Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ολοι φοβούνταν τον Εντουαρντ Αλμπι

Eφυγε από τη ζωή στα 88 του χρόνια

Ολοι φοβούνταν τον Εντουαρντ Αλμπι

  • A-
  • A+

Ολους εσάς που έχετε κάνει τη ζωή μου τόσο υπέροχη, τόσο συναρπαστική και τόσο γεμάτη, σας ευχαριστώ και σας αγαπώ

Πριν από μερικά χρόνια, πριν υποβληθεί σε μια σοβαρή χειρουργική επέμβαση, ο Εντουαρντ Αλμπι είχε γράψει μια σύντομη δήλωση η οποία –κατ' εντολήν του– θα δημοσιευόταν μετά τον θάνατό του. Και τώρα, που έφυγε από τη ζωή (την περασμένη Παρασκευή), πρέπει εμείς να του πούμε πόσο συναρπαστική έκανε τη δική μας θεατρική ζωή.

Ο θεατρικός συγγραφέας που περιέγραψε έξοχα μια ολόκληρη απελπισμένη γενιά, ο διάδοχος για κάποιους του Τενεσί Ουίλιαμς και του Ευγένιου Ο'Νιλ, ο συγγραφέας που έσκαβε ώς τα σπλάχνα της αμερικανικής οικογένειας για να την εκθέσει, εκείνος που από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 έβαλε σε νέο πλαίσιο το μεταπολεμικό αμερικανικό θέατρο, αλλά κι ο δημιουργός που, μετά τον θάνατο του Αρθουρ Μίλερ, το 2005, έμεινε μόνος στην κορυφή, πέθανε σε ηλικία 88 ετών στο σπίτι του στη Νέα Υόρκη.

Ο βοηθός του ανακοίνωσε τον θάνατό του, χωρίς ωστόσο να αναφερθεί σε αιτία θανάτου. Τα τελευταία χρόνια, και ειδικά μετά τον θάνατο (2005) του επί 35 χρόνια συντρόφου του, γλύπτη Τζόναθαν Τόμας, ζούσε στην περιοχή Τραϊμπέκα, σε ένα λοφτ γεμάτο έργα τέχνης.

Είχε οξυδερκή ματιά, χιούμορ, που συχνά σε πάγωνε, και θεματολογία που διερευνούσε τις πιο σκοτεινές πλευρές του γάμου, της θρησκείας, της ανατροφής των παιδιών και, φυσικά, του τρόπου που η αμερικανική κοινωνία πάλευε με τις καταστροφικές ψευδαισθήσεις και τις παθογένειές της.

«Ολα τα θεατρικά έργα, αν κανένα από αυτά είναι καλό, κατασκευάζονται για να διορθώνουν τα πράγματα», είπε στην «Guardian» το 2004. «Αυτή είναι η δουλειά του συγγραφέα: να κρατά τον καθρέφτη μπροστά στους ανθρώπους. Δεν είμαστε απλώς διακοσμητικοί, ούτε και ευχάριστοι».

Γεννήθηκε το 1928 στην Ουάσινγκτον και σχεδόν αμέσως –δύο εβδομάδες μετά– υιοθετήθηκε από μια εύπορη οικογένεια Νεοϋορκέζων. Στον θετό του πατέρα ανήκαν μια σειρά από διάσημες θεατρικές σκηνές της εποχής, στις οποίες ο πιτσιρίκος Εντουαρντ εξοικειώθηκε με το θέατρο.

Παρ' όλα αυτά, οι σχέσεις του με τους γονείς του δεν υπήρξαν ποτέ ομαλές, κι έτσι πριν από την ενηλικίωση φεύγει από το σπίτι. Αργότερα, σε συνέντευξή του παραδέχτηκε: «Δεν ήταν πολύ καλοί οι γονείς μου, δεν ήμουν κι εγώ πολύ καλός γιος», ενώ το περίφημο έργο του «Τρεις ψηλές γυναίκες» ήταν όλο βασισμένο σε λόγια που είχε ακούσει να λέει η μητέρα του.

Ακολούθησαν κι άλλες προσωπικές του επαναστάσεις, καθώς στο Κολέγιο του Κονέκτικατ, όπου φοίτησε επί ενάμιση χρόνο, αποβλήθηκε γιατί απουσίαζε διαρκώς και αρνιόταν να παρακολουθήσει τον υποχρεωτικό εκκλησιασμό. Δεκαετίες μετά, επέστρεψε στις φοιτητικές αίθουσες ως διακεκριμένος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χιούστον.

Αρχικά ασχολήθηκε με την ποίηση, αλλά το 1959, πατώντας πια τα 30, παρουσίασε το πρώτο του έργο, «The Zoo Story», κι ακολούθησαν, μεταξύ άλλων, «Ο θάνατος της Μπέσι Σμιθ» (1959) και «Το αμερικανικό όνειρο» (1960).

Αναμφίβολα η ναυαρχίδα στην καριέρα των 30 και πλέον έργων ήταν το «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ», όπου ο Αλμπι συνέθεσε το πορτρέτο ενός σαθρού γάμου, το οποίο όμως δεν κατάφερε να κερδίσει το πολυπόθητο Πούλιτζερ το 1963 (είχε κάνει το ντεμπούτο του στο Μπρόντγουεϊ το προηγούμενο έτος), καθώς η επιτροπή αποφάνθηκε ότι το κείμενο δεν ήταν αρκετά «ανεβαστικό», είχε πολλές βωμολοχίες και εμμονή με τα σεξουαλικά ζητήματα.

Λίγο αργότερα, βέβαια (1966), μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο στη θρυλική πλέον ταινία του Μάικ Νίκολς, με πρωταγωνιστές ένα δυσλειτουργικό και στην πραγματικότητα ζευγάρι, τον Ρίτσαρντ Μπάρτον και την Ελίζαμπεθ Τέιλορ, και κέρδισε το Tony καλύτερου έργου.

Πριν από 20 χρόνια ακριβώς περιέγραψε πώς βίωσε την αδιανόητη επιτυχία του έργου λέγοντας: «Η “Βιρτζίνια Γουλφ” ήταν ένα λαμπρό μετάλλιο στον λαιμό μου αλλά και ολίγον βάρος». Τελικά, τα έργα με τα οποία κέρδισε τρία Πούλιτζερ ήταν τα «Ευαίσθητη ισορροπία» (1966), «Seascape» (1975) και «Τρεις ψηλές γυναίκες» (1990). Ο Αλμπι συνέχισε να γράφει μέχρι τα γεράματά του και μάλιστα το 2008 είδε ένα ακόμα έργο του, το «Me, Myself and I» να κάνει πρεμιέρα.

Εργα του Αλμπι έχουμε δει αρκετές φορές στην Ελλάδα. Πρώτο το Θέατρο Τέχνης ανέβασε την «Ιστορία του ζωολογικού κήπου» (1962-1963) και λίγο μετά (1965-1966) τη «Βιρτζίνια Γουλφ» σε σκηνοθεσία του Καρόλου Κουν και πρωταγωνιστικό ζευγάρι τους Νέλλη Αγγελίδου - Γιώργο Λαζάνη.

Οι «Τρεις ψηλές γυναίκες» ανέβηκαν την περίοδο 1995-1996 στο Θέατρο Αθηνών με πρωταγωνίστριες τις Ε. Χατζηαργύρη, Ζ. Λάσκαρη, Κ. Μαραγκού, σε σκηνοθεσία Ανδρέα Βουτσινά. Ο Τάσος Μπαντής αργότερα ανέβασε το «Εργο για το μωρό» («The Play about the Baby»), μία από τις τελευταίες δημιουργίες του Αλμπι (1998).

Ο Αντώνης Αντύπας, τέλος, δεν έκρυβε την αδυναμία του στον Αμερικανό θεατρικό συγγραφέα, ανεβάζοντας στα τελευταία χρόνια του «Απλού» τη «Βιρτζίνια Γουλφ» με πρωταγωνιστές τη Ράνια Οικονομίδου και τον Δημήτρη Καταλειφό.

ART - ΝΕΑ
Πέθανε ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Γιώργος Μιχαηλίδης
Σε ηλικία 80 ετών έφυγε από τη ζωή ένας από τους σημαντικότερους ανθρώπους του ελληνικού θεάτρου. Ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Γιώργος Μιχαηλίδης υπήρξε δημιουργός με πολύ σπουδαία προσφορά ενώ πέρα από το...
Πέθανε ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Γιώργος Μιχαηλίδης
ART - ΝΕΑ
Eνα έργο ελληνικό, για κάθε όπερα του κόσμου
Η ηρωίδα του Παπαδιαμάντη ζωντανεύει στη σκηνή, καθώς η Λυρική, παρουσιάζει ξανά, για τέσσερις μόνο παραστάσεις, τη μεγάλη επιτυχία της. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Αλέξανδρος Ευκλείδης, το ποιητικό κείμενο ο...
Eνα έργο ελληνικό, για κάθε όπερα του κόσμου
ART - ΝΕΑ
Το τελευταίο αντίο στον Γιώργο Κοτανίδη
Πλήθος κόσμου, φίλοι, καλλιτέχνες, συνοδοιπόροι, πολιτικοί, αποχαιρέτησαν τον Γιώργο Κοτανίδη στην εκκλησία της Αγ. Σοφίας Ακροπόλεως, όπου εψάλη η εξόδιος ακολουθία.
Το τελευταίο αντίο στον Γιώργο Κοτανίδη
ΘΕΑΤΡΟ
Μια φορά ήταν ένας μόνος του...
Πέθανε χτες τα ξημερώματα σε ηλικία 78 ετών ο λογοτέχνης και θεατρικός συγγραφέας Γιώργος Σκούρτης στο νοσοκομείο «Αγία Ολγα», όπου νοσηλευόταν εξαιτίας προβλημάτων υγείας που τον ταλαιπωρούσαν εδώ και καιρό.
Μια φορά ήταν ένας μόνος του...
ART - ΝΕΑ
Πέθανε ο συγγραφέας Γιώργος Σκούρτης
Έφυγε σήμερα απ' τη ζωή, σε ηλικία 78 ετών, ο συγγραφέας Γιώργος Σκούρτης, καθώς τελευταία είχε επιδεινωθεί αρκετά η υγεία του. Ο Γ. Σκούρτης γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα, όπου και έζησε όλη την ζωή του....
Πέθανε ο συγγραφέας Γιώργος Σκούρτης
ART - ΝΕΑ
Το σπουδαίο αποτύπωμα στην τέχνη ενός «περαστικού»
Σκηνοθέτης των «Παιδιών της Χελιδόνας» και συγγραφέας δύο σημαντικών βιβλίων, ο άνθρωπος που επί δεκαεφτά χρόνια στήριζε από κορυφαίους θεσμικούς ρόλους το ελληνικό σινεμά, πέθανε στα 80 του χρόνια. Ηταν γιος...
Το σπουδαίο αποτύπωμα στην τέχνη ενός «περαστικού»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας