Αθήνα, 32°C
Αθήνα
Αίθριος καιρός
32°C
33.5° 31.3°
4 BF
28%
Θεσσαλονίκη
Αίθριος καιρός
32°C
33.1° 29.1°
1 BF
50%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
32°C
31.6° 31.0°
1 BF
52%
Ιωάννινα
Αίθριος καιρός
26°C
25.9° 25.9°
0 BF
73%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
27°C
33.0° 26.9°
3 BF
41%
Βέροια
Αίθριος καιρός
33°C
33.0° 28.5°
2 BF
48%
Κοζάνη
Αίθριος καιρός
29°C
29.4° 29.0°
0 BF
28%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
36°C
35.8° 35.8°
0 BF
29%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
30°C
30.5° 29.8°
5 BF
48%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
29°C
30.1° 28.8°
4 BF
49%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
30°C
30.4° 26.8°
5 BF
30%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
29°C
29.6° 28.7°
2 BF
58%
Κεφαλονιά
Ελαφρές νεφώσεις
30°C
29.9° 29.9°
0 BF
66%
Λάρισα
Αίθριος καιρός
31°C
31.8° 30.7°
0 BF
48%
Λαμία
Αίθριος καιρός
33°C
32.7° 31.5°
1 BF
33%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
29°C
29.8° 29.3°
4 BF
57%
Χαλκίδα
Αίθριος καιρός
33°C
33.3° 31.5°
2 BF
18%
Καβάλα
Αίθριος καιρός
29°C
30.3° 29.4°
2 BF
48%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
29°C
29.2° 28.7°
2 BF
62%
Καστοριά
Αίθριος καιρός
31°C
30.8° 30.8°
1 BF
30%
ΜΕΝΟΥ
Δευτέρα, 15 Ιουλίου, 2024
pinakes-ekthesi
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Αριστερά: Γιώργος Σικελιώτης, Αγγελος πολεμιστής, 1976, Λινόλεουμ σε χαρτί, 105 x 70 εκ. Κέντρο: Fernando Botero, Franco, 1986, Λάδι σε μουσαμά, 226 x 168 cm, Δεξιά: Τάσσος (Αλεβίζος Αναστάσιος), Αντζελα Ντέιβις, 1972, Ξυλογραφία σε χαρτί, 95 x 53 εκ.
«Δημοκρατία»

Για την τέχνη της αντίστασης και της διαμαρτυρίας

Με αφορμή την 50ή επέτειο από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα, η Εθνική Πινακοθήκη εγκαινιάζει στις 11 Ιουλίου μια μεγάλη έκθεση που, σε επιμέλεια της διευθύντριάς της Συραγώς Τσιάρα και σε συνεργασία με μεγάλα μουσεία της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, περιλαμβάνει 140 έργα καθώς και αφίσες, βιντεοπροβολές, περφόρμανς από 55 καλλιτέχνες και ομάδες καλλιτεχνών.

Φέτος συμπληρώνεται μισός αιώνας από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στη χώρα μας, μετά την κατάρρευση της επταετούς δικτατορίας των συνταγματαρχών. Σε μια κομβική χρονιά, με εκλογές σχεδόν σε όλο τον κόσμο, με την ανησυχητική άνοδο των ακροδεξιών κομμάτων στην Ευρώπη, η Εθνική Πινακοθήκη οργανώνει μια επίκαιρη έκθεση για τις τέχνες, τις κοινωνικές αλλαγές και τη Δημοκρατία. Είναι η πρώτη μεγάλη διεθνής έκθεση που διερευνά την καλλιτεχνική δημιουργία ενάντια στον ολοκληρωτισμό και την προσπάθεια επανίδρυσης της Δημοκρατίας σε Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία τις δεκαετίες 1960-1970, εμβαθύνοντας στις ιστορικές ιδιαιτερότητες της κοινής εμπειρίας. Εχει τίτλο «Δημοκρατία» και εγκαινιάζεται στις 11 Ιουλίου σε επιμέλεια της διευθύντριας της Εθνικής Πινακοθήκης Συραγώς Τσιάρα, ενω περιλαμβάνει 140 έργα καθώς και αφίσες, βιντεοπροβολές, περφόρμανς από 55 καλλιτέχνες και ομάδες καλλιτεχνών σε συνεργασία με άλλα μεγάλα μουσεία, όπως Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía (Μαδρίτη), Museu d’Art Contemporani de Barcelona (Βαρκελώνη), Centro de Arte Moderna Gulbenkian (Λισαβόνα), Foundation Ernesto de Sousa, δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές από την Ελλάδα και την Πορτογαλία κ.ά.

Με άξονα την τέχνη της αντίστασης και της διαμαρτυρίας στην Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία, η έκθεση αντιμετωπίζει συγκριτικά την πολιτική λειτουργία της τέχνης στα δικτατορικά καθεστώτα του ευρωπαϊκού Νότου και διερευνά την ποικιλομορφία των καλλιτεχνικών αναζητήσεων, τις συγκλίσεις και τις αποκλίσεις, τις καλλιτεχνικές πρακτικές που γεννήθηκαν μέσα από τον αγώνα για ελευθερία, καθώς και την ενεργό κληρονομιά τους. Συγκεκριμένα, εστιάζει στις δεκαετίες του 1960 και του 1970, τη μετάβαση από τα αυταρχικά καθεστώτα στα δημοκρατικά πολιτεύματα και τον ρόλο των καλλιτεχνών στη διεκδίκηση των πολιτικών ελευθεριών, με κύριους θεματικούς άξονες «Το Πρόσωπο του Εχθρού», την «Αντίσταση», την «Εξέγερση» και τη «Διέγερση». Η εκθεσιακή δραστηριότητα εκείνη την εποχή, η συγκρότηση καλλιτεχνικών ομάδων, ο κριτικός λόγος, ο ρόλος της αφηρημένης τέχνης, η ανάδειξη του κριτικού ρεαλισμού, η τέχνη της διαμαρτυρίας μέσω της αφίσας, της χαρακτικής και της περφόρμανς, η διεκδίκηση της ορατότητας του σώματος σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, καθώς και η συνολικότερη εμπλοκή της τέχνης στη δημόσια σφαίρα επισφραγίζουν το αίτημα του εκδημοκρατισμού και αποτελούν σημαντικά πεδία έρευνας και εικαστικής δραστηριότητας.

Οσον αφορά το ιστορικό πλαίσιο, όπως το περιγράφει η Συραγώ Τσιάρα: Το 1974, επτά χρόνια μετά την επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας, η δημοκρατία αποκαθίσταται στη χώρα μας. Συγκεκριμένα, η 24η Ιουλίου αποτελεί την ημερομηνία-ορόσημο για την κατάρρευση της χούντας, αφού έχει προηγηθεί τον Νοέμβριο του ’73 η εξέγερση των φοιτητών του Πολυτεχνείου, ενώ η έναρξη των διαδικασιών εκδημοκρατισμού λαμβάνει χώρα στον απόηχο του πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο.

Κατά την ίδια, λίγο ώς πολύ, περίοδο κορυφώνονται οι ιστορικές εξελίξεις που έθεσαν τέλος στα συντριπτικά μακροβιότερα αυταρχικά καθεστώτα του Franco στην Ισπανία (1936/1939-1975) και των Salazar-Caetano (1933-1974) στην Πορτογαλία. Οι διαδικασίες εκδημοκρατισμού των τριών χωρών του ευρωπαϊκού Νότου εντάσσονται στο τρίτο παγκόσμιο κύμα εκδημοκρατισμού το οποίο ξεκίνησε κατά τη δεκαετία του 1970, για να συνεχιστεί και την επόμενη δεκαετία με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, ενώ επιπλέον ώθηση στον εκδημοκρατισμό προσέφερε η αποαποικιοποίηση η οποία συντελέστηκε κατά τις δεκαετίες του 1950 και του 1960. Οι μεταβάσεις στις δύο χώρες της Ιβηρικής προφανώς ακολούθησαν διαφορετική διαδρομή καθώς ο Adolfo Suárez ανέλαβε τη σταδιακή αποκατάσταση της λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών μετά τον θάνατο του δικτάτορα Franco υιοθετώντας πολιτική αμνηστίας, ενώ στην Πορτογαλία η Επανάσταση των Γαριφάλων τον Απρίλιο του 1974 που ανέτρεψε τον δικτάτορα Marcelo Caetano σημάδεψε τη μετάβαση στη δημοκρατία με επαναστατικές διεργασίες οδηγώντας σε ελεύθερες εκλογές. Στη δική μας περίπτωση, η περίοδος που ξεκινά με την επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή από το Παρίσι και τις πρώτες βουλευτικές εκλογές μετά τη δικτατορία των συνταγματαρχών να διεξάγονται στις 17 Νοεμβρίου του 1974 ορίζεται ως Μεταπολίτευση.

Οπως σημειώνει η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης: «Η έκθεση πραγματοποιείται σε μια διεθνή συγκυρία που δεν μας επιτρέπει να εφησυχάζουμε, αλλά επιβάλλει τη συνεχή επαγρύπνηση για την υπεράσπιση της δημοκρατίας καθώς πληθαίνουν οι ακραίες φωνές που κεφαλαιοποιούν την κοινωνική δυσαρέσκεια από τις παρατεταμένες και αλλεπάλληλες κρίσεις, παρατηρείται μειωμένη συμμετοχή στις εκλογές, αμφισβητούνται το κύρος και η αξιοπιστία των θεσμών, ενώ επικρατούν ο φόβος και η επισφάλεια. Οι επέτειοι είναι μια ευκαιρία αναστοχασμού πάνω στη δυναμική των ιστορικών βιωμάτων, μια αφορμή να ξανακοιτάξουμε μέσα μας και γύρω μας για να διαπιστώσουμε τι πετύχαμε, πόσο αλλάξαμε και σε ποιο βαθμό η εμπειρία του παρελθόντος συμβάλλει στη διαμόρφωση της συλλογικής μας ταυτότητας στο παρόν ή ενημερώνει τον σχεδιασμό μας για το μέλλον».

Στη «Δημοκρατία», που θα διαρκέσει έως τις 2 Φεβρουαρίου 2025 και περιλαμβάνει επίσης κινηματογραφικό αφιέρωμα και συνέδριο με θέμα τη δημοκρατία και τις εικαστικές τέχνες, θα παρουσιαστούν έργα των: Alberto Solsona, Agrupación de Plásticos Jóvenes, Αλέξη Ακριθάκη, Ana Hatherly, Χρήστου Καπράλου, Κλεοπάτρας Δίγκα, Cristóbal Aguilar, Δημήτρη Αληθεινού, Δημήτρη Μυταρά, Δημήτρη Περδικίδη, Δημοσθένη Σκουλάκη, Δημοσθένη Κοκκινίδη, Equipo Crónica, Ernesto de Souza, Eugènia Balcells, Eulalia Grau, Fernando Coco Bedoya, Fernando Botero, Francisco Álvarez, Γιώργου Σικελιώτη, Γεώργιου Βακιρτζή, Γιώργου Ιωάννου, Ηρώς Κανακάκη, Jaume Xifra, Joan Rabascall, José Antonio Alcácer Garmendia, Αλέκου Λεβίδη, Κωνσταντίνου Μαλάμου, Κυριάκου Κατζουράκη, Λευτέρη Κανακάκι, Λήδας Παπακωνσταντίνου και άλλων.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Για την τέχνη της αντίστασης και της διαμαρτυρίας

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας