• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.3°C / 17.9°C
    1 BF
    86%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.9°C / 14.5°C
    1 BF
    86%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 12.7°C / 16.6°C
    2 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 11.1°C
    2 BF
    86%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.5°C / 14.9°C
    3 BF
    82%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.0°C / 11.6°C
    1 BF
    87%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 5.4°C / 6.8°C
    2 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 11.3°C / 11.3°C
    1 BF
    94%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 14.3°C / 18.8°C
    3 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 15.7°C
    1 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.5°C / 17.4°C
    2 BF
    81%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    1 BF
    79%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    3 BF
    88%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 13.4°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.5°C / 15.1°C
    1 BF
    89%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.8°C / 18.8°C
    2 BF
    74%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.8°C / 17.7°C
    0 BF
    88%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 13.8°C
    1 BF
    88%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.1°C / 13.4°C
    0 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.3°C / 8.3°C
    1 BF
    92%

Προσευχές στην Αγια-Σοφιά κατά την πρόσφατη γιορτή Εΐντ-αλ-Αντχα

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Η αρχαιολογική επιστήμη έχει μείνει εκτός μνημείου»

  • A-
  • A+
Ανοιχτή επιστολή του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων προς τη γενική διευθύντρια της UNESCO, Οντρεΐ Αζουλέ, για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν η Αγία Σοφία και η Μονή Χώρας στην Κωνσταντινούπολη, αλλά και τις φθορές που έχει υποστεί ήδη η πρώτη από τη χρήση της ως τεμένους.

Η χρήση της Αγίας Σοφίας ως τεμένους, η οποία αποφασίστηκε το 2020 από το τουρκικό συμβούλιο της Επικρατείας ακυρώνοντας την απόφαση του 1934, είχε προκαλέσει αντιδράσεις σε διεθνές επίπεδο, με τους επιστήμονες να εστιάζουν στους κινδύνους που επιφέρει η αλλαγή της από μουσειακό χώρο σε σύγχρονο τόπο λατρείας.

Δύο χρόνια μετά, φωτογραφικά τεκμήρια αποκαλύπτουν ότι «[...]τα νεότερα ξύλινα θυρόφυλλα της Βασιλείου Πύλης υπέστησαν βλάβες, επιχρίσματα των τοίχων αποξέσθηκαν και αφαιρέθηκαν, κρήνες και θύρες χρησιμοποιήθηκαν για τη φύλαξη υποδημάτων, μαρμάρινες πλάκες δαπέδου καταστράφηκαν. Τα μοναδικά βυζαντινά ψηφιδωτά παραμένουν σκεπασμένα και αθέατα. Η αρχαιολογική επιστήμη έχει μείνει εκτός του μνημείου».

 

Αυτά καταγγέλλει στην UNESCO ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων και ζητά την άμεση παρέμβαση του διεθνούς Οργανισμού προκειμένου να αποτραπούν οι νυν και οι επερχόμενοι κίνδυνοι στα μνημεία της Αγίας Σοφίας και της Μονής Χώρας, στην Κωνσταντινούπολη, όπου πραγματοποιούνται εργασίες ώστε να επαναλειτουργήσει και αυτή ως τέμενος. Το κενό του υπουργείου Πολιτισμού, που φαίνεται να έχει ξεχάσει τα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, έρχεται να καλύψει ο ΣΕΑ.

Με ανοιχτή επιστολή του (22/8/22) προς τη γενική διευθύντρια της UNESCO, Οντρεΐ Αζουλέ (Audrey Azoulay), επαναφέρει το ζήτημα των κινδύνων που διατρέχουν τα μνημεία από τη διαχείρισή τους ως τόπων λατρείας καθώς αποκόπτονται από επιστημονική φροντίδα. Ο ΣΕΑ αναλαμβάνει την πρωτοβουλία να απευθυνθεί στη διεθνή επιστημονική κοινότητα προκειμένου να υπάρξουν ψηφίσματα και κείμενα υπογραφών για τη διάσωσή τους, καθώς περιγράφει με μελανά χρώματα τη μελλοντική τους κατάσταση.

Για την Αγία Σοφία, από τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά δημιουργήματα του κόσμου και αντιπροσωπευτικό μνημείο του βυζαντινού πολιτισμού, «κορυφαίο –ως προς τη σύνθεση, τον διάκοσμο και την κατασκευή– οικοδόμημα που επιβλήθηκε με το κάλλος και την ονομασία του στους Οθωμανούς οι οποίοι κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη το 1453», ο ΣΕΑ αναφέρει ότι κατά το διάστημα της μουσειακής της χρήσης «αποκαλύφτηκαν και συντηρήθηκαν βυζαντινά ψηφιδωτά και αποκαταστάθηκαν τμήματα του κτηρίου, σύμφωνα με ένα πρόγραμμα που προέβλεπε τη σταδιακή αποκάλυψη και προβολή της ιστορικής ταυτότητας του μνημείου. Ετσι, ο επισκέπτης, Τούρκος και ξένος, είχε τη χαρά να απολαμβάνει την αξία αυτού του κορυφαίου μνημείου που κοσμεί την Κωνσταντινούπολη από τον 6ο αιώνα μ.Χ.».

Στην επιστολή αναφέρει ότι μαζί με άλλους επιστημονικούς φορείς εξέφρασε, το 2020, τις ανησυχίες του με την επαναφορά του μνημείου «...στο καθεστώς λειτουργίας του επί της Οθωμανικής εποχής... ως χώρου λατρείας, καθώς η διαχείριση χωρίς επιστημονικό γνώμονα θα επέφερε σταδιακά στην Αγία Σοφία αλλοιώσεις και βλάβες...». Καταγγέλλει τα προβλήματα που έγιναν γνωστά αυτά τα δύο χρόνια «και όσα δεν έχουν γίνει ακόμα», τα οποία συνδέονται «...με την αλόγιστη εισροή επισκεπτών (προσκυνητών) στο τέμενος και την αντιμετώπιση της Αγίας Σοφίας ως ενός τεμένους χωρίς ιστορικό βάθος, ως ενός χώρου όπου απουσιάζει ο σεβασμός στην ιστορία και την τέχνη. Η έλλειψη ελέγχου των επισκεπτών και η απουσία προσωπικού φύλαξης μαρτυρούν την αδιαφορία για την προστασία του μνημείου και αφήνουν την προστασία του μοναδικού μνημείου έρμαιο στην βούληση κάθε επισκέπτη ή προσκυνητή. Δικαιολογημένα λοιπόν έχει προκληθεί ανησυχία στο εσωτερικό της Τουρκίας και σε παγκόσμιο επίπεδο για την περαιτέρω ζωή της μοναδικής Αγίας Σοφίας».

Ο ΣΕΑ επισημαίνει ότι μετά το 2006 που η διαχείριση των μνημείων πέρασε από την Αρχαιολογική Υπηρεσία της Τουρκίας στη Διεύθυνση Θρησκευτικών Υποθέσεων «πολλά μνημεία έχουν υποστεί ανεπανόρθωτες ζημιές» ύστερα από εργασίες που επέφεραν καταστροφές και αλλοιώσεις σε βυζαντινά και οθωμανικά μνημεία με αντιπροσωπευτικές περιπτώσεις «...το Cumanin Camii της Αττάλειας, μνημείο με βυζαντινές, σελτζουκικές και οθωμανικές φάσεις, όπως και στο Süheyl Bey Cami της Κωνσταντινούπολης, τζαμί του εργαστηρίου του Σινάν (16ος αι.)».

Σημειώνει με έμφαση ότι «με ανησυχία, λοιπόν, αντιμετωπίζουμε την είδηση ότι την τρέχουσα περίοδο εργασίες πραγματοποιούνται και σε ένα άλλο κορυφαίο βυζαντινό μνημείο της Κωνσταντινούπολης, στο άλλοτε καθολικό της Μονής της Χώρας (Kariye Camii), ώστε και αυτό να επαναλειτουργήσει ως τέμενος. Η απόκρυψη των ψηφιδωτών και των τοιχογραφιών του συγκεκριμένου μνημείου, κορυφαίου δείγματος της παλαιολόγειας τέχνης, συνιστά πράξη ιστορικής στρέβλωσης. Διερωτόμαστε πώς θα μπορέσει η Μονή της Χώρας να περάσει αλώβητη στο νέο καθεστώς λειτουργίας μετά την απόφαση του 2020 που προέβλεπε και στην περίπτωσή της την ακύρωση της μουσειακής της χρήσης και τη μετατροπή της και πάλι σε τέμενος.

»Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων έχει αποδείξει το συνεχές ενδιαφέρον του για την προστασία των υλικών καταλοίπων της Βυζαντινής εποχής, αγωνιζόμενος για μνημεία και χώρους που αντιμετώπισαν το ενδεχόμενο της καταστροφής, πρώτα από όλα στην ίδια μας τη χώρα... Η απαξίωση της Αγίας Σοφίας και της Μονής της Χώρας ακυρώνει τις κοινωνικές δυνατότητες που αναπτύσσει ο πολιτισμός, δεν καλλιεργεί την ιστορική και καλλιτεχνική παιδεία, στερεί από την Τουρκία την κατανόηση της ιστορικής της ταυτότητας, τη σημαίνουσα θέση που αυτή η χώρα οφείλει να έχει ως θεματοφύλακας του Βυζαντινού πολιτισμού και όχι μόνον αυτού.

»Θα θέλαμε να σημειώσουμε ότι, σύμφωνα με την παράδοση, ο Μωάμεθ Β’ την ημέρα της Αλωσης απέτρεψε έναν στρατιώτη του από το να αποσπάσει μία πλάκα μαρμάρου από το δάπεδο της Αγίας Σοφίας. Ο σουλτάνος ενήργησε ως προστάτης της Αγίας Σοφίας. Και πράγματι ήταν ο Μωάμεθ Β’ εκείνος που σεβάστηκε την αξία του παλαιού χριστιανικού ναού, όταν τον μετέτρεψε σε χώρο μουσουλμανικής προσευχής και εξασφάλισε για τη λειτουργία του μία σημαντική περιουσία. Η Αγία Σοφία πέρασε στην Οθωμανική εποχή γνωρίζοντας μία νέα ακμή, χάρη στην ανακαινιστική πρωτοβουλία του Μωάμεθ, του Οθωμανού που σεβάστηκε και την ονομασία της. Δεν μπορεί στο όνομά του η Αγία Σοφία να υφίσταται αυτήν την καταστροφική διαχείριση», καταλήγει ο ΣΕΑ που ζητά από την UNESCO να παρέμβει.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ART - ΝΕΑ
Το ΥΠΠΟ δεν προσκάλεσε τους καθ’ ύλην αρμόδιους
Την έναρξη των εργασιών του διεθνούς Συνεδρίου «Next 50: The Future of World Heritage in Challenging Times. Enhancing Resilience and Sustainability» κήρυξε χθες στους Δελφούς ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Το ΥΠΠΟ δεν προσκάλεσε τους καθ’ ύλην αρμόδιους
ART - ΝΕΑ
Ο «επαναπατρισμός» που έγινε... «γυρισμός» και τα εγκαίνια για λίγους κι εκλεκτούς
Συγκέντρωση διαμαρτυρίας και αντιδράσεις ενάντια στη νομιμοποίηση της αρχαιοκαπηλίας με αφορμή τη μυστικοπαθή τελετή για την έκθεση των αρχαιοτήτων Στερν στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.
Ο «επαναπατρισμός» που έγινε... «γυρισμός» και τα εγκαίνια για λίγους κι εκλεκτούς
ART - ΝΕΑ
Στης υπουργού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα...
Ολα τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν καταθέσει κοινοβουλευτικές ερωτήσεις προς την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη το προηγούμενο διάστημα, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει απαντηθεί κάποια από αυτές.
Στης υπουργού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα...
ART - ΝΕΑ
Ερευνα από την Εισαγγελία Αρχαιοκαπηλίας ζητούν οι αρχαιολόγοι
Στην Εισαγγελία Αρχαιοκαπηλίας προσέφυγαν ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων και ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων προκειμένου να ξεκινήσει έρευνα για την προέλευση των 161 αντικειμένων της «Συλλογής Στερν».
Ερευνα από την Εισαγγελία Αρχαιοκαπηλίας ζητούν οι αρχαιολόγοι
ART - ΝΕΑ
Ζητείται παρέμβαση εισαγγελέα για τις 161 κυκλαδικές αρχαιότητες
Ενσταση αντισυνταγματικότητας θα κατατεθεί στη Βουλή. Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων κατήγγειλε ότι είναι «αποδεδειγμένα αποδέκτης ευρημάτων αρχαιοκαπηλικής δραστηριότητας ο συλλέκτης Λέοναρντ Στερν».
Ζητείται παρέμβαση εισαγγελέα για τις 161 κυκλαδικές αρχαιότητες
ART - ΝΕΑ
Παρέμβαση της UNESCO ζητά ο ΣΕΑ για τις ζημιές στην Αγια-Σοφιά και τη Μονή Χώρας
O Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων ζητά από τον οργανισμό να παρέμβει για να αναστραφεί η παρούσα κατάσταση που μόνο κινδύνους εγκυμονεί για τα μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Αγίας Σοφίας και της...
Παρέμβαση της UNESCO ζητά ο ΣΕΑ για τις ζημιές στην Αγια-Σοφιά και τη Μονή Χώρας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας