Αθήνα, 32°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
32°C
33.5° 31.3°
3 BF
45%
Θεσσαλονίκη
Αίθριος καιρός
33°C
34.3° 30.7°
2 BF
47%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
34°C
33.8° 33.0°
3 BF
41%
Ιωάννινα
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
28.9° 28.9°
1 BF
51%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
30°C
33.0° 29.9°
3 BF
58%
Βέροια
Αίθριος καιρός
31°C
32.0° 27.9°
0 BF
51%
Κοζάνη
Σποραδικές νεφώσεις
28°C
28.4° 27.3°
0 BF
37%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
34°C
34.1° 34.1°
1 BF
29%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
30°C
32.7° 29.8°
4 BF
66%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
30°C
30.1° 29.9°
4 BF
51%
Ερμούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
29.4° 27.8°
5 BF
58%
Σκόπελος
Ελαφρές νεφώσεις
31°C
30.7° 29.6°
2 BF
58%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
30°C
29.9° 29.9°
0 BF
70%
Λάρισα
Ελαφρές νεφώσεις
31°C
33.5° 30.9°
0 BF
48%
Λαμία
Αίθριος καιρός
31°C
31.6° 30.6°
2 BF
49%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
30°C
29.9° 29.8°
4 BF
56%
Χαλκίδα
Ελαφρές νεφώσεις
33°C
33.8° 31.2°
2 BF
35%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
32°C
31.6° 31.3°
2 BF
42%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
29°C
29.7° 28.6°
3 BF
67%
Καστοριά
Αίθριος καιρός
30°C
30.0° 30.0°
2 BF
35%
ΜΕΝΟΥ
Τετάρτη, 24 Ιουλίου, 2024
parastasi-tragoudia tou ellinikou laou
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
«Τραγούδια του ελληνικού λαού – Drag ορατόριο»

Το τραύμα της πατριαρχίας και της προσωπικής μεταμόρφωσης

Οι bijoux de kant επαναλαμβάνουν στο Φεστιβάλ Αθηνών την επιτυχημένη παράσταση που είχε εμπνευστεί ο Γιάννης Σκουρλέτης από τον σπουδαίο Μικρασιάτη συνθέτη, μαέστρο και πιανίστα Γιάννη Κωνσταντινίδη (1903-1984).

Από το όνομά τους καταλαβαίνεις ότι πρόκειται περί... αυτοσαρκασμού: «τα κοσμήματα του Καντ» - bijoux de kant. Σαν ένα ανασηκωμένο φρύδι στο βαρύγδουπο, σαν ένα ανθυπομειδίαμα στο σοβαροφανές. Και όμως: καμιά φορά η μεταφορά και το χιούμορ είναι το θάρρος να αντικρίζεις τις πληγές για να τις αποκαλύψεις. Και bijoux de kant είναι η ομάδα που φέτος στο Φεστιβάλ Αθηνών επαναλαμβάνει την επιτυχημένη παράστασή της «Τραγούδια του ελληνικού λαού – Drag ορατόριο», την οποία εμπνεύστηκε από τον σπουδαίο Μικρασιάτη συνθέτη, μαέστρο και πιανίστα Γιάννη Κωνσταντινίδη (1903-1984) που διέπρεψε τόσο στον χώρο του ελληνικού τραγουδιού με το ψευδώνυμο Κώστας Γιαννίδης («Ξύπνα αγάπη μου», «Θα ξανάρθεις», «Τα νέα της Αλεξάνδρας», «Πόσο λυπάμαι» κ.ά.) όσο και στον τομέα της κλασικής μουσικής γράφοντας ιστορία στη λόγια παραγωγή του τόπου μας με πιο ξεχωριστό τον κύκλο «Είκοσι τραγούδια του ελληνικού λαού», μια μεταγραφή του παραδοσιακού δημοτικού φωνητικού υλικού αυτή τη φορά για φωνή και πιάνο.

Αυτή η δισυπόστατη καλλιτεχνική πορεία και αυτός ο γοητευτικός κύκλος τραγουδιών γίνονται η αφετηρία της ιστορίας που αναμιγνύεται με τα κείμενα του καλλιτέχνη και ερευνητή Αλέξανδρου Παπαδόπουλου και ξετυλίγεται επί σκηνής από την drag βαρύτονο Νίνα Νάη, την περφόρμερ Daglara και τον πιανίστα Γιώργο Ζιάβρα για να αποκαλύψουν το ελληνικό horror show: να εκθέσουν εκ βαθέων το ανοιχτό τραύμα της πατριαρχίας και την παρέκκλιση, να αφηγηθούν το καλά κρυμμένο προσωπικό βίωμα εξιστορώντας τα πάθη της ετερότητας μέσα σε έναν εχθρικό κόσμο. Αυτή την άλλη, αθέατη Ελλάδα φέρνουν στο φως μέσα από ένα αλλόκοτο τοπίο, σχεδιασμένο από τον σκηνογράφο Κωνσταντίνο Σκουρλέτη, τα «Τραγούδια του ελληνικού λαού – Drag ορατόριο» στην Πειραιώς 260. Μια ιδέα του Γιάννη Σκουρλέτη που το σκηνοθετεί και τολμά να αναμετρηθεί με το τραύμα βάζοντας ανθρώπους queer, που έχουν βιώσει την πατριαρχία και το κυνήγι της διαφορετικότητας, να μας μιλήσουν για τον πόνο και την απώλεια παραδίδοντας μια ριζοσπαστική παράσταση. Οπως μας λέει «το queer έχει να κάνει με την πληγή από την ταυτότητα, οποιαδήποτε ταυτότητα, είτε σε επίπεδο σεξουαλικής επιλογής, είτε εθνική. Για να υπάρχει queer, πρέπει να υπάρχει τραύμα». Ισως διόλου τυχαία το ανέβασμα της παράστασης συνέπεσε με το Athens Pride.

● Ποιο νήμα σάς οδήγησε από τον Κωνσταντινίδη στο drag ορατόριο;

Ο Γιάννης Κωνσταντινίδης είναι μια πολύ ιδιαίτερη και μοναδική περίπτωση. Μικρασιάτης, γεννήθηκε στη Σμύρνη κι από μικρός αγαπούσε τη μουσική. Με την καταστροφή της Σμύρνης φεύγει κι αυτός και αντί για την Αθήνα πηγαίνει στο Βερολίνο. Εκεί σπουδάζει δίπλα σε σημαντικούς μοντερνιστές μουσικούς. Κι αλλάζει το όνομά του. Η πρώτη «μεταμόρφωση» του Κωνσταντινίδη συντελείται στη Γερμανία, όπου έμεινε μέχρι και πριν ξεσπάσει ο πόλεμος. Εκεί παίρνει το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο «Κώστας Ντόρες». Με την άνοδο του ναζισμού έρχεται στην Αθήνα και, παρά την κλασική του παιδεία και τις σπουδές του, για να επιβιώσει φτιάχνει ελαφρά τραγούδια που τραγουδάνε επιφανείς τραγουδίστριες της εποχής, η Βέμπο, η Δανάη κ.ά. και τότε αλλάζει ξανά το όνομά του, το αντιστρέφει υπογράφοντας ως Κώστας Γιαννίδης. Παράλληλα με αυτή την πορεία στην ελαφρά μουσική κάνει αυτό που τον ενδιαφέρει και συνεχίζει την έρευνά του στην κλασική μουσική με το πραγματικό του όνομα μελετώντας τα παραδοσιακά δημοτικά τραγούδια, τα οποία, ενώ διατηρεί τις μελωδίες, τα διασκευάζει και τα κάνει κλασικά τραγούδια σαν γερμανικά λίντερ: αυτή η μετακίνηση τα τοποθετεί σε ένα άλλο σημείο, τα μεταμορφώνει σε κάτι άλλο.

Τραγούδια που αναπτύχθηκαν την περίοδο της οθωμανικής τυραννίας, που μεταφέρουν όλο το αφήγημα της πατριαρχίας και της σκληρής ζωής που κάνουν οι άνθρωποι και που αντιλαμβάνονται και ερμηνεύουν τη ζωή κυρίως από την πατριαρχική οπτική μετατοπίζονται. Αυτό που μου φάνηκε ενδιαφέρον, επειδή η δουλειά μας επικεντρώνεται στην αναζήτηση μιας ελληνικότητας, μιας ταυτότητας, είναι να κοιτάξω μέσα στο ιστορικό σώμα και να αντλήσω υλικά για να τα ξανασυναντήσω σήμερα με μια φρέσκια ματιά.

Δεν με ενδιαφέρει με ηθογραφικό τρόπο πόσο αντέχουν αυτές οι εγγραφές μέσα μας, στο σήμερα. Αλλά με κινεί αυτό το μεταμορφωτικό γεγονός του Κωνσταντινίδη που συνεχώς αλλάζει ταυτότητες στα πράγματα και στο νόημά τους και τα σηματοδοτεί με άλλες έννοιες, τους προσδίδει άλλες οπτικές. Τα κοιτάζει όλα με έναν λοξό τρόπο: νομίζω ότι μέσα από τέτοιου είδους λοξές ματιές μπορούμε να συναντήσουμε κομμάτια της ελληνικότητάς μας πέρα από το εθνικό μας αφήγημα. Καθώς έχουμε εθνική αντίληψη με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, αυτή η ματιά έρχεται να υπογραμμίσει αυτά τα στοιχεία και να δικαιώσει όλους αυτούς τους κατατρεγμένους ανθρώπους. Γι’ αυτό κι εγώ επιλέγω να τα πούμε αυτή τη φορά μέσω της φόρμας του ντραγκ, για να δικαιώσουμε αυτές τις ερμηνείες και τα πρόσωπα που ήδη έχουν καταπιεστεί και μετακινηθεί και φέρουν μια άλλη προσωπικότητα. Στόχος δεν είναι να τα κανιβαλίσουμε, ούτε να τα καλιαρντέψουμε, αλλά να φωτίσουμε όσο το δυνατόν τον μουσικό τρόπο που τα μεταμορφώνει σε μια δυτικότροπη μουσική έκφραση δίνοντας στα δημοτικά τραγούδια χαρακτηριστικά κλασικής μουσικής αντιμετώπισης.

● Είναι και οι «μεταμορφώσεις» του Κωνσταντινίδη που σας έδωσαν την ιδέα της ερμηνείας από drag queens;

Εκεί που συναντώ την τραγική μεταμόρφωση του Κωνσταντινίδη, αυτές οι μετατοπίσεις μού γέννησαν την ιδέα να δούμε όλο το πατριαρχικό αφήγημα και πώς ακούγονται τραγούδια που το φέρουν από ανθρώπους που έχουν βιώσει το τραύμα και το κυνήγι. Αυτή είναι η παράσταση κι εδώ έγκειται το queer και το κουβάρι που ξετυλίγεται: στον πόνο και στην απώλεια που έχει να κάνει με την ταυτότητα, οποιαδήποτε ταυτότητα, είτε σεξουαλική είτε εθνική. Γιατί για να υπάρχει queer, πρέπει να υπάρχει τραύμα ανεξάρτητα από το τι τραύμα είναι αυτό...

Πληροφορίες: Πειραιώς 260, 17-18/6 στις 9 μ.μ. Τραγούδια του ελληνικού λαού – Drag ορατόριο.
Σύλληψη - σκηνοθεσία: Γιάννης Σκουρλέτης.
Μουσική: Γιάννης Κωνσταντινίδης / Κώστας Γιαννίδης.
Σκηνικά: Κωνσταντίνος Σκουρλέτης.
Κοστούμια: Daglara.
Φωτισμοί: bijoux de kant.
Κείμενο - μετάφραση: Αλέξανδρος Παπαδόπουλος.
Δραματολόγος - καλλιτεχνικός συντονισμός: Γιώργος Παπαδάκης.
Ερμηνεύουν: Νίνα Νάη (βαρύτονος in drag), Γιώργος Ζιάβρας (πιάνο), Daglara (περφόρμερ)

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Το τραύμα της πατριαρχίας και της προσωπικής μεταμόρφωσης

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας