Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πέθανε ο σπουδαίος Ντάριο Φο

Ένας από τους πληρέστερους καλλιτέχνες της εποχής μας, αντισυμβατικός, με μοναδικό ταλέντο στον αυτοσχεδιασμό

AP Photo/Sandro Pace

Πέθανε ο σπουδαίος Ντάριο Φο

  • A-
  • A+

O Ντάριο Φο, σκηνοθέτης, ηθοποιός και λογοτέχνης βραβευμένος με Νόμπελ το 1997 έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 90 ετών.

Τις τελευταίες δύο εβδομάδες είχε εισαχθεί στο νοσοκομείο Σάκο του Μιλάνου λόγω σοβαρών πνευμονικών προβλημάτων.

Πρόκειται για έναν από τους πληρέστερους καλλιτέχνες της εποχής μας, αντισυμβατικό, με μοναδικό ταλέντο στον αυτοσχεδιασμό.

Γεννήθηκε στις 24 Μαρτίου 1926 στο Λεγκιούνο-Σαντζιάνο, στην επαρχία του Βαρέζε, κοντά στην ανατολική πλευρά της Λάγκο Ματζιόρε.

Το 1940 μετακόμισε στο Μιλάνο για να σπουδάσει αρχιτεκτονική στη Brera Art Academy, αλλά ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος τού χάλασε τα σχέδια. Η οικογένειά του πήρε μέρος στον αντιφασιστικό αγώνα και λέγεται πως βοηθούσε τον πατέρα του να φυγαδεύει πρόσφυγες και στρατιώτες των Συμμάχων στην Ελβετία.

Κοντά στο τέλος του πολέμου, ο Φο στρατολογήθηκε στο στρατό της Δημοκρατίας του Σαλό, αλλά δραπέτευσε και κατάφερε να κρυφτεί για το υπόλοιπο του πολέμου.

Μετά τον πόλεμο, συνέχισε τις σπουδές αρχιτεκτονικής στο Μιλάνο. Εκεί αναμείχθηκε με τα λεγόμενα μικρά θέατρα (teatri piccoli), στα οποία άρχισε να παρουσιάζει τους αυτοσχέδιους μονολόγους του. Το 1950 άρχισε να εργάζεται στο θέατρο του Φράνκο Παρέντι, και σταδιακά εγκατέλειψε την εργασία του ως βοηθός αρχιτέκτονα.

AP Photo/Bert Mattsson

Το 1951 ο Φο συναντάει τη Φράνκα Ράμε, γόνο θεατρικής οικογένειας, με την οποία παντρεύτηκαν στις 24 Ιουνίου 1954 και το 1959 ίδρυσαν τη θεατρική ομάδα Ντάριο Φο - Φράνκα Ράμε.

Το 1960 κερδίζουν τη διεθνή αναγνώριση με το «Οι αρχάγγελοι δεν παίζουν φλίπερ»

Το 1969 ο Φο παρουσίασε για πρώτη φορά το «Μίστερο Μπούφο», ένα θεατρικό έργο μονολόγων βασισμένο στη μείξη μεσαιωνικών έργων και τοπικών προβλημάτων.

Ο «Μίστερο Μπούφο» επηρέασε πολλούς νέους ηθοποιούς και συγγραφείς: μπορεί να θεωρηθεί σαν η ιδρυτική στιγμή αυτού που οι Ιταλοί αποκαλούν αφηγηματικό θέατρο teatro di narrazione, ένα είδος θεάτρου στο οποίο δεν υπάρχουν ηθοποιοί που παίζουν ένα δραματικό ρόλο, ένα θέατρο παρόμοιο με το λαϊκό παραμύθι.

Το 1970 ο Φο και η Ράμε άφησαν τη Νέα Σκηνή λόγω πολιτικών διαφορών. Ξεκίνησαν την τρίτη τους θεατρική ομάδα, Collettivo Teatrale La Comune.

Παρήγαγαν έργα (βασισμένα στον αυτοσχεδιασμό) για τα σύγχρονα προβλήματα με πολλές αναθεωρήσεις. Ο «Τυχαίος Θάνατος ενός Αναρχικού» (1970) ασκούσε κριτική στην κατάχρηση εξουσίας του συστήματος δικαιοσύνης.

Ο Φο το έγραψε μετά από μια τρομοκρατική επίθεση από ακροδεξιούς στην Εθνική Αγροτική Τράπεζα (Banca Nazionale dell' Agricoltura) στο Μιλάνο.

Το «Φενταγίν» (1971 ήταν ένα θεατρικό έργο για την ασταθή κατάσταση στα παλαιστινιακά εδάφη και οι ηθοποιοί αποτελούνταν από πραγματικά στελέχη της PLO.

Το 1981 πήρε το βραβείο Σόννινγκ απ' το πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, το 1985 το βραβείο Premio Eduardo, το 1986 το βραβείο Όμπι στην Νέα Υόρκη και το 1987 το βραβείο Agro Dolce. Στις 9 Οκτωβρίου του 1997 τού απενεμήθη το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας.

Στα έργα του έχει ασκήσει κριτική, μεταξύ των άλλων, στην πολιτική της Καθολικής εκκλησίας για τις αμβλώσεις, τις πολιτικές δολοφονίες, το οργανωμένο έγκλημα, την πολιτική διαφθορά και το Μεσανατολικό. Τα έργα του συχνά βασίζονται στον αυτοσχεδιασμό, στο ύφος της commedia dell'arte και έχουν μεταφραστεί σε 30 γλώσσες.

Aμέσως μετά την ανακοίνωση της είδησης του θανάτου του ο Ιταλός πρωθυπουργός, Ματέο Ρένσι, δήλωσε: «Με τον Ντάριο Φο η Ιταλία χάνει έναν από τους μεγάλους πρωταγωνιστές του θεάτρου, του πολιτισμού, της κοινωνικής ζωής της.

»Η σάτιρά του, η έρευνα και η διαρκής εργασία του επί σκηνής, η πολύπλευρη καλλιτεχνική του δραστηριότητα αποτελούν την μεγάλη παρακαταθήκη ενός μεγάλου Ιταλού, προς όλο τον κόσμο».

ART - ΝΕΑ
Πέθανε η Γαλλο-αμερικανίδα σκηνοθέτρια Τόνι Μάρσαλ
Η Τόνι Μάρσαλ, η μοναδική γυναίκα που κέρδισε το γαλλικό κινηματογραφικό βραβείο Σεζάρ καλύτερης σκηνοθεσίας για το «Venus beaute (institut)» («Ινστιτούτο ομορφιάς») το 2000, πέθανε σήμερα σε ηλικία 68 ετών,...
Πέθανε η Γαλλο-αμερικανίδα σκηνοθέτρια Τόνι Μάρσαλ
ART - ΝΕΑ
Το τελευταίο αντίο στον Γιώργο Κοτανίδη
Πλήθος κόσμου, φίλοι, καλλιτέχνες, συνοδοιπόροι, πολιτικοί, αποχαιρέτησαν τον Γιώργο Κοτανίδη στην εκκλησία της Αγ. Σοφίας Ακροπόλεως, όπου εψάλη η εξόδιος ακολουθία.
Το τελευταίο αντίο στον Γιώργο Κοτανίδη
ART - ΝΕΑ
Πέθανε ο ηθοποιός Χάρι Ντιν Στάντον
Ο βετεράνος Αμερικανός ηθοποιός Χάρι Ντιν Στάντον, που στη διάρκεια της καριέρας συνεργάστηκε με σημαντικούς σκηνοθέτες και έπαιξε σε ταινίες όπως ο «Νονός ΙΙ» και «Παρίσι – Τέξας», πέθανε σε ηλικία 91 ετών....
Πέθανε ο ηθοποιός Χάρι Ντιν Στάντον
ART - ΝΕΑ
Αντίο στον Τάκη Εμμανουήλ
Ο ηθοποιός Τάκης Εμμανουήλ έφυγε από τη ζωή το μεσημέρι της περασμένης Παρασκευής σε ηλικία 84 ετών. Γεννήθηκε το 1933 στο Μεσολόγγι και φοίτησε στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών με δάσκαλο τον Δημήτρη...
Αντίο στον Τάκη Εμμανουήλ
ART - ΝΕΑ
Ο καουμπόι που ανανέωσε το αμερικανικό θέατρο
Ο πρωτοποριακός, βραβευμένος με Πούλιτζερ θεατρικός συγγραφέας και ταλαντούχος ηθοποιός νικήθηκε από την πλάγια μυατροφική σκλήρυνση στα 73 του. Γοητευτικός, σαν τους παράξενους, λιγομίλητους ήρωες των έργων...
Ο καουμπόι που ανανέωσε το αμερικανικό θέατρο
ART - ΝΕΑ
Πέθανε ο σπουδαίος Αμερικανός σκηνοθέτης Τζόναθαν Ντέμι
Έχασε τη μάχη για τη ζωή, ο Αμερικανός σκηνοθέτης Τζόναθαν Ντέμι που πάλευε τον τελευταίο καιρό με τον καρκίνο στον οισοφάγο. Βραβευμένος με Όσκαρ για την εμβληματική ταινία «Η Σιωπή των Αμνών», αλλά και...
Πέθανε ο σπουδαίος Αμερικανός σκηνοθέτης Τζόναθαν Ντέμι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας