• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.9°C / 26.1°C
    2 BF
    44%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.7°C / 26.1°C
    1 BF
    78%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 15.0°C / 24.0°C
    1 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 13.9°C / 17.0°C
    1 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 24.0°C / 24.0°C
    3 BF
    73%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 22.8°C / 22.8°C
    2 BF
    80%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    1 BF
    63%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 16.1°C / 24.0°C
    1 BF
    57%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.1°C / 23.0°C
    2 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 28.0°C / 28.0°C
    1 BF
    44%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.0°C / 24.0°C
    2 BF
    64%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 21.1°C / 23.0°C
    2 BF
    83%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.0°C / 23.0°C
    2 BF
    88%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 19.0°C / 21.1°C
    2 BF
    94%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 21.1°C / 22.2°C
    0 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 24.0°C / 24.4°C
    4 BF
    69%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 19.4°C / 24.4°C
    4 BF
    56%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 23.0°C / 23.0°C
    2 BF
    73%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 22.8°C / 22.8°C
    1 BF
    80%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    1 BF
    63%
Μια έκθεση με ενοποιητική λογική και αισιόδοξη προοπτική

Αριστερά: Θεόφιλος Χατζημιχαήλ «Ο ήρωας Μάρκος Μπότσαρης», 1933 | Δεξιά: «Ο όρκος του Λόρδου Βύρωνα στο Μεσολόγγι», αντίγραφο έργου του Ludovico Lipparini

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια έκθεση με ενοποιητική λογική και αισιόδοξη προοπτική

  • A-
  • A+
«1821 ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ»: Οι υπεύθυνοι των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη, Τάσος Σακελλαρόπουλος και Μαρία Δημητριάδου, μας «ξεναγούν» στην πολυσήμαντη έκθεση που ανυπομονούμε να δούμε μόλις ανοίξουν τα μουσεία. Καρπός πενταετούς έρευνας, περιλαμβάνει 1.200 αντικείμενα που καλύπτουν 100 χρόνια ιστορίας: από την ηθική και οικονομική προετοιμασία της απελευθέρωσης των Ελλήνων, στην Επανάσταση του 1821 και στη συνέχεια στην ανάπτυξη του ελληνικού κράτους
Ακολουθήστε μας στο Google news

Η σημαντικότερη έκθεση που έχει διοργανώσει το Μουσείο Μπενάκη και η μεγαλύτερη έκθεση για τον νεότερο Ελληνισμό που έχει παρουσιαστεί ποτέ είναι έτοιμη, στημένη στο παράρτημα της οδού Πειραιώς 138, και περιμένει να υποδεχτεί τους επισκέπτες μόλις ανοίξουν τα μουσεία.

«1821 Πριν και Μετά»: Τα περισσότερα από 1.200 αντικείμενα της πολυσήμαντης έκθεσης και οι 1.218 σελίδες του ογκώδους καταλόγου της παρουσιάζουν εκατό χρόνια ιστορίας του νεότερου Ελληνισμού, από το 1770 μέχρι το 1870. Πρόκειται για την εκατονταετία που ξεκινά με την ηθική και οικονομική προετοιμασία της απελευθέρωσης των Ελλήνων, κορυφώνεται με την Επανάσταση του 1821 και ολοκληρώνεται με τις πρώτες δεκαετίες της λειτουργίας και ανάπτυξης του ελληνικού κράτους.

Μέσα από σπάνια έργα τέχνης και ξεχωριστά τεκμήρια της κάθε εποχής, οι τρεις ενότητες της έκθεσης και τα κεφάλαια του καταλόγου συνθέτουν ένα γοητευτικό ταξίδι ιστορίας και τέχνης, ένα ταξίδι που τα βήματά του εξηγούν γιατί αυτή η τόσο πλούσια εκατονταετία εξακολουθεί να μας συγκινεί τόσο έντονα και μετά από διακόσια χρόνια.

Η έκθεση, καρπός πενταετούς έρευνας, οργανώνεται με τη σύμπραξη της Τραπέζης της Ελλάδος, της Εθνικής Τράπεζας και της Alpha Bank και δεν θα μπορούσε παρά να είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Αγγελου Δεληβορριά και του Μαρίνου Γερουλάνου. Στους δύο ανθρώπους που, καθένας με τον τρόπο του, συνδέονται με την ιστορία, τη διαμόρφωση και την ανάπτυξη του Μουσείου Μπενάκη: με αυτό που είναι σήμερα, αλλά και με αυτό που θα είναι στο μέλλον.

Ο μνημειώδης κατάλογος «1821 Πριν και Μετά: Ελληνες και Ελλάδα, Επανάσταση και Κράτος» συμπυκνώνει το περιεχόμενο της έκθεσης. Πολυτελή τεκμήρια και ίχνη της καθημερινότητας από την προεπαναστατική περίοδο, κειμήλια πολέμου από τα χρόνια της Επανάστασης, αλλά και γραπτές μαρτυρίες τής κάθε είδους διοίκησης των Ελλήνων, μαζί με έργα αστικής και λαϊκής τέχνης των πρώτων δεκαετιών του νέου κράτους συνδυάζονται με έργα τέχνης του 19ου, 20ού και 21ου αιώνα που μαρτυρούν τον απόηχο και την πρόσληψη της Επανάστασης. Μαζί με τα έργα των συνδιοργανωτριών τραπεζών και άλλων οργανισμών και συλλεκτών, παρουσιάζονται οι πλούσιες συλλογές που συγκέντρωσε ο Αντώνης Μπενάκης στο Μουσείο και πρόσφερε στο ελληνικό έθνος. Δημιουργούν όλα μαζί μια σύνθεση με βαθύ περιεχόμενο, που αποτυπώνει το γοητευτικό παρελθόν των Νεοελλήνων και αναδεικνύει τους λόγους της ύπαρξής μας, την ανθεκτικότητά μας και την πορεία μας, δηλαδή τα θετικά στοιχεία που δόμησαν τον νεότερο Ελληνισμό.

«Η περίοδος της Επανάστασης λειτουργεί στην ουσία σαν ένα κέντρο βάρους, μια ισορροπία, προκειμένου να αφηγηθούμε το πριν και το μετά», μας λένε οι επιμελητές της έκθεσης και υπεύθυνοι των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη, Τάσος Σακελλαρόπουλος και Μαρία Δημητριάδου. «Κρίναμε ότι το πριν και το μετά είναι ενδιαφέρον για πολλούς λόγους, ενώ ο πιο τεχνικός -θα τον χαρακτηρίζαμε- λόγος είναι το γεγονός ότι το Μουσείο Μπενάκη έχει πάρα πολύ υλικό μετά την Επανάσταση. Θέλαμε να δείξουμε την προεπαναστατική περίοδο που εξηγεί τα βήματα της Επανάστασης, πώς αναπτύσσεται η ίδια η Επανάσταση, την περίοδο του Καποδίστρια, αλλά και τη συνέχεια με τον Οθωνα και τον Γεώργιο Α’».

Από τις ενότητες της έκθεσης η Μαρία Δημητριάδου ξεχωρίζει τα εκθέματα από την προεπαναστατική περίοδο που σχετίζονται με τον καθημερινό βίο. «Οι περισσότεροι δεν γνωρίζουμε καλά την καθημερινότητα των απλών ανθρώπων που ζούσαν εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, είτε αυτοί ήταν χριστιανοί ορθόδοξοι, είτε ήταν μουσουλμάνοι, Εβραίοι, Αρμένιοι.

Στην ενότητα για το 1821 είναι σημαντικός ο διάλογος που παρουσιάζεται μεταξύ των έργων της σύγχρονης τέχνης και των τεκμηρίων και αντικειμένων της εποχής που υπάρχουν στο μουσείο, δηλαδή χειρόγραφα, όπλα, ρούχα των αγωνιστών κ.ά. Και στο ισόγειο βλέπουμε κομμάτια της ελληνικής ιστορίας υποφωτισμένα σε σχέση με τον Οθωνα και τον Γεώργιο, όπως είναι το αυτοκέφαλο της Ελληνικής Εκκλησίας, η εκπαίδευση, ο αλυτρωτισμός, τα δημόσια έργα, ο Ισθμός της Κορίνθου, κ.ά. Εχει ενδιαφέρον πώς η Αθήνα καθίσταται πρωτεύουσα -παρουσιάζονται αρχιτεκτονικά και πολεοδομικά σχέδια, κ.ά.- και αποτελεί γέφυρα μεταξύ παρόντος και παρελθόντος. Αντιστοίχως, μια πολύ ωραία ενότητα συγκροτείται με το υλικό του Διονύση Φωτόπουλου, έχει τίτλο «Από τη φουστανέλα στα φράγκικα» κι εκεί, μέσα από πολύ σπάνια αντικείμενα παρουσιάζεται η ενδυματολογική εξέλιξη παράλληλα με την εξέλιξη της κοινωνίας και πιο βαθιά με την πολιτική της περιόδου».

Ο Τάσος Σακελλαρόπουλος χαρακτηρίζει το εγχείρημα ως μια προσπάθεια να εικονογραφήσουν θέματα που έχει αναδείξει η ιστορική επιστήμη. «Μια έκθεση δεν είναι συνέδριο, δεν λύνει προβλήματα επιστημονικά - η ελπίδα μας είναι να μη δημιουργήσει επίσης. Αυτά τα 1.200 αντικείμενα να είναι προτάσεις ή εναύσματα να ψάξει ο καθένας πιο πέρα, γιατί το διαδίκτυο παρέχει πια αυτή τη δυνατότητα, να αποτελέσουν αφετηρία για σκέψεις». Αγωνία των επιμελητών ήταν τι θα δείξουν στους επισκέπτες γι’ αυτά που ξέρουν αλλά και να τους συνδέσουν με αυτά που δεν ξέρουν. «Θέλαμε να είναι μια έκθεση φιλική στον επισκέπτη, όπως και ο κατάλογος».

Από την έρευνά τους είδαν να επιβεβαιώνονται μύθοι και αλήθειες γύρω από την Επανάσταση; «Δεν βρήκαμε κάτι που να ανατρέπει αυτά που ξέραμε, δηλαδή οι ιστορικοί γνωρίζουν και για τον εμφύλιο μέσα στην Επανάσταση και για το πρόβλημα των δανείων, ότι η Επανάσταση δεν έγινε 25 Μαρτίου στην Αγία Λαύρα, ότι δεν υπήρχε το κρυφό σχολειό...» υπογραμμίζει η Μαρία Δημητριάδου. «Προσπαθήσαμε να δείξουμε στην έκθεση τι δούλευε σωστά και τι απέδιδε σωστά τότε, δηλαδή τονίσαμε τα θετικά στοιχεία σε μεγάλο βαθμό, χωρίς να είμαστε αφελείς, όντας πολύ προσεκτικοί. Αυτή η έκθεση έχει μια ενοποιητική λογική και μια αισιόδοξη προοπτική», συνεχίζει ο Τ. Σακελλαρόπουλος.

Και όταν ρωτάμε τι μπορούν να κρατήσουν σαν οδηγό, σήμερα, οι νέοι από αυτή την περιήγηση στο παρελθόν;

«Αυτό που αντιλαμβανόμαστε είναι ένας παραλληλισμός. Οι άνθρωποι τότε ξεκίνησαν μια επανάσταση μη γνωρίζοντας εκ των προτέρων το αποτέλεσμα, πηγαίνανε δηλαδή με πολύ κουράγιο και αισιοδοξία να παλέψουν για κάτι, και θεωρώ ότι αυτό πρέπει να είναι το μήνυμα και για εμάς στις δυσκολίες που ζούμε τώρα, ότι προχωράμε αισιόδοξα, δεν ξέρουμε τι μας επιφυλάσσει το μέλλον, αλλά προχωράμε», απαντά η Μ. Δημητριάδη.

Πρόθεσή τους ήταν να εξηγήσουν με λογικό τρόπο γιατί ακόμα μας συγκινεί το 1821. Δημιουργώντας έναν ρυθμό εσωτερικό στην έκθεση, μια αφήγηση, θέτοντας συνεχώς ερωτήσεις και δίνοντας κάποιες απαντήσεις. «Είναι ένα ταξίδι όλο αυτό, όχι με την έννοια μιας τελειωτικής απάντησης», δηλώνει ο Τ. Σακελλαρόπουλος. «Στόχος ήταν με τη διάρθρωση της έκθεσης να γίνει κατανοητή η εξέλιξη μιας πατριωτικής ευαισθησίας για τους ανθρώπους που ενοποιούνται σιγά σιγά. Παρ’ όλες τις συγκρούσεις τις εσωτερικές, η λειτουργία του κράτους δεν αμφισβητείται από κανέναν, άσχετα αν αυτό πάει να το οικειοποιηθεί ο καθένας. Η συγκρότηση έθνους κράτους ήταν ένα τεράστιο βήμα, δηλαδή αν το δείτε και χρονολογικά, προηγείται η Επανάσταση πολλών καινοτόμων λύσεων στην Ευρώπη... Αυτή η δουλειά που κάνουμε έχει πολλές αναγνώσεις προς το βάθος των γεγονότων, δεν είναι όλα στον αφρό, γιατί δεν γίνεται. Αυτό που μπορούμε να δώσουμε μέσω των τεκμηρίων είναι οι δύο ψυχές της Ελληνικής Επανάστασης. Η μία είναι η ψυχή της μάχης και της νίκης και η άλλη η ψυχή του πνεύματος, που καλλιεργεί επικοινωνία με τη Δύση. Και βάσει αυτής της καλλιέργειας βελτιώνεται η προοπτική των Ελλήνων. Οι Ελληνες δίνουν, αν θέλετε, συνεχώς “εξετάσεις”, και πολεμικά και πολιτικά, και αυτές οι εξετάσεις με έναν τρόπο πάνε καλά, τίποτε δεν είναι τυχαίο».

Ως λαός έχουμε ενοχές να νιώσουμε εθνική υπερηφάνεια; είναι η τελευταία ερώτηση στην οποία μας απαντά ο συνεπιμελητής της έκθεσης.

«Επειδή ο διάλογος με το παρελθόν είναι πάρα πολύ έντονος στην Ελλάδα, λόγω των εξελίξεων που βιώνουμε όλα αυτά τα χρόνια, είναι και διαρκής η αναζήτηση του “δίκιου” από το παρελθόν. Αυτό δημιουργεί πολλές φορές εντάσεις και τριβές στο εσωτερικό της χώρας. Αρα το παρελθόν είναι συνεχώς υπό εξέταση και υπό μια δικαστική διαδικασία. Αυτό έχει τα καλά του αλλά και με έναν τρόπο περιορίζει την αισιοδοξία. Με αφορμή τα 200 χρόνια πιστεύω ότι σαφέστατα υπάρχει μια προσπάθεια να γίνει αντιληπτό το λαϊκό αίσθημα, που αρέσκεται σε μύθους αλλά αρέσκεται και σε βήματα τα οποία μπορεί να επιληφθεί. Ενας συνδυασμός μπορεί να βοηθήσει, η δουλειά των επιστημόνων είναι τεράστια, ο ρόλος της εκπαίδευσης επίσης, οι εκπομπές στην τηλεόραση, κ.λπ.».


🔖 Info: Ο μνημειώδης κατάλογος «1821 Πριν και Μετά: Ελληνες και Ελλάδα, Επανάσταση και Κράτος» διατίθεται ήδη στο benakishop.gr, όπου υπάρχουν και σύγχρονες δημιουργίες με εμπνευση από την Επανάσταση.

ART - ΝΕΑ
«Δι’ αυτά πολεμήσαμεν...»
Με την περιοδική έκθεση «Δι’ αυτά πολεμήσαμεν... Αρχαιότητες και Ελληνική Επανάσταση» που εγκαινιάζεται στις 11 Φεβρουαρίου, ξεκινούν οι δράσεις του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου για την επέτειο των 200...
«Δι’ αυτά πολεμήσαμεν...»
ART - ΝΕΑ
Μια «Καρυάτιδα» για τον Κώστα Μπακογιάννη
Η Art Athina, η καθιερωμένη έκθεση σύγχρονης τέχνης του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αιθουσών Τέχνης, ολοκληρώνεται σήμερα με επιτυχία στο Ζάππειο Μέγαρο, έχοντας προσελκύσει το ενδιαφέρον χιλιάδων επισκεπτών
Μια «Καρυάτιδα» για τον Κώστα Μπακογιάννη
ART - ΝΕΑ
Οι Κυκλάδες της Προϊστορίας και της Μυκηναϊκής Εποχής
Για πρώτη φορά το κοινό θα δει τα ευρήματα από τον μυκηναϊκό θολωτό τάφο στην Αγία Θέκλα, στην έκθεση «Από τον κόσμο του Ομήρου», στο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας στον Πύργο Τήνου. Από την Αρχαιολογική Συλλογή...
Οι Κυκλάδες της Προϊστορίας και της Μυκηναϊκής Εποχής
ART - ΝΕΑ
Ανοίγοντας πανοράματα στην πόλη και την τέχνη
Η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης από το 1992, μας «ξεναγεί» στο νέο, υπερσύγχρονο μουσείο, που εντυπωσιάζει με την αρχιτεκτονική του, αλλά και με τη λιτή πολυτέλεια στους άνετους,...
Ανοίγοντας πανοράματα στην πόλη και την τέχνη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας