• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 25.9°C / 29.6°C
    1 BF
    51%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 25.0°C / 29.9°C
    2 BF
    50%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.4°C / 26.6°C
    1 BF
    73%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    24°C 19.9°C / 23.8°C
    1 BF
    52%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.1°C / 26.9°C
    2 BF
    54%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    28°C 24.9°C / 27.6°C
    1 BF
    48%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.0°C / 24.0°C
    2 BF
    43%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.2°C / 25.2°C
    1 BF
    62%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 24.8°C / 27.5°C
    1 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 25.1°C / 28.9°C
    2 BF
    48%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.4°C / 28.3°C
    2 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    3 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.1°C / 26.1°C
    3 BF
    80%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.5°C / 24.9°C
    0 BF
    50%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    29°C 22.5°C / 30.1°C
    2 BF
    42%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.7°C / 27.8°C
    4 BF
    51%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.1°C / 28.8°C
    2 BF
    41%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.8°C / 28.8°C
    2 BF
    56%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.1°C / 28.3°C
    2 BF
    76%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    2 BF
    62%

Σπίτι Α.Κ. στην Ανάβυσσο. Λαδοπαστέλ σε χαρτί, Τ. Παπαϊωάννου

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εις μνήμην του σπιτιού του Αρη Κωνσταντινίδη στην Ανάβυσσο

  • A-
  • A+
Η θλίψη διαδεχόταν την οργή για την κατάντια και τον ευτελισμό της αρχιτεκτονικής στον τόπο μας· κανένας σεβασμός πια, καμιά ντροπή, καμιά μέριμνα να κρατηθεί ζωντανή και ακέραιη η μοντέρνα αρχιτεκτονική παράδοση, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για ένα από τα κορυφαία έργα του Αρη Κωνσταντινίδη. Για ένα σπίτι-μάθημα όχι μόνο αρχιτεκτονικής, αλλά ήθους και μέτρου.

Τελευταία ενημερώθηκα από συναδέλφους για μια παλαιότερη δημοσίευση στην εφημερίδα LIFO (18.11.2019) σχετικά με το… «πώς διαμορφώθηκε σήμερα το θρυλικό σπίτι στην Ανάβυσσο του Αρη Κωνσταντινίδη».

Εβλεπα έκπληκτος τις φωτογραφίες, διάβαζα το συνοδευτικό κείμενο και δεν πίστευα στα μάτια μου! Είναι δυνατόν να ’χουμε φτάσει σε τέτοιο χαμηλό σημείο, σε τέτοιο ξεπεσμό; Η θλίψη διαδεχόταν την οργή για την κατάντια και τον ευτελισμό της αρχιτεκτονικής στον τόπο μας»· κανένας σεβασμός πια, καμιά ντροπή, καμιά μέριμνα να κρατηθεί ζωντανή και ακέραιη η μοντέρνα αρχιτεκτονική παράδοση, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για ένα από τα κορυφαία έργα του Αρη Κωνσταντινίδη. Για ένα σπίτι-μάθημα όχι μόνο αρχιτεκτονικής, αλλά ήθους και μέτρου.

Πρέπει όλα να τα αλλοιώνουμε σ’ αυτή τη χώρα, να διαστρέφουμε τον χαρακτήρα τους, αυτό που συμβόλιζαν, αυτό που σηματοδοτούσαν. Επρεπε και σ’ αυτό το μικρό απέριττο σπίτι διακοπών πάνω στην ακρογιαλιά της Αναβύσσου να του αλλάξουμε τα φώτα; Να το φέρουμε στα δικά μας γούστα, τα δικά μας σημερινά πολιτισμικά και ιδεολογικά πρότυπα του life style, που σαρώνουν σαν λαίλαπα κάθε τι στο πέρασμά τους.

Για να μη θυμίζει τίποτε από το παρελθόν του κι όσα πάλευε με πάθος να μας διδάξει σ’ όλη του τη ζωή ο Κωνσταντινίδης τόσο με την αρχιτεκτονική του όσο και με τον στοχαστικό λόγο του. Ισως σήμερα να ακούγονται προφητικά τα τελευταία από τα λόγια του: «Στο τέλος δεν θα ’χει αξία ούτε κι αυτή η ίδια η ζωή».

Πού είναι ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων, οι Σχολές Αρχιτεκτονικής, τα Ινστιτούτα, το αρμόδιο –κατά τα άλλα–υπουργείο Πολιτισμού; Δεν θα μιλήσει κανείς, δεν θα διαμαρτυρηθεί, δεν θα στηλιτεύσει την καταστροφή που γίνεται χρόνια τώρα στα ελάχιστα σημαντικά αρχιτεκτονήματα που μας κληροδότησαν οι προηγούμενες γενιές; Τι θα μείνει στο τέλος σ’ αυτή τη χώρα που να αφηγείται την πρόσφατη Ιστορία της και μάλιστα τις καλύτερες στιγμές της;

Κτίρια-κοσμήματα του κτιριακού μας πολιτισμού που έπρεπε εδώ και χρόνια να έχουν κριθεί διατηρητέα και προστατευόμενα ως κόρη οφθαλμού από τις αυθαίρετες επεμβάσεις ανίδεων και ανιστόρητων ιδιοκτητών, αλλά ακόμη κι απ’ αυτό το ίδιο το κράτος. Η γενικότερη αδιαφορία και αφασία τσακίζει κόκαλα. Τίποτα στις μέρες μας δεν μοιάζει ικανό να σταματήσει την πολιτισμική κατρακύλα στη χώρα μας.

Μετά το σπίτι του Ροδάκη που δεν το προστάτεψε ούτε το γεγονός ότι ήταν κηρυγμένο διατηρητέο μνημείο της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της Αίγινας, τώρα σειρά φαίνεται έχουν και τα έργα των πιο σπουδαίων Ελλήνων αρχιτεκτόνων. Γιατί και τους θρύλους εκχυδαΐσαμε και την ανεκτίμητη αρχιτεκτονική παρακαταθήκη μας εκποιήσαμε.

Παλαιότερη και νεότερη. Δεν υπάρχουν λόγια, δυστυχώς, να περιγράψουν αυτό που οι φωτογραφίες στο δημοσίευμα αποτυπώνουν, καμία κριτική δεν είναι αρκετή – όσο αυστηρή κι αν είναι αυτή. Οχι, δεν είναι ο σχεδιασμός, οι προσθήκες τόσων νέων χώρων, τα νέα υλικά ή οι επώνυμες μάρκες των επίπλων που χρησιμοποιήθηκαν. Επρεπε όλα αυτά να γίνουν πάνω στο «ταλαιπωρημένο σώμα» του σπιτιού του Κωνσταντινίδη; Δεν το γκρέμιζαν καλύτερα; Πιο «τίμιος και αξιοπρεπής» θα ήταν ο θάνατός του!

Γιατί η βεβήλωση ξεκίνησε χρόνια τώρα. Πρώτα με το χτίσιμο δίπλα του τής τερατώδους και άσχημης, παραφουσκωμένης βίλας με τα σιντριβάνια, το γκαζόν και την πισίνα, το βάψιμο με λευκό χρώμα της πλάκας ανεπίχριστου σκυροδέματος που το στέγαζε, τις κόκκινες πλάκες που στρώθηκαν ολόγυρά του και το έπνιγαν… και τώρα όλο αυτό που το αποτελείωσε. Στο κάτω κάτω της γραφής τι χρειαζόταν στο δημοσίευμα η αναφορά ότι «διατηρήθηκαν στοιχεία του αρχικού σχεδιασμού»;

Είναι να απορεί κανείς με την ευκολία που συνάδελφοι αρχιτέκτονες επεμβαίνουν βίαια και ανερυθρίαστα πάνω στο έργο σημαντικών δασκάλων τους. Γιατί Δάσκαλοί μας ήταν κι ο Ροδάκης κι ο Ζενέτος κι ο Κωνσταντινίδης και τόσοι άλλοι.

Αναρωτιέμαι, δεν νιώθουν την ανάγκη το έργο τους να συνομιλεί με τα έξοχα έργα του –όχι και τόσο μακρινού– παρελθόντος, αλλά και να κρίνεται απ’ αυτά; Τι πιο σημαντική τιμή… Γιατί αυτή είναι η προαιώνια λειτουργία της αρχιτεκτονικής. Ο διαρκής διάλογος αυτών που προϋπήρχαν με αυτά που έρχονται κάθε φορά να ακουμπήσουν δίπλα τους.

Αυτό είναι δυστυχώς το μέλλον που επιφυλάσσουμε στην καλή ελληνική αρχιτεκτονική. Ο,τι δεν συνάδει ή συμπορεύεται με τα σημερινά ευτελή κοινωνικά πρότυπά μας, να το περνάμε υποχρεωτικά από την προκρούστεια κλίνη της αγουστιάς και της απαιδευσιάς μας. Γιατί φαίνεται (πώς να το εξηγήσεις αλλιώς) ότι αυτό που ενοχλεί περισσότερο στην καλή αρχιτεκτονική, είναι ο ανατρεπτικός χαρακτήρας της απέναντι σε κάθε είδους στερεότυπα, αυτό που ευθαρσώς εκφράζει, αυτό το νέο και επαναστατικό που εισηγείται. Ενα άλλο όραμα για την ανθρώπινη κατοίκηση, έναν άλλο, καλύτερο τρόπο ζωής.

Τι θα μείνει, λοιπόν, αν όλα τα ξεριζώνουμε ή τα αλλοιώνουμε, έτσι που να μη θυμίζουν τίποτε από την αρχική τους μορφή; Στην αρχιτεκτονική, όπως και σε κάθε έκφανση της τέχνης άλλωστε, δεν έχουν τόση σημασία οι μορφές όσο το τι αυτές νοηματοδοτούν, πώς και αν διαμορφώνουν ποιοτικούς χώρους ζωής. Πόσο ποιητικά τραγουδάνε το ποιοι είμαστε και πού πάμε.

Το «θρυλικό σπίτι» στην Ανάβυσσο δεν υπάρχει πια. Δεν θα έχουν οι νέες γενιές σπουδαστριών και σπουδαστών της Αρχιτεκτονικής τη δυνατότητα να το επισκεφθούν και να το χαρούν από κοντά, δίπλα στα βράχια της ακροθαλασσιάς, έτσι όπως έστεκε όλα αυτά τα χρόνια …«σαν να υπήρχε εκεί από πάντα».

*Αρχιτέκτων-ομότιμος καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ

Ακολουθήστε μας στο Google news
ART - ΝΕΑ
Το σπίτι του Αρη Κωνσταντινίδη στην Ανάβυσσο... είναι ακόμη εκεί!
Μετά από επιτόπια έρευνα διαπιστώθηκε ότι το σπίτι του Αρη Κωνσταντινίδη στην Ανάβυσσο στέκεται ακόμη εκεί και προσπαθεί μάταια να αναπνεύσει και να διηγηθεί την ιστορία του καιρού του.
Το σπίτι του Αρη Κωνσταντινίδη στην Ανάβυσσο... είναι ακόμη εκεί!
ART - ΝΕΑ
Το σπίτι του Ροδάκη δεν είναι πλέον το σπίτι του Ροδάκη
Το σπίτι του Ροδάκη στον Μεσαγρό είναι ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς της Αίγινας διότι πρόκειται για εξαιρετικό δείγμα παραδοσιακής αιγινίτικης αρχιτεκτονικής.
Το σπίτι του Ροδάκη δεν είναι πλέον το σπίτι του Ροδάκη
ART - ΝΕΑ
Χρυσή διεθνής διάκριση για τον σχεδιασμό της Εθνικής Πινακοθήκης
Το A’ Design Award είναι ένα διεθνές βραβείο, το οποίο θεσμοθετήθηκε για την αναγνώριση και την προώθηση του καλού σχεδιασμού στους τομείς του βιομηχανικού σχεδιασμού, της τέχνης και της αρχιτεκτονικής.
Χρυσή διεθνής διάκριση για τον σχεδιασμό της Εθνικής Πινακοθήκης
ART - ΝΕΑ
Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Πρακτική που δικαιώνει την έννοια του «ραγιαδισμού»
Με σκληρές εκφράσεις σχολιάζει η Αντιπροσωπεία του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας τον αποκλεισμό των ελληνικών αρχιτεκτονικών γραφείων από το μεγάλο έργο της επέκτασης του ΕΑΜ.
Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Πρακτική που δικαιώνει την έννοια του «ραγιαδισμού»
ART - ΝΕΑ
Ολοι μαζί κι ο Λοβέρδος χώρια
Εξήντα εφτά κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι της αντιπολίτευσης αντιδρούν στον τρόπο με τον οποίο το ΥΠΠΟΑ αντιμετωπίζει την αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.
Ολοι μαζί κι ο Λοβέρδος χώρια
ART - ΝΕΑ
Οι δωρεές Ν. Λαιμού και Λασκαρίδη «παραβιάζουν τη νομοθεσία»
Με τις πρόσφατες υπουργικές αποφάσεις της κ. Μενδώνη η εκπόνηση των μελετών για το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και το Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων ανατίθεται σε ιδιώτες, παραβιάζοντας το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Οι δωρεές Ν. Λαιμού και Λασκαρίδη «παραβιάζουν τη νομοθεσία»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας