Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
O Λε Κορμπιζιέ με τα μάτια έντεκα εικαστικών

«Modern illusion», Γιώργος Γυπαράκης

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

O Λε Κορμπιζιέ με τα μάτια έντεκα εικαστικών

  • A-
  • A+

Εγκαινίασε τις εκδηλώσεις που οργανώνει η αρχιτεκτονική σχολή του Πολυτεχνείου, αλλά εξελίσσεται σε εικαστικό γεγονός που συγκινεί όχι μόνον τους πιστούς της τέχνης αλλά και απλούς πολίτες της Κυψέλης, που το αγκάλιασαν με πολλή αγάπη.

Ο λόγος, για την έκθεση «Στο όνομα του Le Corbusier», με την οποία ξεκίνησαν στην Αθήνα οι δραστηριότητες που οργανώνονται σε διεθνή κλίμακα με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από τον θάνατο του Γαλλοελβετού αρχιτέκτονα, του πρωτεργάτη του Μοντερνισμού.

Η πρόσκληση αφορούσε εικαστικά έργα που σχολιάζουν τον μεγάλο δημιουργό, αλλά απέκτησαν ένα ενδιαφέρον «περιτύλιγμα» καθώς οι οργανωτές επέλεξαν να τα παρουσιάσουν σε ένα κτίριο με πολλούς συμβολισμούς.

Πρόκειται για την κατοικία Σπητέρη στην Κυκλάδων, τον ίδιο δρόμο που διάλεξε και ο αξέχαστος Λευτέρης Βογιατζής να στήσει πριν από χρόνια το θέατρό του.

Λίγα μέτρα πιο πέρα, στην αρχή του δρόμου, κρύβεται ένας αρχιτεκτονικός θησαυρός.

Από τη μία πλευρά, όπου βρίσκεται το θέατρο «Τόπος Αλλού», διατηρείται μια ολόκληρη σειρά από διώροφα που αντιπροσωπεύουν όλα τα ρεύματα, από τον εκλεκτικισμό του 19ου αιώνα ώς τις λαϊκές αθηναϊκές κατοικίες.

Στην απέναντι πλευρά η εικόνα αλλάζει, ξεκινά με πολυκατοικίες και φτάνει ώς την οδό Κεφαλληνίας, με τη γωνιακή κατοικία του ζεύγους Σπητέρη.

Με σκηνικό το ιστορικό κτίριο, οι εικαστικές δημιουργίες αποκτούν άλλη διάσταση.

Τον συμβολισμό τους μας μετέφερε ο Φάνης Καφαντάρης, από την ομάδα των 14 νέων αρχιτεκτόνων που ανταποκρίθηκαν με ενθουσιασμό στην ιδέα του καθηγητή Παναγιώτη Τουρνικιώτη για την οργάνωση των εκδηλώσεων, που με διάφορες μορφές θα συνεχιστούν και την επόμενη χρονιά.

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Εντεκα δημιουργοί, με κοινό σημείο τη σύνδεσή τους με την αρχιτεκτονική, κλήθηκαν να τοποθετηθούν στο ρητορικό ερώτημα «Ποιος ήταν ο Λε Κορμπιζιέ;».

Είναι εικαστικοί που έχουν σπουδάσει και αρχιτεκτονική ή διδάσκουν στις αρχιτεκτονικές σχολές της Αθήνας, του Βόλου και της Πάτρας.

«Είναι ένας ομαδικός διάλογος στον οποίο ο καθένας απαντά για λογαριασμό του», μας εξηγεί πριν να αρχίσει η ξενάγηση.

■ Η πρώτη γεύση έρχεται από την είσοδο. Σε ένα διάφανο πέτασμα, που παρεμβάλλεται ανάμεσα στην εξώπορτα και τη σκάλα, ο Πάνος Κούρος προβάλλει ένα φιλμ με τον διάλογο ανάμεσα στον Οιδίποδα και τον Τειρεσία πάνω σε άμαξα που διασχίζει την εξοχή. Μέσα από αυτό ανιχνεύει τις σχέσεις της αρχιτεκτονικής με το φυσικό περιβάλλον.

■ Στο κέντρο του ισογείου, πάνω στο δάπεδο από μωσαϊκό, το μόνο στοιχείο που αποκαλύπτει την... ηλικία του κτιρίου, ο Γιώργος Γυπαράκης επιστράτευσε ένα μαστιχόδενδρο για να εντάξει την περίφημη βίλα Σαβουά σε προάστιο του Παρισιού και να την αποδομήσει με σειρά κατόπτρων.

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

■ Στο βάθος, ο Κωστής Βελώνης και η Λήδα Λυκουριώτη έστησαν μια φωλιά κόρακα (curvu), παίζοντας με το όνομα που επέλεξε να γίνει γνωστός ο κατά κόσμον Charles Edouard Jeanneret, δηλαδή ο Λε Κορμπιζιέ.

■ Στα υπόγεια, που εκτείνονται και στο διπλανό κτίριο, διαμορφώθηκε ένας χώρος όπου προβάλλεται το φιλμ από την κηδεία του δημιουργού, με έμφαση στον λόγο που είχε εκφωνήσει ο Αντρέ Μαλρό.

■ Στο βάθος, η Βάνα Ξένου χρησιμοποίησε ένα κομμάτι πεντελικού μάρμαρου για να αποτυπώσει ένα έργο του Λε Κορμπιζιέ, που έμεινε μισοτελειωμένο λόγω του θανάτου του και συμπληρώθηκε πριν από μια 15ετία.

■ Στο πατάρι, ο Γιάννης Γρηγοριάδης καταπιάνεται με το Modulor, τον κανόνα που επινόησε ο Λε Κορμπιζιέ, σύμφωνα με τον οποίο το »ανθρώπινο μέγεθος» ορίζεται σε 1,83 μέτρα και φτάνει στα 2,26 μέτρα με την ύψωση χεριών. Στο έργο του προσπαθεί με εύστοχο τρόπο να χωρέσει τα δύο αυτά μεγέθη.

■ Στην τουαλέτα με την παλιομοδίτικη μπανιέρα, η Φοίβη Γιαννίση και ο Ζήσης Κοτιώνης παραπέμπουν στο πλοίο «Πατρίς ΙΙ», πάνω στο οποίο φιλοξενήθηκε το 1933 το συνέδριο του κινήματος μοντέρνας αρχιτεκτονικής (CIAM), εν πλω από τη Μασσαλία ώς τον Πειραιά και κατέληξε στη «Χάρτα των Αθηνών», το «ευαγγέλιο» των πολεοδόμων. Συνδυάζεται με την προβολή ενός φιλμ που περιγράφει την ακριβώς αντίθετη πορεία, από την Αθήνα στο Παρίσι, που έκανε η Μέλπω Αξιώτη μετά τον Εμφύλιο.

■ Στον όροφο, ο Αλέξανδρος Ψυχούλης επιστρατεύει μιας απροσδιόριστης ταυτότητας αρχαία μορφή και προσθέτει μαύρες πινελιές που παραπέμπουν στα γυαλιά του αρχιτέκτονα. Η σύνθεση έχει τοποθετηθεί μπροστά στην τζαμαρία, με θέα τη σύγχρονη Αθήνα.

■ Στον διπλανό τοίχο δεσπόζει η σύνθεση της Μαρίας Παπαδημητρίου, που αναπαριστά την οικία στο Weissenhoff της Στουτγάρδης, ένα άλλο σπουδαίο έργο Λε Κορμπιζιέ.

Συνδετικός κρίκος των έργων είναι οι ήχοι που επέλεξε η Θάλεια Ιωαννίδου και διατρέχουν όλους τους χώρους φτάνοντας ώς την ταράτσα χάρη στον φωταγωγό.

Η ιστορία της κατοικίας του Τώνη Σπητέρη

Ιδανικός χώρος για την έκθεση

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Ο Τώνη Σπητέρη υπήρξε ένας από τους πρώτους τεχνοκριτικούς και η σύζυγός του Ιωάννα ήταν σπουδαία γλύπτρια.

Στη δεκαετία του 1960 κάλεσαν τον Αριστομένη Προβελέγγιο να σχεδιάσει ένα νέο κτίριο στην αυλή του σπιτιού τους, με το σκεπτικό ότι «η στάση του απέναντι στην κοινωνία και οι ριζοσπαστικές απόψεις του αποτελούν μια συνεχή υπενθύμιση ότι η αρχιτεκτονική μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα».

Εχοντας δουλέψει είκοσι χρόνια στο περίφημο γραφείο Le Corbusier στο Παρίσι, ο Αριστομένης Προβελέγγιος έτυχε να είναι το 1965 πρόεδρος του συλλόγου αρχιτεκτόνων και εκπροσώπησε τον τεχνικό κόσμο της χώρα μας στην κηδεία του κορυφαίου δημιουργού. Πάνω από όλα, όμως, μπολιάστηκε με τις αρχές του μοντερνισμού, τις οποίες εφάρμοσε με υποδειγματικό τρόπο στο κτίριο της οδού Κυκλάδων.

Η κατοικία Σπητέρη μετρά πάνω από πενήντα δεκαετίες, αλλά δείχνει απολύτως σημερινή χάρη στην ευρηματική χρήση του «γυμνού» τσιμέντου στην πρόσοψη και στις οροφές, αλλά και στις εσωτερικές σκάλες από συμπαγές ξύλο και αναρτήσεις από συρματόσκοινο.

Το κτίριο, που ανήκει στον αρχιτέκτονα Διονύση Σοτοβίκη, στέγασε επί χρόνια την γκαλερί Gazon Rouge και κατά καιρούς φιλοξενεί πρωτοποριακές εκθέσεις.

Info:

Η έκθεση «Στο όνομα του Le Corbusier» θα παραμείνει ανοιχτή ώς τις 8 Νοεμβρίου.

Περισσότερες πληροφορίες για τις ώρες λειτουργίας και τις υπόλοιπες εκδηλώσεις στην ιστοσελίδα lecorbusier.arch.ntua.gr.

ART - ΝΕΑ
O αρχιτέκτονας της Αρεοπαγίτου
Η ευρύτερη περιοχή της Ακρόπολης ασκούσε μεγάλη επιρροή στον κοσμοπολίτη, γαλλοτραφή καθηγητή του Πολυτεχνείου, Βασίλειο Κουρεμένο. Η ογκώδης έκδοση της Ακαδημίας Αθηνών, της οποίας υπήρξε ιδρυτικό μέλος,...
O αρχιτέκτονας της Αρεοπαγίτου
ART - ΝΕΑ
«Τα προβλήματα των πόλεων είναι πιο σύνθετα από ό,τι οραματίζονται οι τεχνοκρατικές προτάσεις...»
Ο Δημήτρης Φιλιππίδης στη συνέντευξή του στην «Εφ.Συν.» αποκαλύπτει τις... υπόγειες αγάπες του για τη ζωγραφική και τη φωτογραφία, αποδεικνύοντας ότι δεν έχει μόνον το χάρισμα της γραφής, που συχνά...
«Τα προβλήματα των πόλεων είναι πιο σύνθετα από ό,τι οραματίζονται οι τεχνοκρατικές προτάσεις...»
ART - ΝΕΑ
Το μέγαρο του πρώην Ταμείου Εμπόρων ζωντανεύει ξανά
Μοναδικής αισθητικής το μοντέρνο κτίριο με νεοκλασικά και αρ ντεκό στοιχεία, έργο των αρχιτεκτόνων Λαζαρίδη και Μπόνη, έχει γράψει τη δική του ιστορία στην οδό Βουλής. Στόχος του υπ. Εργασίας είναι η αναβίωση...
Το μέγαρο του πρώην Ταμείου Εμπόρων ζωντανεύει ξανά
ART - ΝΕΑ
Η Αθήνα στα χέρια τους
Ξεναγήσεις σε «ψηφίδες» της πρωτεύουσας οργάνωσαν 15 αρχιτεκτονικά γραφεία με 37 νέους επιστήμονες, κόντρα στον άστατο καιρό. Στα Εξάρχεια στάθηκαν σε δύο χαρακτηριστικά σημεία: στο Πεδίον του Αρεως, που παρά...
Η Αθήνα στα χέρια τους
ART - ΝΕΑ
Tα θεμέλιά του σε αρχαία
Ανοιξε αθόρυβα τις πύλες του ένα μοντέρνο «πράσινο» δημόσιο κτίριο, που έρχεται να δώσει μια μικρή δόση αισιοδοξίας στο γκρίζο πολιτικό τοπίο. Ο λόγος για το ολοκαίνουργιο κτίριο του ΤΣΜΕΔΕ, του ασφαλιστικού...
Tα θεμέλιά του σε αρχαία
ART - ΝΕΑ
Βανδαλισμός ή τέχνη χωρίς όρια;
Το τεράστιο, επιθετικό γκράφιτι που σκέπασε ξαφνικά την ιστορική Πρυτανεία του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, σαν να ξύπνησε τους πάντες. Πανεπιστημιακοί, αρχιτέκτονες και καλλιτέχνες εκφράζουν τη γνώμη τους...
Βανδαλισμός ή τέχνη χωρίς όρια;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας