Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ευρωπαϊκή ζωγραφική από την προϊστορική Θήρα

Τοιχογραφία με συλλέκτριες κρόκου σε ορεινό τοπίο

Ευρωπαϊκή ζωγραφική από την προϊστορική Θήρα

  • A-
  • A+

Ομορφες κροκοσυλλέκτριες σε κατάφυτο ορεινό τοπίο, νεαροί με ξυρισμένα κεφάλια, λιμάνια και πλοία από την παράσταση της νηοπομπής, το ζωγραφικό έργο μήκους 4 μέτρων που διασώθηκε στον προϊστορικό οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας, είναι ορισμένες από τις εικόνες των εξαιρετικών τοιχογραφιών που βλέπουμε για πρώτη φορά.

Μαζί με αντιπροσωπευτικά ευρήματα από τις ανασκαφές που δεν εκτίθενται στο Μουσείο και άλλα γνωστά έργα παρουσιάζονται στη συλλεκτική έκδοση «Προϊστορική Θήρα» του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση, η οποία εντάσσεται στο εκδοτικό του πρόγραμμα «Ο Κύκλος των Μουσείων».

Συγγραφέας του επιστημονικού πολυτελούς τόμου, που παρουσιάστηκε χθες, είναι ο αρχαιολόγος Χρίστος Ντούμας, επίτιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Είναι διευθυντής των ανασκαφών στο Ακρωτήρι από το 1976, συνεχίζοντας το έργο που ξεκίνησε το 1967 ο Σπύρος Μαρινάτος, η αρχαιολογική σκαπάνη του οποίου αποκάλυψε τον οικισμό.

Ολα τα ευρήματα, μαζί με τα συνοδευτικά κείμενα του αρχαιολόγου, δίνουν πληροφορίες για τη ζωή, τη βλάστηση, τις δραστηριότητες των ανθρώπων που κατοίκησαν εκεί πριν από χιλιάδες χρόνια και δημιούργησαν τον πρώτο πολιτισμό της Ευρώπης.

Ξεχωριστή θέση ωστόσο κατέχουν οι αποκατεστημένες τοιχογραφίες από δημόσια κτίρια και ιδιωτικές κατοικίες του οικισμού όπου αναδεικνύεται η μοναδική παραστατική τέχνη. Ορισμένες από αυτές παρουσιάζονται για πρώτη φορά και δεν εκτίθενται στο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας, λόγω περιορισμένου χώρου, καθιστώντας έτσι την έκδοση διπλά σημαντική.

Ξεχωρίζουν η μικρογραφική ζωφόρος, μήκους 4 μέτρων, που παρουσιάζει παράσταση νηοπομπής με πολεμικά πλοία και ιστιοφόρα σε δύο σειρές. Διακρίνονται λεπτομέρειες με τους σκυμμένους κωπηλάτες, το λιμάνι του απόπλου κ.ά.

Σε άλλη τoιχογραφία παρουσιάζεται παράσταση ποταμού με ψηλά φοινικόδεντρα και άγρια θηρία. Σε έτερη σύνθεση παριστάνονται τρεις γυναίκες, οι «Λατρεύτριες» όπου διακρίνονται τα εξαιρετικά αραχνοΰφαντα ενδύματά τους, τα περίτεχνα κοσμήματα και οι πλούσιες κομμώσεις τους.

Οπως εξήγησε ο αρχαιολόγος και συγγραφέας, οι τοιχογραφίες του Ακρωτηρίου είναι μοναδικές διεθνώς. Γι' αυτό και το τρίτο μέρος του λευκώματος είναι αφιερωμένο στο «Εικονικό Μουσείο της Προϊστορικής Θήρας».

«Οι τοιχογραφίες όπως βρίσκονται στα ερείπια είναι θρυμματισμένες σε εκατομμύρια κομμάτια και κινδυνεύουν να διαλυθούν», τόνισε ο Χρ. Ντούμας.

«Η διαδικασία συντήρησης αρχίζει από το σκάμμα και είναι χρονοβόρα και "ευρωβόρα". Οι συνθέσεις είναι μοναδικές στην ιστορία της ευρωπαϊκής τέχνης.

Πρόκειται για ευρωπαϊκή ζωγραφική. Εχουμε το ευτύχημα όλα αυτά να έχουν εγκλωβιστεί στα ερείπια, πολλές φορές έχουν κονιορτοποιηθεί, αλλά εξαιτίας του εργαστηρίου συντήρησης της Σαντορίνης, που είναι πρωτοποριακό, και της αξιέπαινης δουλειάς των συντηρητών, σήμερα μπορούμε να τις δούμε».

Οπως γράφει στην έκδοση, αυτές οι τοιχογραφίες «...λόγω των θεμάτων τους είναι από τα πλέον ομιλητικά αρχαιολογικά ευρήματα. Ο πλούτος των πληροφοριών, τις οποίες στερείται το κοινό του μουσείου, είναι εντυπωσιακός».

Οπως είπε ο ίδιος, αν δεν βρεθεί χώρος δεν θα μπορέσουν να εκτεθούν. «Χρειαζόμαστε ειδικά σχεδιασμένο χώρο για την έκθεσή τους, γιατί θα πρέπει να δίνονται πληροφορίες για τη ζωή των ανθρώπων, ώστε οι επισκέπτες όλων των ηλικιών να αντιλαμβάνονται πώς δημιουργήθηκαν αυτά τα έργα σε μια κοινωνία ανθρώπων που από κτηνοτρόφοι έγιναν καραβοκύρηδες και κοσμοπολίτες».

Απευθυνόμενος, μάλιστα, αρκετές φορές προς την υπουργό Πολιτισμού, Λυδία Κονιόρδου, που παραβρέθηκε στην παρουσίαση, είπε ότι υπέβαλε αίτημα προς το υπουργείο Πολιτισμού ώστε να τοποθετηθούν ειδικές προθήκες στον αρχαιολογικό χώρο και εκεί να εκτίθενται ευρήματα από την ανασκαφή, αλλά δεν βρέθηκε τελικά το ποσό των 45.000 ευρώ. «Θα πρέπει να βρω χορηγό», συμπλήρωσε.

Με γλαφυρό τρόπο αναφέρθηκε και στο λάθος που έγινε πριν από μερικά χρόνια, από τον ΟΠΕΠ, όταν επρόκειτο να κυκλοφορήσει DVD για το Ακρωτήρι της Θήρας. Για το εξώφυλλο της συσκευασίας είχε επιλεγεί παράσταση από μεσοκυκλαδικό πίθο με δελφίνια και θαλάσσια πουλιά να κινούνται από αριστερά προς τα δεξιά.

Ομως το τύπωμα της εικόνας έγινε αντίστροφα, δείχνοντας την κίνηση να γίνεται από τα δεξιά προς τα αριστερά, γεγονός που στρεβλώνει μια πολύ παλιά παράδοση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η κίνηση από τα αριστερά προς τα δεξιά είναι βαθιά ριζωμένη στην αντίληψη των κατοίκων του Αιγαίου και ίσως οδήγησε στη φορά που ακολουθήθηκε στα συστήματα γραφής της ελληνικής γλώσσας τόσο στη Γραμμική γραφή όσο και στο αλφαβητικό σύστημα.

Στην παρουσίαση του λευκώματος παραβρέθηκαν επίσης ο υπουργός Παιδείας Κώστας Γαβρόγλου, το μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Βαγγέλης Χρόνης, ο έφορος Αρχαιοτήτων Κυκλάδων Δημήτρης Αθανασούλης, αρχαιολόγοι, διευθυντές μουσείων κ.ά.

Ο καινούργιος τόμος, όπως και όλοι οι προηγούμενοι, δεν έχει εμπορικό χαρακτήρα και κυκλοφορεί και στα αγγλικά. Το Ιδρυμα υλοποιεί πρόγραμμα δωρεάν διανομής σε φορείς έρευνας, εκπαίδευσης και πολιτισμού στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Παράλληλα, ο τόμος είναι αναρτημένος σε μορφή e-book και στην ηλεκτρονική βιβλιοθήκη του Ιδρύματος, η οποία είναι ελεύθερα προσβάσιμη μέσω του ιστότοπου www.latsis-foundation.org. Οι φωτογραφίες του λευκώματος είναι του Σωκράτη Μαυρομμάτη.

 

ART - ΝΕΑ
Περισσότερα έσοδα, λιγότερα εισιτήρια
Παρά τα λιγότερα εισιτήρια που κόπηκαν σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, τα έσοδα αυξήθηκαν κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2016. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων (ΤΑΠ), εισπράχθηκαν...
Περισσότερα έσοδα, λιγότερα εισιτήρια
ART - ΝΕΑ
Από τον θρόνο του Αγαμέμνονα και όχι από λεκάνη
Το ογκώδες λίθινο θραύσμα, βάρους ογδόντα κιλών, που βρέθηκε το 2014 κοντά στον αρχαιολογικό χώρο των Μυκηνών, εξακολουθεί να διχάζει την επιστημονική κοινότητα. Διότι ο γεν. γραμματέας της Αρχαιολογικής...
Από τον θρόνο του Αγαμέμνονα και όχι από λεκάνη
ART - ΝΕΑ
Δεσμώτες του Φαλήρου
Συγκλονιστικό πολυάνδριο με 80 σκελετούς που φέρουν μεταλλικά δεσμά στους καρπούς ήρθε στο φως. Η έρευνα έδειξε πως είναι άντρες, νεαρής ηλικίας, θαμμένοι με σεβασμό, πιθανότατα αριστοκράτες που συνδέονται με...
Δεσμώτες του Φαλήρου
ART - ΝΕΑ
Μια αρχαϊκή Κόρη ταξιδεύει στο Ερμιτάζ
Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο ενέκρινε ομόφωνα τον δανεισμό έργων για την καλοκαιρινή έκθεση «Το Βυζάντιο στο πέρασμα των αιώνων» στο μεγάλο ρωσικό μουσείο, που επίσης θα μας στείλει τους θησαυρούς του το...
Μια αρχαϊκή Κόρη ταξιδεύει στο Ερμιτάζ
ART - ΝΕΑ
Το Εθνικό Αρχαιολογικό γιορτάζει τα 150 χρόνια του
Στις 3 Οκτωβρίου του 1866 θεμελιώθηκε το μεγαλύτερο και σημαντικότερο αρχαιολογικό μουσείο της χώρας, ένα αρχιτεκτονικό κόσμημα. Η επέτειος δίνει αφορμή να γνωρίσουμε καλύτερα την ιστορία του και τις συλλογές...
Το Εθνικό Αρχαιολογικό γιορτάζει τα 150 χρόνια του
ART - ΝΕΑ
Επαναλειτουργεί το πωλητήριο
Ειδώλια, κεφαλές, νομίσματα, κεραμικά, χαλκογραφίες πιστά αντίγραφα αντιπροσωπευτικών εκθεμάτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου που παράγονται στα εργαστήρια του ΤΑΠ στου Ρέντη μαζί με κοσμήματα, εκδόσεις,...
Επαναλειτουργεί το πωλητήριο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας