Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ένα πανόραμα ελληνικής λογοτεχνίας από το Κέμπριτζ

Λεπτομέρεια από το εξώφυλλο του βιβλίου

Ένα πανόραμα ελληνικής λογοτεχνίας από το Κέμπριτζ

  • A-
  • A+

Ελληνικές λογοτεχνικές φωνές για την κρίση παρουσιάζει ένα βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο του Καίμπριτζ. Πρόκειται για ένα πανόραμα της ελληνικής πεζογραφίας σε σχέση με τα μεγάλα ζητήματα της κρίσης και φέρει τον τίτλο «Κρίσιμες εποχές, κρίσιμοι στοχασμοί» («Critical Times, Critical Thoughts»).

Στον συλλογικό αυτό τόμο του βρετανικού εκδοτικού οίκου Cambridge Scholar Publishing, συγκεντρώνονται κείμενα καθιερωμένων Ελλήνων συγγραφέων και κριτικών, που αποκαλύπτουν μια λογοτεχνία της οποίας τον πλούτο ουδείς μπορεί να φανταστεί στο εξωτερικό, λόγω της έλλειψης επαρκούς αριθμού μεταφράσεων στα αγγλικά.

Οι δύο επιμελήτριες

Οι επιμελήτριες του τόμου, Νατάσα Λαιμού και η Ελένη Γιαννακάκη, εξηγούν ότι σκοπός της έκδοσης είναι να ακουστούν στο εξωτερικό φωνές για την ελληνική κρίση, οι οποίες παρέμειναν μέχρι τώρα άγνωστες.

Η Ν. Λαιμού μετέχει στο εκτελεστικό συμβούλιο του Ελληνικού Κέντρου στο Λονδίνο και διευθύνει στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου ένα ερευνητικό πρόγραμμα για την ελληνική και την τουρκική λογοτεχνία. Η Ελ. Γιαννακάκη έχει διδάξει ελληνική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και έχει δημοσιεύσει τρία μυθιστορήματα στα ελληνικά.

Όπως εξηγεί η Νατάσα Λαιμού, το έργο ήταν μια ιδέα που ξεκίνησε από μια σειρά λογοτεχνικών συζητήσεων στο Ελληνικό Κέντρο στο Λονδίνο το 2011. Χάρη στην επιτυχία αυτών των λογοτεχνικών συζήτηήσεων αποφάσισαν ν παρουσιάσουν κάτι παρόμοιο σε μορφή βιβλίου που θα μπορούσαν να το διαβάσουν πολύ περισσότεροι.

Στόχος, όπως εξηγεί ήταν «να ακουστούν φωνές που δεν είχαν ακουστεί, μέχρι τώρα τουλάχιστον, στο εξωτερικό» καθώς η σκέψη ήταν ότι στη λογοτεχνία «μπορεί να βρεθεί κάτι πολύ πιο βαθύ το οποίο να διαφωτίζει πολύ καλύτερα τις δομές που στήριξαν και στηρίζουν την κρίση που ζούμε».

Ποιοι είναι οι αίτιοι του κακού

Και εκτιμά ότι πολλοί ξένοι έχουν την εντύπωση ότι η γνώμη που κυριαρχεί στην Ελλάδα είναι ότι οι πιστωτές είναι οι αίτιοι παντός κακού.

«Διαβάζοντας το βιβλίο», αναφέρει, «θα ανακαλύψουν εκτενείς στοχασμούς για τις αυτοφυείς ρίζες της κρίσης που οι λογοτέχνες σημείωναν πολύ πριν εμφανιστούν τα καθαρά οικονομικά συμπτώματα και θα δουν ότι υπάρχει μεγάλη ποικιλία στις αναλύσεις των συγγραφέων του τόμου».

Σύμφωνα με την Ελένη Γιαννακάκη, με εξαίρεση τη θεματική ενότητα που αφορά την ελληνοκυπριακή λογοτεχνία, στις υπόλοιπες περιέχονται εκφάνσεις της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας.

«Αν το ζητούμενο εδώ είναι η διερεύνηση των αιτίων και των συνεπειών της κρίσης, όπως φιλτράρονται μέσα από τη συνείδηση συγγραφέων και άλλων διανοουμένων που παράγουν έργο κατά τη συγκεκριμένη περίοδο, τότε το είδος δεν έχει και τόση σημασία», εξηγεί. «Ο καθείς και τα όπλα του, ιστορικά, αστυνομικά ή ταυτοτικά».

Επίσης αναφέρει ότι υπάρχει ένας σημαντικός δίαυλος επικοινωνίας ανάμεσα στις λογοτεχνίες Ελλάδας και Κύπρου, και με αφορμή την κρίση που επίσης βίωσε η Κύπρος πρόσφατα.

Πολυδιαβασμένοι συγγραφείς και διανοούμενοι

Ως κριτήριο επιλογής και αποφεύγοντας όρους αποκλεισμού και αξιολόγησης, λέει η Ελένη Γιαννακάκη, συνεργάτες του βιβλίου είναι μερικοί από τους «πιο πολυδιαβασμένους, πολυμεταφρασμένους και συγγραφικά και κοινωνικά ενεργούς διανοούμενους της χώρας».

Στο βιβλίο βρίσκονται κείμενα των Άντζελας Δημητρακάκη, Θεόδωρου Γρηγοριάδη και Τηλέμαχου Κώτσια με θέμα την ετερότητα. Η δημοσιογράφος και κριτικός Μικέλα Χαρτουλάρη επιχειρεί μια γενικότερη επισκόπηση του θέματος αυτού.

Για το ιστορικό μυθιστόρημα γράφουν οι Ρέα Γαλανάκη, Γιώργης Γιατρομανωλάκης και Μάρω Δούκα, ενώ για το αστυνομικό μυθιστόρημα γράφουν οι Βασίλης Δανέλλης, Μαρλένα Πολιτοπούλου και Φίλιππος Φιλίππου, με τον Γιώργο Περαντωνάκη στον ρόλο του κριτικού.

Στη θεματική ενότητα για την Κύπρο γράφουν οι συγγραφείς Πάνος Ιωαννίδης και Μιλτιάδης Χατζόπουλος ενώ για την πρόωρα χαμένη Κύπρια συγγραφέα Νίκη Μαραγκού, στην οποία είναι και αφιερωμένος ο τόμος, γράφει η πανεπιστημιακός Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου.

Πλούτος λογοτεχνίας

Σύμφωνα με τη Νατάσα Λαιμού, ο ξένος αναγνώστης θα μπορέσει μέσω του βιβλίου αυτού να καταλάβει τον πλούτο της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας, «τον οποίο δεν μπορεί να υποψιαστεί λόγω της έλλειψης επαρκούς αριθμού μεταφρασμένων έργων στα αγγλικά».

Όπως εξηγεί, πολλοί ξένοι, που δεν ξέρουν τίποτε για τη νεοελληνική λογοτεχνία και που μπορεί να έχουν ακουστά μόνο ορισμένα μεγάλα ονόματα του παρελθόντος, όπως πχ. ο Καβάφης, «έχουν την εντύπωση ότι πρόκειται για μια “ελάσσονα” λογοτεχνία που αντιστοιχεί στην οικονομική και πολιτική κατάσταση της χώρας όπως αυτή παρουσιάζεται στις ειδήσεις».

Επίσης, «θα ανακαλύψει ένα στοιχείο που δεν παρουσιάζεται στο εξωτερικό: την ύπαρξη μιας βαθιάς και συλλογισμένης αυτοκριτικής».

Έλλειψη μεταφραστικής παράδοσης

Όσον αφορά το χρόνιο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η ελληνική λογοτεχνία, δηλαδή ο εγκλωβισμός της εντός των εθνικών συνόρων, η Ελένη Γιαννακάκη αναφέρει ότι αυτό το στοίχημα «δεν είναι εύκολο να κερδηθεί».

Ένας από τους λόγους είναι, όπως εξηγεί, ότι η ελληνική λογοτεχνία «εκφέρεται σε μια ελάσσονα γλώσσα μιας μικρής χώρας της οποίας κανένας ή καμιά συγγραφέας δεν έχει κάνει το μεγάλο «πέταγμα» εκτός συνόρων (ανάλογο με αυτό ενός Παμούκ φέρ' ειπείν), ώστε να συμπαρασύρει και άλλους μέσω της δημιουργίας μιας ισχυρής μεταφραστικής παράδοσης».

Ωστόσο εκτιμά ότι μια προσπάθεια σαν αυτή, με τις «Κρίσιμες εποχές, κρίσιμοι στοχασμοί», «προάγει τη συζήτηση της ελληνικής λογοτεχνίας στον αγγλόφωνο κόσμο κι αυτό είναι σημαντικό».

Και τονίζει πως χρειάζεται ειδική μέριμνα απ' το υπουργείο Πολιτισμού για τη χρηματοδότηση μεταφράσεων Ελλήνων συγγραφέων και την προώθηση των εκδόσεών τους στο εξωτερικό και κυρίως στην αγγλόφωνη αγορά.

ART - ΝΕΑ
Εφυγε η Ρόζαμουντ Πίλτσερ
H Βρετανίδα Ρόζαμουντ Πίλτσερ, μία από τις πιο διάσημες -και στη χώρα μας- συγγραφείς ρομαντικής λογοτεχνίας, πέθανε χθες σε ηλικία 94 χρόνων. Το μυθιστόρημά της «Μαζεύοντας κοχύλια» (Ψυχογιός), που έγραψε το...
Εφυγε η Ρόζαμουντ Πίλτσερ
ART - ΝΕΑ
Με Μάρω Δούκα και αφιέρωμα στο προσφυγικό
Η χώρα μας δίνει δυναμικά το «παρών» στην Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης, όπου θα παρουσιαστούν 1.000 τίτλοι βιβλίων από 40 και πλέον εκδότες. Θα υπάρχει αφιέρωμα στους «δρόμους επιβίωσης» των προσφύγων, ενώ...
Με Μάρω Δούκα και αφιέρωμα στο προσφυγικό
ART - ΝΕΑ
«Αναζήτησα την ανείπωτη ιστορία των γυναικών του Πολυτεχνείου»
Ενα σουηδικό μυθιστόρημα δικαιώνει τις γυναίκες του Πολυτεχνείου και στρέφει το διεθνές ενδιαφέρον στην ιδιαίτερη ιστορία τους. Είναι η πολυσήμαντη «Μαίρη» του Αρη Φιορέτου, κατά το ήμισυ Ελληνα, μεγαλωμένου...
«Αναζήτησα την ανείπωτη ιστορία των γυναικών του Πολυτεχνείου»
ART - ΝΕΑ
Πέθανε ο συγγραφέας Μισέλ Ντεόν που αγαπούσε την Ελλάδα
Σε ηλικία 97 ετών έφυγε ο Γάλλος συγγραφέας και ακαδημαϊκός Μισέλ Ντεόν. Ο σπουδαίος λογοτέχνης είχε αγαπήσει πολύ τη χώρα μας, είχε ζήσει στις Σπέτσες και ένα από τα πιο γνωστά έργα του είναι οι «Σελίδες για...
Πέθανε ο συγγραφέας Μισέλ Ντεόν που αγαπούσε την Ελλάδα
ART - ΝΕΑ
Τιμή στον Νάσο Δετζώρτζη
Ο Νάσος Δετζώρτζης εργάστηκε στην Τράπεζα της Ελλάδος από το 1942 μέχρι το 1968. Παράλληλα υπήρξε ένας κορυφαίος πνευματικός άνθρωπος. Εργάστηκε αρχικά στη σύνταξη της «Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας» του...
Τιμή στον Νάσο Δετζώρτζη
ART - ΝΕΑ
Τέλος εποχής για τον Ελευθερουδάκη
Επειτα από 100 και πλέον χρόνια δραστηριότητας, το ιστορικό βιβλιοπωλείο βάζει οριστικά λουκέτο, λόγω κρίσης, ανταγωνισμού και άστοχων επιχειρηματικών κινήσεων. Συνεχίζει την πορεία του στις ηλεκτρονικές...
Τέλος εποχής για τον Ελευθερουδάκη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας