Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ενσταντανέ μιας χαμένης πραγματικότητας

«Κυκλαδική Κοινωνία 5.000 χρόνια πριν» είναι ο τίτλος της έκθεσης στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Paris Tavitian_Museum of Cycladic Art

Ενσταντανέ μιας χαμένης πραγματικότητας

  • A-
  • A+

Μικρά, λιτά, λευκά, τα θαυμάζουμε στις προθήκες των μουσείων αλλά και ως πηγή έμπνευσης στα έργα μοντέρνας τέχνης των Πικάσο, Ματίς, Μπρανκούζι και άλλων κορυφαίων καλλιτεχνών του 20ού αιώνα. Ηρθε όμως η ώρα τα ειδώλια να λύσουν την αιώνια σιωπή τους και να «μιλήσουν» -πάντα με λιτό τρόπο- για την «Κυκλαδική Κοινωνία 5.000 χρόνια πριν».

Αυτός είναι ο τίτλος της ενδιαφέρουσας έκθεσης που εγκαινιάστηκε χθες στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, το οποίο γιορτάζει τα 30 χρόνια του.

Καθώς δεν υπάρχουν τεκμήρια γραφής για την Πρωτοκυκλαδική περίοδο, παρά μόνο από μετεγενέστερους ιστορικούς, η έκθεση δεν μπορεί παρά να είναι «ενσταντανέ μιας χαμένης πραγματικότητας», όπως είπε ο καθηγητής Νίκος Σταμπολίδης, διευθυντής του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.

Πώς ήταν η χλωρίδα και η πανίδα; Ποιοι ήταν οι πυρήνες της κοινωνίας; Ποια η κοινωνική διαστρωμάτωση; Με ποιον τρόπο ψυχαγωγούνταν; Ποιες ήταν οι τελετουργίες και οι λατρείες τους;

Διαρθρωμένη σε πέντε ενότητες η έκθεση παρουσιάζει με απλό και εύληπτο τρόπο τη ζωή, τις ασχολίες στις Κυκλάδων χιλιάδες χρόνια πριν, μέσα από 191 αρχαία αντικείμενα από τη συλλογή του ίδιου του μουσείου, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, το Εθνικό Αρχαιολογικό και το Μουσείο Κανελλοπούλου.

Αν κοιτάξει κάποιος προσεκτικά τα ειδώλια, βλέπει φιγούρες ανδρών και γυναικών αλλά και συμπλέγματα που σχετίζονται με τη γονιμότητα, την αναπαραγωγή, την οικογενειακή σχέση. Γυναικείες μορφές σε κατάσταση εγκυμοσύνης και λοχείας, όπως μαρτυρούν οι εγχαράξεις στην κοιλιακή χώρα, αλλά και μητέρες με τα παιδιά τους.

Ομοιώματα πτηνών, ζωόμορφα αγγεία σε σχήμα χοίρων, παραστάσεις κυνηγιού και ψαριών, χάλκινα αγκίστρια, ένα αγγείο με ίχνη ελαιόλαδου επιβεβαιώνουν την παράλληλη ενασχόληση των νησιωτών με την κτηνοτροφία, το κυνήγι, την καλλιέργεια της γης για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών επιβίωσης. Δεν έλειπαν όμως και τα εργαλεία που είχαν στη διάθεσή τους οι τεχνίτες: λεπίδες, λίθινα πριονωτά εργαλεία, χάλκινοι πέλεκεις, πριόνια και σμίλες, αγγεία για την προετοιμασία και την αποθήκευση του χρώματος.

Οσο όμως καλοί τεχνίτες ήταν άλλο τόσο αγαπούσαν, όπως φαίνεται, τη μουσική και τη διασκέδαση. Αρκεί να δούμε τον «Αρπιστή», τον «Αυλητή», το ειδώλιο του «Εγείροντος πρόποσιν» (κρατάει μια κούπα) και άλλα εκθέματα της τρίτης ενότητας με τίτλο «Μια ματιά στην κοινωνική ζωή» που αναφέρεται σε συναθροίσεις κοινωνικού ή τελετουργικού χαρακτήρα στις Κυκλάδες κατά την 3η χιλιετία π.Χ.

Τεκμηρίωση για την ύπαρξη κοινωνικής ιεραρχίας δίνουν τόσο εμβλήματα εξουσίας (π.χ. διαδήματα) όσο και διακριτικά μιας υψηλής κοινωνικής τάξης, όπως ένα χάλκινο επαργυρωμένο εγχειρίδιο, σφραγίδες από τη Νάξο, κοσμήματα.

Η τελευταία ενότητα με θέμα «Πίστεις και δοξασίες» περιλαμβάνει αντικείμενα όπως το «αγγείο των περιστεριών», τηγανόσχημο σκεύος με παραστάσεις κυμάτων και αστρικών συμβόλων αλλά και του γυναικείου ηβικού τριγώνου, το τμήμα ανδρικού αγάλματος, το λεγόμενο «αρσενικούδι» και άλλα που έχουν σχετιστεί με την ύπαρξη θρησκευτικών και μεταφυσικών αντιλήψεων και την άσκηση τελετουργιών κατά την Πρωτοκυκλαδική περίοδο.

Ακόμα η έκθεση δεν παραλείπει να θίξει το θέμα της αρχαιοκαπηλίας που έπληξε βαρύτατα τον κυκλαδικό πολιτισμό. Οχι μόνο επειδή χάθηκαν μοναδικά έργα τέχνης, αλλά και επειδή η απόσπασή τους από το αρχαιολογικό σύνολο στέρησε τους συσχετισμούς με τις πολιτισμικές εξελίξεις της κοινωνίας που τα παρήγαγε.

 Νεοφύτου Δούκα 4, τηλ. 210-7228321-3, cycladic.gr. Οι δύο εκθέσεις θα διαρκέσουν ώς τον Μάρτιο. Είσοδος: 7€. Μειωμένη: 3,5€. Ομάδες 15 ατόμων και άνω: € 5. Γενική είσοδος κάθε Δευτέρα: 5€. Ξεναγήσεις στην έκθεση «Κυκλαδική Κοινωνία 5.000 χρόνια πριν» κάθε Σάββατο και Κυριακή 12.00 & 15.00 από 17/12

 

ART - ΝΕΑ
Απολογισμός από την Κοσκινά, «άδειασμα» από τη Ζορμπά
Ξεχάστε το 2018, το πολύπαθο μουσείο μπορεί να λειτουργήσει πλήρως τον Ιούλιο του 2019, σύμφωνα με την απερχόμενη διευθύντρια, που ζητά διπλάσια επιχορήγηση 3,3 εκατ. ευρώ, ενώ η υπουργός Πολιτισμού...
Απολογισμός από την Κοσκινά, «άδειασμα» από τη Ζορμπά
ART - ΝΕΑ
Μετά τον Ντεκότ, ποιος;
Ποιοι είναι οι λόγοι που οδήγησαν τον Ολιβιέ Ντεκότ σε παραίτηση από το τιμόνι του Μουσείου Μπενάκη, μόλις επτά μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του; Και τι θα γίνει από εδώ και πέρα, προκειμένου να μην...
Μετά τον Ντεκότ, ποιος;
ART - ΝΕΑ
Περισσότεροι από 4.000 επισκέπτες
«Είναι η καλύτερη απόδειξη ότι το μουσείο όφειλε στους κατοίκους και στους επισκέπτες της Αθήνας να ανοίξει», σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, που μας ενημερώνει ότι περισσότερα από 4.000 άτομα όλων των...
Περισσότεροι από 4.000 επισκέπτες
ART - ΝΕΑ
Το μεγάλο στοίχημα: σε πλήρη λειτουργία από τον Φεβρουάριο
Υπάρχει, όπως φαίνεται, πολιτική βούληση να ανοίξει από την ταράτσα μέχρι τα υπόγεια το πολύπαθο μουσείο που τους τελευταίους μήνες είναι κλειστό και να γίνει προσιτή, για πρώτη φορά στο κοινό, η μόνιμη...
Το μεγάλο στοίχημα: σε πλήρη λειτουργία από τον Φεβρουάριο
ART - ΝΕΑ
Αντιπαράθεση στο κλειστό ΕΜΣΤ
Οι αφίξεις τουριστών από το εξωτερικό έσπασαν ρεκόρ το 2018, οι επισκέπτες στα αρχαιολογικά μουσεία μας αυξάνονται κρίμα όμως που δεν έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τη νεότερη και σύγχρονη ελληνική τέχνη μέσα...
Αντιπαράθεση στο κλειστό ΕΜΣΤ
ART - ΝΕΑ
Εκτός ΕΜΣΤ η Κοσκινά
Την ευχάριστη είδηση περιμέναμε, ότι επιτέλους το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης θα ανοίξει εντός του 2019 πλήρως, πανηγυρικά για το κοινό, με όλη τη μεγαλοπρέπεια των πολύτιμων συλλογών του, ωστόσο σαν...
Εκτός ΕΜΣΤ η Κοσκινά

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας