Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος στήριζε τους μοντερνιστές

Θεόφραστος Τριανταφυλλίδης, «∆υο παιδιά στην παραλία», 1919

Οταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος στήριζε τους μοντερνιστές

  • A-
  • A+

Τα τελευταία χρόνια είναι μόδα στο εξωτερικό η ανασύσταση εκθέσεων, τώρα, ένα βήμα γίνεται κι εδώ, με την έκθεση «Ομάδα Τέχνη, 100 χρόνια. Οι πρώτοι Ελληνες μοντερνιστές και ο Ελευθέριος Βενιζέλος», που οργανώνει η Εθνική Πινακοθήκη στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο. Μια έκθεση με πολλαπλή σημασία, ιστορική, πολιτική και αισθητική, που συνδέει το παρελθόν με το σήμερα.

Αποτελεί αναδημιουργία της έκθεσης της περίφημης Ομάδας Τέχνη που είχε εγκαινιάσει ο Ελευθέριος Βενιζέλος ως πρωθυπουργός το 1917 στην Αθήνα αλλά και το 1919 στο Παρίσι, στο πλαίσιο του Συνεδρίου της Ειρήνης που σφράγισε τη λήξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Στο υπόγειο των περιοδικών εκθέσεων του Βυζαντινού Μουσείου ο χρόνος γυρίζει πίσω, στα Χριστούγεννα του 2017. Μια μεγάλη ασπρόμαυρη φωτογραφία στον τοίχο μας μεταφέρει σε ένα σαλόνι με παράταιρα έπιπλα, ανατολίτικα χαλιά, ανθοστήλες, με προτομές του Ελευθέριου Βενιζέλου, του βασιλιά Αλέξανδρου και γλυπτά του Μιχάλη Τόμπρου...

Είναι το χώρος της εφημερίδας «Ελεύθερος τύπος» του κόμματος των Φιλελευθέρων όπου έκανε την πρώτη εμφάνισή της η θρυλική Ομάδα Τέχνη, συγκεντρώνοντας την αφρόκρεμα των μοντερνιστών καλλιτεχνών των αρχών του 20ού αιώνα.

Η σπουδαία έκθεση στο Βυζαντινό Μουσείο, σε επιμέλεια της διευθύντριας της Εθνικής Πινακοθήκης Μαρίνας Λαμπράκη-Πλάκα και της επίτιμης διευθύντριας συλλογών Ολγας Μεντζαφού περιλαμβάνει 147 έργα της Ομάδας Τέχνης, τα οποία βρίσκονται στη Λέσχη των Φιλελευθέρων αλλά και σε ελληνικές συλλογές. Υπέροχα τοπία, νεκρές φύσεις, αγροτικές σκηνές, γυναικεία πορτρέτα, απλώνονται στις αίθουσες με ζωηρά χρώματα και... άρωμα εποχής.

Σε μια εποχή έντονων πολιτικών αντιπαραθέσεων, το 1917 η Ομάδα Τέχνη δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία του καινοτόμου ζωγράφου Νικόλαου Λύτρα (γιου του γενάρχη της Σχολής του Μονάχου Νικηφόρου Λύτρα) ο οποίος συσπείρωσε τους καλλιτέχνες φίλους του, γεννημένους γύρω στη δεκαετία του 1880, εκτός από τον πρεσβύτερο Οδυσσέα Φωκά και τον νεότερο Περικλή Βυζάντιο.

Ανάμεσά τους θα συναντήσουμε σπουδαίους ζωγράφους όπως ο Κωνσταντίνος Παρθένης, ο Κωνσταντίνος Μαλέας, αλλά και οι Θεόφραστος Τριανταφυλλίδης, Λυκούργος Κογεβίνας, Νικόλαος Οθωναίος, Οθων Περβολαράκης. Δύο γλύπτες συμπλήρωσαν την ομάδα, ο Μιχάλης Τόμπρος και ο Γρηγόριος Ζευγώλης...

ΠΑΡΙ ΣΠΙΝΟΥ

«Καλλιτέχνες που ασφυκτιούσαν ανάμεσα στους εκπροσώπους της παλιάς σχολής και θέλησαν έτσι να δηλώσουν τις ανανεωτικές τους τάσεις και τη ρήξη τους με το καλλιτεχνικό κατεστημένο», όπως τόνισε η Μ. Λαμπράκη.

«Δεν προτείνουν κάτι ριζοσπαστικό σε σχέση με τα ευρωπαϊκά κινήματα της πρωτοπορίας, φαίνεται να τα αγνοούν ή να αισθάνονται ότι το κοινό της χώρας μας είναι απροετοίμαστο να τα δεχτεί. Ωστόσο η κίνησή τους δείχνει τη διάθεσή τους να αποσχιστούν από τον ακαδημαϊσμό, να εκφράσουν και να μεταδώσουν στο κοινό ένα νέο πνεύμα».

Το πιο πρωτοποριακό όμως είναι ότι για πρώτη φορά ένας Ελληνας πρωθυπουργός έδειξε έμπρακτα το ενδιαφέρον του για την τέχνη. Στα εγκαίνια της πρώτης έκθεσης της Ομάδας Τέχνη στην Αθήνα, ο Βενιζέλος υποσχέθηκε να λάβει μέτρα για την ενίσχυση των τεχνών και έδωσε εντολή να αγοραστούν πίνακες που μέχρι σήμερα φιλοξενούνται στη Λέσχη των Φιλελευθέρων. Αλλά και μετά την έκθεση του Παρισιού, το 1919, φαίνεται να τίθεται σε εφαρμογή ένας νόμος που προέβλεπε την οργάνωση εκθέσεων στο εξωτερικό για την προβολή της χώρας μας.

«Ολη η Ελλάδα αναβλύζει από αυτήν την έκθεση», είπε η υπουργός Πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου, τονίζοντας και το επίκαιρο πολιτικό μήνυμα: «Είναι η σύνδεση του πολιτισμού με τα καινούργια βήματα που καλούμαστε να κάνουμε σε μια εποχή που δεν γνωρίζουμε πού ακριβώς θα μας πάει. Μια εποχή όπου είναι απαραίτητη η σύνδεσή μας με τον κόσμο των ιδεών όπως αυτές μορφοποιούνται μέσα από τα έργα τέχνης.

»Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να επαναπροσδιορίσουμε τον βηματισμό μας. Είναι λοιπόν σημαντικό ότι ένας εμβληματικός πολιτικός εκείνης της εποχής συνδέθηκε με την καλλιτεχνική δημιουργία και κατάλαβε την αναγκαιότητα του πολιτισμού».

 

«Ομάδα Τέχνη, 100 χρόνια. Οι πρώτοι Ελληνες μοντερνιστές και ο Ελευθέριος Βενιζέλος».
 Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, 7 Ιουνίου-29 Οκτωβρίου. Η έκθεση πραγματοποιείται με δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.

 

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Master and Commander της ελληνικής ζωγραφικής
Θεαματικές σκηνές από ιστορικές ναυμαχίες, εντυπωσιακές πυρπολήσεις, φουρτου­νιασμένες θάλασσες αλλά και ειδυλλιακά λιμάνια. Η έκθεση στο Ιδρυμα Θεοχαράκη φέρνει ξανά στο προσκήνιο τον «πατέρα της ελληνικής...
Master and Commander της ελληνικής ζωγραφικής
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Χρησιμοποιούμε τον υπολογιστή, όπως ο Ρέμπραντ το πινέλο»
Το εμβληματικό δίδυμο της σύγχρονης εικαστικής σκηνής γιορτάζει 50 χρόνια κοινής πορείας στη ζωή και στην τέχνη με την έκθεση «Τhe Beard Pictures» και μας μιλάει για τις... γενειάδες, σημείο των καιρών,...
«Χρησιμοποιούμε τον υπολογιστή, όπως ο Ρέμπραντ το πινέλο»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ωραίος ως Εγγονόπουλος!
Η έκθεση του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή «Με τα χρώματα του λόγου και τον λόγο των χρωμάτων» αποκαλύπτει μέσα από έργα τέχνης και ποίηση τον πληθωρικό και αινιγματικό κόσμο του πρωτοποριακού...
Ωραίος ως Εγγονόπουλος!
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Τα πολλά πρόσωπα του Πικάσο
Σπάνιες αυτοπροσωπογραφίες και πορτρέτα, συνολικά 75 έργα του κορυφαίου ζωγράφου του 20ού αιώνα θα εκτεθούν, τα περισσότερα για πρώτη φορά στο Λονδίνο, στη Νational Portrait Gallery, από τον Οκτώβριο.
Τα πολλά πρόσωπα του Πικάσο
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Η θρησκεία της Αμπράμοβιτς
Με νηστεία, διαλογισμό και βουτιές σε παγωμένο νερό προετοίμασε η διάσημη Σέρβα καλλιτέχνιδα τους Ελληνες περφόρμερ που παρουσιάζουν τη δουλειά τους, δοκιμάζοντας τις αντοχές τους (αλλά και των θεατών).
Η θρησκεία της Αμπράμοβιτς
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Θρίλερ με πλαστή Ποπόβα
Mια πολύ παράξενη υπόθεση με πλαστά έργα της Ρωσικής Πρωτοπορίας, που θυμίζει αστυνομική ταινία, ήρθε στη δημοσιότητα. Αφορά δύο πίνακες του Μαλέβιτς και της Ποπόβα, εμπλέκει το Μουσείο Ροστόβσκι Κρεμλ της...
Θρίλερ με πλαστή Ποπόβα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας