίος ως Εγγονόπουλος!
Η έκθεση του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή «Με τα χρώματα του λόγου και τον λόγο των χρωμάτων» αποκαλύπτει μέσα από έργα τέχνης και ποίηση τον πληθωρικό και αινιγματικό κόσμο του πρωτοποριακού...
Ωραίος ως Εγγονόπουλος!
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Η Art Athina σε νέα τροχιά
Ανανεωμένη, με νέα πρόσωπα και ολοκαίνουργιες προτάσεις η Art Athina, η μεγαλύτερη ετήσια εικαστική διοργάνωση στην Ελλάδα, δίνει ραντεβού με το φιλότεχνο κοινό για 22η χρονιά. Η διοργάνωση θα φιλοξενηθεί...
Η Art Athina σε νέα τροχιά

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας