• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.2°C / 32.0°C
    4 BF
    38%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    34°C 32.2°C / 35.9°C
    2 BF
    29%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    34°C 34.0°C / 34.3°C
    1 BF
    34%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    1 BF
    25%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 33.0°C
    5 BF
    29%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    33°C 31.8°C / 33.2°C
    3 BF
    29%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 28.4°C / 29.5°C
    2 BF
    21%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    34°C 34.1°C / 34.1°C
    3 BF
    15%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.8°C / 30.4°C
    4 BF
    59%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.9°C / 30.7°C
    2 BF
    51%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.4°C / 28.3°C
    4 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.5°C / 28.7°C
    4 BF
    58%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    35°C 34.9°C / 34.9°C
    1 BF
    24%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 31.2°C / 32.9°C
    2 BF
    21%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    33°C 31.2°C / 33.8°C
    3 BF
    25%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 28.2°C / 28.8°C
    3 BF
    67%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    32°C 29.5°C / 32.2°C
    5 BF
    23%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.6°C / 33.3°C
    4 BF
    32%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 29.7°C / 33.9°C
    3 BF
    30%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 26.4°C / 26.4°C
    2 BF
    30%
Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Καραγκιόζης βγάζει γλώσσα στις «μαριονέτες»

  • A-
  • A+
Με αφορμή το μεγάλο αφιέρωμα που ξεκινά απόψε ως καρπός συνεργασίας του Ιδρύματος Βασίλη Παπαντωνίου και του Δήμου Ναυπλιέων, ο επιμελητής της διοργάνωσης και καθηγητής Γιάγκος Ανδρεάδης εξηγεί τη διαχρονικότητα κι επαναστατικότητα του δημοφιλέστερου «πρωταγωνιστή» του θεάτρου σκιών.

Είναι ο ξυπόλυτος ήρωας όχι μόνο των αλλοτινών καιρών μα και των τωρινών. Η λαϊκή φιγούρα που βγάζει γλώσσα στους ισχυρούς. Και καταφέρνει πάντα να είναι δημοφιλής. Ο λόγος για τον Καραγκιόζη που έχει την τιμητική του στο Ναύπλιο, με μία έκθεση, τρεις παραστάσεις και ένα βιβλίο που διηγείται τη σπάνια ιστορία του.

Εξω από το Μουσείο Παιδικής Ηλικίας «Σταθμός», σε ένα βαγόνι τρένου στο πάρκο του ΟΣΕ, από σήμερα θα είναι στημένη η έκθεση «1922-2022. Ο Καραγκιόζης ταξιδεύει με το τραίνο», με προσκεκλημένους όλους μας ώστε να πάρουμε μέρος στο ταξίδι του. Εκεί θα βρίσκονται οι μπερντέδες αλλά και όλοι οι πρωταγωνιστές του ελληνικού θεάτρου σκιών: ο Καραγκιόζης, ο Χατζηαβάτης, τα Κολλητήρια και η παρέα τους, ο Μεγαλέξαντρος και το φίδι, αρματολοί και κλέφτες, ο Μπαρμπα-Γιώργος και ο Βεληγκέκας.

Ενας ολόκληρος θίασος από φιγούρες, από κατεργασμένο δέρμα, ζελατίνα ή σκαλιστό χαρτόνι, μέρος της συλλογής του Ιδρύματος Βασίλη Παπαντωνίου που χρονολογείται από το 1922 μέχρι και σήμερα. Η έκθεση της συλλογής, που εκπροσωπεί δώδεκα σημαντικούς μάστορες και εικαστικούς δημιουργούς του θεάτρου σκιών, θα ολοκληρωθεί το φθινόπωρο. Τις ίδιες μέρες στο υπαίθριο θεατράκι πλάι στο πάρκο του ΟΣΕ τρεις παραστάσεις θα συμπληρώσουν την εκδήλωση.

Με αφορμή το αφιέρωμα στον λαϊκό ήρωα, το Ιδρυμα Βασίλη Παπαντωνίου, σε συνεργασία με τις εκδόσεις «Τόπος», κυκλοφορεί τη δίγλωσση (ελληνική και αγγλική) πολύχρωμη έκδοση που παρουσιάζει τη συλλογή ελληνικού θεάτρου σκιών του Ιδρύματος Βασίλη Παπαντωνίου με τίτλο «Εγώ ο Καραγκιόζης. Κατάλογος για μια έκθεση».

Περιλαμβάνει και έναν θεωρητικό και πρακτικό οδηγό του θεάτρου σκιών, κείμενα κορυφαίων Ελλήνων για το σπουδαίο αυτό είδος και σελίδες από ανέκδοτα αρχεία καραγκιοζοπαιχτών. Την επιμέλεια του καταλόγου, της έκθεσης και της καλλιτεχνικής διοργάνωσης των παραστάσεων έχει ο καθηγητής Γιάγκος Ανδρεάδης, που έχει γράψει και ένα σχετικό κείμενο, ενώ η μετάφραση στα αγγλικά είναι της σκηνοθέτιδας Ιόλης Ανδρεάδη.

Γιάγκος Ανδρεάδης

«Σε τι οφείλει τη δημοφιλία του ο Καραγκιόζης;» ρωτήσαμε τον Γιάγκο Ανδρεάδη που επιμελήθηκε το αφιέρωμα. Και είχαμε τη χαρά να τύχουμε μιας διάλεξης για τον λαϊκό ήρωα, τα σημαντικότερα σημεία της οποίας μοιραζόμαστε μαζί σας.

«Ο Καραγκιόζης είναι ένα κομμάτι από την ψυχή του λαού. Και με αυτήν την έννοια τον τίμησαν και τον αξιοποίησαν ένας Σικελιανός, σχεδόν έναν αιώνα πίσω, ένας Εγγονόπουλος, ένας Τσαρούχης, ένας Κουν. Τίμησαν και τιμήθηκαν από τον Καραγκιόζη. Δεν είναι ένα παιδικό θέαμα, γιατί τα παιδικά θεάματα που φτιάχνουμε δεν κάνουν για τα παιδιά: το παιδί κάνει κριτική, είναι ειρωνικό, είναι επαναστατικό. Λέει πράγματα που έχουν αξία, αλλά αν έμπαιναν στην τηλεόραση θα τα έκοβαν από το πρόγραμμα.

Γιατί αν πει το Κολλητηράκι ένα “γαμώτο” θα πέσει η σεμνοτυφία, που νομίζουμε ότι είναι παιδαγωγική άποψη, ενώ στην πραγματικότητα είναι ο κορσές που θέλουμε να φορέσουμε στα παιδιά μας, να τον φάει. Η ιστορία του Καραγκιόζη και του θεάτρου σκιών είναι ποτάμι που συνδέεται με αντίστοιχα είδη σε όλον τον κόσμο [...]. Ο Κουν έφερε μέσα στη χούντα τον Καραγκιόζη στο θέατρο και πιο πριν έπαιξε τον Καραγκιόζη η Μαρίκα Κοτοπούλη. Υπάρχει στο Χάρβαρντ ένα αρχείο για τον Καραγκιόζη στην Ελλάδα που γίνεται χαμός...

Ο Καραγκιόζης είναι βεβαίως κωμικός, μια φιγούρα του περιθωρίου που μπορούσε να μιλάει για το κέντρο. Εχει παράλληλη ιστορία με το ρεμπέτικο. Είναι πολιτικός, απελευθερωτικός και κοινωνικός. Συχνά μαζί με το κωμικό στοιχείο είναι και δραματικός, με σκοτωμούς και αυτοκτονίες. Ως λαϊκό θέαμα στην Ευρώπη συγγενεύει με τη μαριονέτα που στο Βέλγιο ανθούσε στις κακόφημες συνοικίες, ενώ αντίστοιχό του είναι η παντομίμα στο Παρίσι – Στα παιδιά του Παραδείσου λεγόταν το βουλεβάρτο του εγκλήματος. Ο Καραγκιόζης είναι με το ένα πόδι στην παρανομία, στο περιθώριο, αλλά –κι εκεί είναι το καταπληκτικό– σου μιλάει για τα πιο καίρια και κεντρικά ζητήματα της ζωής. Εχει πολλά να πει και να διδάξει. Αναζητούν την καινοτομία εδώ κι εκεί, αντί να προσέξουν τι υπάρχει γύρω τους ώστε να ανακαλύψουν φοβερές καινοτομίες...».

Ο ίδιος μας μιλάει για καραγκιοζοπαίχτες, τους εκλεκτούς που θα δώσουν τις παραστάσεις στο Ναύπλιο κι εκπροσωπούν τουλάχιστον τρεις γενιές, μας αφηγείται ιστορίες για τους μαχόμενους δημοκράτες καραγκιοζοπαίχτες, τους αντιστασιακούς, αλλά και για «ένα μούτρο, τον Βασίλαρο από την Πάτρα, που κρατούσε σημειώσεις στο χαρτονένιο μέρος από τις φιγούρες. Και γράφει εν είδει ημερολογίου το εξής: “Ηρθε σήμερα στην Πάτρα ο Μεταξάς. Εγώ κάθισα και σκάλιζα φιγούρες. Ζήτω ο Καραγκιόζης”.

Πάει να πει ότι πέρα από το τυπικό, στην ίδια τη ζωή και την πράξη του Καραγκιόζη είναι ακοίμητο το εξεγερσιακό στοιχείο της αντίστασης μέσα του. Κι έχει να κάνει με το πώς είναι η εικόνα του, η κίνηση και η γλώσσα του Καραγκιόζη, τις καταπληκτικές λέξεις που σκαρώνει όπως ο Αριστοφάνης όταν θέλει να πειράξει κάποιον».


📌 ΙΝFΟ: Απόψε (21.00) «Ο Καραγκιόζης αν-Ιχνευτής», καραγκιοζίστικη μεταγραφή του αρχαίου στατυρικού δράματος «Ιχνευτές» του Σοφοκλή. Το σύγχρονο έργο είναι γραμμένο και σκηνοθετημένο από τον Γιάγκο Ανδρεάδη με ερμηνευτές στον Μπερντέ τον Κώστα και τον νεότατο Μπάμπη Μακρή, δύο σπουδαίους μάστορες που εκπροσωπούν δημιουργική συνάντηση δύο γενιών. Παρεμβαίνουν επί σκηνής ο περφόρμερ-μίμος Φάνης Καφούσιας και ο μουσικός περφόρμερ Παν Καπερνέκας με οκτώ όργανα και κυρίως την αρχαία λύρα που είναι και ο… έγχορδος πρωταγωνιστής της παράστασης.

Αύριο (9 μ.μ.) ο Γιάννης Νταγιάκος θα ζωντανέψει το έργο «Ο Καραγκιόζης μάγος της Ανατολής», παραδοσιακή μαγική κωμωδία.

Στις 4 Αυγούστου 9 μ.μ. ο Τάσος Γεωργίου παρουσιάζει το έργο «Η Ορφανή της Χίου και ο Νικηταράς», ιστορικό δράμα με αναφορά στο ’21 και στη Σμύρνη. Θα συνοδεύονται από μουσική ορχήστρα αποτελούμενη από τους: Πένυ Γεωργοπούλου (σαντούρι), Σωτήρη Παπατραγιάννη (μπαγλαμά και τραγούδι), Αργύρη Νικολάου (κιθάρα), Δημήτρη Κρανίδα (μπουζούκι).Οι εκδηλώσεις είναι καρπός της συνεργασίας του Ιδρύματος Βασίλη Παπαντωνίου και του Δήμου Ναυπλιέων.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ART - ΝΕΑ
Τότε που αποκαλούσαμε τις γυναικοκτονίες «εγκλήματα τιμής»
Η Λεία Βιτάλη μιλά για το «Γεύμα» που γράφτηκε το 1998, αλλά η σημερινή συγκυρία τού με τις γυναικοκτονίες δίνει μια επιπλέον τραγική επικαιρότητα.
Τότε που αποκαλούσαμε τις γυναικοκτονίες «εγκλήματα τιμής»
ART - ΝΕΑ
Προμηθέας Δεσμώτης του Μπινιάρη δεύτερη χρονιά σε περιοδεία
Το έργο, που πέρσι θριάμβευσε στην Επίδαυρο και είδαν περισσότεροι από 50.000 θεατές, παρουσιάζεται για δεύτερη συνεχή καλοκαιρινή περίοδο από το Θέατρο Πορεία σε συνεργασία με το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης σε επιλεγμένα...
Προμηθέας Δεσμώτης του Μπινιάρη δεύτερη χρονιά σε περιοδεία
ART - ΝΕΑ
Η μεγάλη γιορτή πολιτισμού της Ελευσίνας, πρελούδιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας
Θεατρικές παραστάσεις, παιδική σκηνή, μουσικές συναυλίες και κινηματογραφικές ταινίες περιλαμβάνει το φετινό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αισχύλεια 2022, που ξεκινά στις 28 Αυγούστου, στον εμβληματικό χώρο Παλαιού...
Η μεγάλη γιορτή πολιτισμού της Ελευσίνας, πρελούδιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας
ART - ΝΕΑ
«Φτιάξε τη δυστυχία σου μόνος σου»
Ακούγεται σαν μαύρο χιούμορ και ίσως είναι. Στην παράσταση επιστρατεύονται αναπάντεχα και όλες οι μαγγανείες στις οποίες καταφεύγουμε απελπισμένοι για λίγη... ευτυχία
«Φτιάξε τη δυστυχία σου μόνος σου»
ART - ΝΕΑ
Φωτογραφίες μιας συνήθειας που έγινε άυλη πολιτιστική κληρονομιά
Μέχρι τις 19 Ιουνίου παρουσιάζονται οι φωτογραφίες με θέμα «Διάβα, νομαδικός ποιμαντισμός στην ορεινή Βόρεια Ελλάδα», που χάρισαν στον Δημήτρη Τοσίδη το βραβείο Athens Photo World 2021.
Φωτογραφίες μιας συνήθειας που έγινε άυλη πολιτιστική κληρονομιά

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας