Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο μαοϊκός που πολέμησε τον μαρξισμό

O Γκλικσμάν σπούδασε στην École Normale Supérieure και συνδέθηκε με τον κεντροδεξιό κορυφαίο διανοούμενο Ρεϊμόν Αρόν.

Claudia Esch-Kenkel/picture-alliance/dpa/AP Images

Ο μαοϊκός που πολέμησε τον μαρξισμό

  • A-
  • A+

«Αντρέ Γκλικσμάν: με το μέρος της ελευθερίας». Αυτός είναι ο τίτλος-δήλωση του άρθρου με το οποίο αποχαιρέτησε χθες τον διάσημο φιλόσοφο ο διευθυντής της αριστερής «Liberation» Λοράν Ζοφρέν. Και έχει σημασία.

Γιατί ο Γκλικσμάν, που πέθανε την Τρίτη σε ηλικία 78 χρόνων, δεν ήταν και τόσο εύκολα αποδεκτή προσωπικότητα, τύπος που πέρασε τη ζωή του ήσυχα, σεβόμενος κανόνες και ορθοδοξίες.

Επιπλέον έκανε κάποια στιγμή μια τεράστια στροφή.

Από σύμβολο του μαοϊσμού και πρωταγωνιστής του Μάη του ’68, ο ωραίος Γκλικσμάν με τα μακριά μαλλιά, μετατράπηκε σε σφοδρό αντιμαρξιστή, κεντρικό πρόσωπο της ομάδας των «Νέων Φιλοσόφων», (Μπερνάρ-Ανρί Λεβί, Μορίς Κλαβέλ) που κατέλαβαν ορμητικοί τη δεκαετία του ’70 ακόμη και τα τηλεοπτικά πλατό πρεσβεύοντας όχι τίποτα τετριμμένα περί καταπάτησης των ελευθεριών στα κομμουνιστικά κράτη.

Οχι. Οπως έγραψε πάλι ο Λοράν Ζοφρέν: «Εξήγησαν ότι το σκουλήκι είναι μέσα στο ίδιο το μαρξιστικό φρούτο. Οτι ο πραγματικός ένοχος είναι η ‘‘επιστημονική’’ σκέψη, χεγκελιανή ή πλατωνική, που ξεχύθηκε στον ‘‘ιστορισμό υλισμό’’, το απόλυτο δόγμα της μαρξιστικής Αριστεράς. Φρίκη και αποτροπιασμός, κόλαση και καταδίκη».

Ο Αντρέ Γκλικσμάν γεννήθηκε το 1937 σε μια οικογένεια Εβραίων με ρίζες στην Ανατολή και στην Κεντρική Ευρώπη.

Οι κομμουνιστές γονείς του είχαν καταφύγει στη Γαλλία το 1933. Ο πατέρας του πέθανε στον πόλεμο, η μητέρα του πήρε μέρος στην Αντίσταση.

Μετά την απελευθέρωση ο Γκλικσμάν σπούδασε στην École Normale Supérieure και, αυτός, ο μεγαλωμένος μέσα στις κομμουνιστικές ιδέες, συνάντησε και συνδέθηκε με τον κεντροδεξιό κορυφαίο διανοούμενο Ρεϊμόν Αρόν.

Ηταν βοηθός του ακριβώς την ίδια περίοδο που από τις γραμμές της Ακρας Αριστεράς καλούσε τους Eυρωπαίους να κάνουν επανάσταση, κατάγγελλε τον ρεβιζιονισμό των κομμουνιστών και τον φασισμό του γαλλικού κράτους.

Και μετά ήρθε η θεαματική του στροφή. «Ακροβατικό πεπρωμένο ενός αριστερισμού πολύ σίγουρου για τον εαυτό του», σχολιάζει ο Λοράν Ζοφρέν.

Ο Αντρέ Γκλικσμάν εκδίδει το 1974 το βιβλίο «Η μαγείρισσα και ο ανθρωποφάγος», που πούλησε σαν τρελό, και στη συνέχεια το «Οι δάσκαλοι της σκέψης» και «Το τέλος του Κομμουνισμού» κηρύσσοντας ανηλεή πόλεμο στον λενινισμό, τον σταλινισμό, τον μαρξισμό και τον σοσιαλισμό.

Κέντρο πια της σκέψης και της στράτευσής του είναι τα ατομικά δικαιώματα και οι ελευθερίες.

Για χάρη τους κατάφερε μια μέρα του 1979 να ενώσει Σαρτρ και Αρόν, τον επαναστάτη και τον συντηρητικό, και να τους πάρει μαζί του στο Ελιζέ επικεφαλής ομάδας διανοουμένων που ζητούσαν την προστασία των boat people, αυτών που δραπέτευαν από το κομμουνιστικό Νότιο Βιετνάμ μετά την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων.

Συνέχισε στην ίδια γραμμή μέχρι το τέλος. Δεν έπαψε ποτέ, βέβαια, να δηλώνει αριστερός, ενώ την ίδια στιγμή είχε την τόλμη να διαφοροποιείται από κλασικές αριστερές πολιτικές.

Για παράδειγμα, υποστήριξε την επέμβαση στη Σερβία το 1999 και ήταν, γενικά, υπέρ των στρατιωτικών επεμβάσεων σε χώρες όπου καταπατούνταν τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως το Ιράκ, τη Λιβύη και πιο πρόσφατα τη Συρία.

Μεγάλος του εχθρός έγινε ο πρόεδρος Πούτιν. Από την πρώτη στιγμή τάχθηκε στο πλευρό των αγώνων των Τσετσένων για την αυτονομία τους.

Τις γκάφες δεν κατάφερε να τις αποφύγει. Το 2007 με ένα κείμενό του στη «Μοντ» ανακοίνωσε ότι υποστηρίζει τον Νικολά Σαρκοζί για την Προεδρία.

«Εχει τις καλύτερες θέσεις για την ανεργία, είναι ο πιο αριστερός υποψήφιος», δήλωσε. Δεν άργησε να απομακρυνθεί από τον Σαρκό, όταν τον είδε να πλησιάζει πολιτικά τον Πούτιν.

«Η μεγάλη αρετή του Γκλικσμάν ήταν η ειλικρίνειά του, ακόμα και μέσα στα λάθη του», κατέληγε χθες στο άρθρο του ο Λοράν Ζοφρέν. «Η αντιαριστερή μεταστροφή του τον πήγε πολύ μακριά, μέχρι που τον έκανε δικηγόρο του Τζορτζ Μπους. Ηταν όμως πάντα τοποθετημένος στην πλευρά της ελευθερίας».

Info:

Στα ελληνικά εκδόθηκαν τα βιβλία του «Ο Ντοστογιέφσκι στο Μανχάταν» και «Φασισμοί».

 

ART - ΝΕΑ
Ο νομπελίστας που αγαπήθηκε και αμφισβητήθηκε
Πέθανε στα 85 του χρόνια ο μεγάλος συγγραφέας Β. Σ. Νάιπολ, ινδικής καταγωγής, που γεννήθηκε στο Τρινιντάντ και έζησε στην Αγγλία έχοντας στην καρδιά του έργου του τον μετα-αποικιοκρατικό κόσμο. Η αυστηρή του...
Ο νομπελίστας που αγαπήθηκε και αμφισβητήθηκε
ART - ΝΕΑ
Ο πρωτοπόρος της Νέας Δημοσιογραφίας που έγινε λογοτέχνης
Πρωτοπόρος και ανανεωτής-ανατροπέας της παραδοσιακής δημοσιογραφικής γραφής, γκουρού και πρωθιερέας του New Journalism, που στην πορεία έκανε στροφή και κατέκτησε και τη λογοτεχνία, εκρηκτική, αμφιλεγόμενη...
Ο πρωτοπόρος της Νέας Δημοσιογραφίας που έγινε λογοτέχνης
ART - ΝΕΑ
Έφυγε από τη ζωή ο αριστοκράτης των γραμμάτων Ζαν ντ' Ορμεσόν
Ο συγγραφέας της ευτυχίας και ακαδημαϊκός Ζαν ντ' Ορμεσόν, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 92 ετών στο Παρίσι. Ο Γάλλος συγγραφέας, «άνθρωπος της Δεξιάς με ιδέες της Αριστεράς», υπήρξε μία από τις αγαπημένες...
Έφυγε από τη ζωή ο αριστοκράτης των γραμμάτων Ζαν ντ' Ορμεσόν
ART - ΝΕΑ
Ο επαναστάτης του βλέμματος
Οταν το 1972 πήρε το Booker για το μυθιστόρημά του «G, το ταξίδι» αφενός κατήγγειλε τη χορηγό εταιρεία του βραβείου για τις αποικιοκρατικές της συμφωνίες με τους εργάτες στα νησιά της Καραϊβικής, αφετέρου...
Ο επαναστάτης του βλέμματος
ART - ΝΕΑ
«Γκονκούρ» στη Σλιμανί, «Ρενοντό» στη Ρεζά
Δύο γυναίκες κέρδισαν χθες τα δύο σημαντικότερα γαλλικά λογοτεχνικά βραβεία. Το «Γκονκούρ» πήγε στην 35χρονη Γαλλο-Μαροκινή Λεϊλά Σλιμανί για το «Chanson douce» (Γλυκό τραγούδι) ενώ το βραβείο «Ρενοντό», πήγε...
«Γκονκούρ» στη Σλιμανί, «Ρενοντό» στη Ρεζά
ART - ΝΕΑ
Φεμινιστής ή ισλαμόφοβος;
Ο Αλγερινός συγγραφέας Κάμελ Νταούντ διχάζει τη Γαλλία. Ενα άρθρο του στη «Μοντ», με το οποίο κατήγγειλε τον αραβικό κόσμο για «αρρωστημένη σχέση με τις γυναίκες», έκανε δεκαεννέα διανοούμενους να τον...
Φεμινιστής ή ισλαμόφοβος;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας