• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 23.3°C / 27.4°C
    1 BF
    56%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 22.3°C / 24.4°C
    0 BF
    80%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 23.7°C / 24.4°C
    2 BF
    67%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    2 BF
    70%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 20.2°C / 20.2°C
    2 BF
    65%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 22.4°C / 23.7°C
    2 BF
    72%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 19.5°C / 20.0°C
    2 BF
    44%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 24.0°C / 25.8°C
    1 BF
    70%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.5°C / 25.5°C
    1 BF
    35%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 23.3°C / 23.3°C
    1 BF
    55%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.3°C / 26.8°C
    3 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 25.3°C / 25.3°C
    3 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    2 BF
    83%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 25.3°C / 25.3°C
    1 BF
    39%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 25.6°C / 25.7°C
    2 BF
    41%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.6°C / 26.6°C
    2 BF
    44%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 24.0°C / 27.6°C
    1 BF
    42%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 21.0°C / 23.3°C
    1 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 23.1°C / 24.4°C
    1 BF
    50%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 19.2°C / 19.2°C
    1 BF
    53%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πώς χάθηκε μια σπουδαία δωρεά

  • A-
  • A+
Κατώτερο των περιστάσεων, το υπουργείο Πολιτισμού δεν κατάφερε να εντάξει στον στόλο των μουσείων του το ιστορικό ελαιοτριβείο της Λέσβου, το οποίο ανήκε στην οικογένεια του Οδυσσέα Ελύτη. Εχει αναστηλωθεί με κόπο και κόστος και εξακολουθεί να λειτουργεί χάρη στο πείσμα και στη γενναιοδωρία της Πολιτιστικής Αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας «Αρχιπέλαγος».
Ακολουθήστε μας στο Google news

Το Μουσείο-Ελαιοτριβείο Βρανά στη Λέσβο θα εξακολουθήσει να λειτουργεί αποκλειστικά από την Πολιτιστική Αστική μη κερδοσκοπική Εταιρεία Αρχιπέλαγος, αφού η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού γύρισε χωρίς δισταγμό την πλάτη στην πρόταση δωρεάς της.

Τελικά αποσύρθηκαν όλες οι διατάξεις της Ιδρυσης Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου από το νομοσχέδιο του υπουργείου Πολιτισμού που ψηφίστηκε πρόσφατα, με το άρθρο για τη μακρόχρονη εξαγωγή συλλογών μουσείων για 25+25 χρόνια να ξεσηκώνει θύελλα αντιδράσεων και να μονοπωλεί το ενδιαφέρον.

Οι διατάξεις της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη χαρακτηρίστηκαν απαράδεκτες και σύσσωμη η αντιπολίτευση συντάχτηκε με το Μουσείο Βρανά, που έχει ανασυσταθεί από τις στάχτες του χάρη στο πείσμα και τη γενναιοδωρία της ομάδας που βρίσκεται στον ιδρυτικό πυρήνα του και οραματίστηκε τη μετατροπή σε μουσείο ενός από τα παλαιότερα σωζόμενα ελαιοτριβεία της ακριτικής Λέσβου, το οποίο ανήκε στην οικογένεια του Οδυσσέα Ελύτη.

Μετά τη συζήτηση του νομοσχεδίου (3-10/12/20) στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, ο Φορέας του Μουσείου έκανε γνωστό ότι «με αίσθημα ευθύνης, εγκαίρως, πριν σταλεί στην Ολομέλεια της Βουλής, ζητήσαμε την απόσυρση των διατάξεων, διότι ο Φορέας μας δεν επιθυμεί να εμπλακεί το Μουσείο σε άγονους διαξιφισμούς διότι ο Πολιτισμός πρέπει να ενώνει, να αναδεικνύει και να σηματοδοτεί την ομοψυχία» και ευχαρίστησε τους βουλευτές Λέσβου και τα μέλη της Επιτροπής για τη συνεργασία τους. Είχε προηγηθεί η σχετική επιστολή προς τον πρόεδρο της Επιτροπής και τους εισηγητές, όπου ο πρόεδρος του Αρχιπελάγους, Νίκος Σηφουνάκης, εξηγούσε αναλυτικά τους λόγους που ζητήθηκε η απόσυρση των διατάξεων.

Τι συνέβη λοιπόν; Η κυβέρνηση διά του αρμόδιου υπουργείου Πολιτισμού λειτούργησε με την ξεπερασμένη λογική του 1960 και με την πρόθεση: φτιάχνουμε ένα μουσείο για να διορίζει στο Διοικητικό Συμβούλιο όποιον επιθυμεί ο εκάστοτε υπουργός Πολιτισμού, δίνοντας τη δυνατότητα στη συγκεκριμένη περίπτωση ο υπουργός να επιλέγει τον πρόεδρο με τον αναπληρωτή του, δύο μέλη με τους αναπληρωτές τους και χωρίς να προβλέπεται θεσμική εκπροσώπηση.

Η Εταιρεία Αρχιπέλαγος, ωστόσο, για να προχωρήσει στη δωρεά του Μουσείου, η αναστήλωση και η αποκατάστασή του οποίου εκτός από κόπο και μόχθο την εικοσαετία 1997-2017 κόστισαν και αρκετά εκατομμύρια ευρώ, έχει βάλει προϋποθέσεις ώστε να εξασφαλίζεται διαχρονικά η καλή λειτουργία του και η διαφάνεια. Η επιλογή προέδρου και η θεσμική εκπροσώπηση στο Δ.Σ. από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το ελληνικό τμήμα της Διεθνούς Επιτροπής για τη Διατήρηση της Βιομηχανικής Κληρονομιάς (TICCIH) περιλαμβάνονταν στο έγγραφο Δωρεάς. Είχε σταλεί τον Απρίλιο του 2017 στο υπουργείο Πολιτισμού και στην τότε υπουργό Λυδία Κονιόρδου -η οποία αποδέχτηκε την πρόταση- προκειμένου το Μουσείο Βρανά να περάσει στον στόλο του Δημοσίου.

Ηταν η πρώτη απόφαση που έλαβε το Δ.Σ. του Αρχιπελάγους μετά τον θάνατο του Νίκου Κούνδουρου, ο οποίος επί 20 χρόνια ήταν πρόεδρος, ο άνθρωπος που συνδέθηκε με το έργο και θεωρούσε ότι το Μουσείο-Ελαιοτριβείο Βρανά έπρεπε να περάσει στη διαχείριση του κράτους και να μην αποτελεί μέλημα μιας συγκεκριμένης ομάδας ανθρώπων. Στην πρόταση δωρεάς της Εταιρείας -Συμβολαιογραφική Πρόταση 39588/14/03/2018- αναφέρεται ρητώς ότι αν το νομοσχέδιο δεν καλύπτει τις προϋποθέσεις της, η δωρεά δεν μπορεί να συσταθεί.

Αρνητική ήταν η εικόνα που προκάλεσε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η οποία υποστήριξε ότι δεν γνώριζε τη Συμβολαιογραφική Πράξη Δωρεάς. Πώς προχώρησε όμως στις διατάξεις του νόμου χωρίς να έχει γνώση; Χωρίς να συνεργαστεί με το Δ.Σ. της δωρήτριας Εταιρείας Αρχιπέλαγος που ματαίως επί 14 μήνες ζητούσε μια συνάντηση «έστω με έναν εξουσιοδοτημένο υπάλληλο»;

Ο Νίκος Σηφουνάκης στην επιστολή του προς τον πρόεδρο της Επιτροπής και τους βουλευτές αναφέρει ότι η Εταιρεία Αρχιπέλαγος ενημερώθηκε τυχαία όταν αναρτήθηκε για διαβούλευση το σχέδιο νόμου στον Δικτυακό Τόπο του ΥΠΠΟΑ.

Στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι το κείμενο που κατατέθηκε στη Βουλή είχε αλλαγές σε σχέση με εκείνο της διαβούλευσης. «...ιδρύεται Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου ως να πρόκειται περί “αναγκαστικής κρατικής απαλλοτρίωσης” όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στη γνωμοδότηση που καταθέτουμε συνημμένως ο νομικός μας σύμβουλος κ. Π. Κασσαβέτης αλλά και ο συμβολαιογράφος κ. Σταμάτης Καταπόδης που συνέταξε τη Συμβολαιογραφική Πρόταση Δωρεάς», γράφει ο πρόεδρος του Αρχιπελάγους. «Δεν υπάρχει καμία πρόνοια για τους εργαζόμενους που προσφέρουν επί χρόνια στο Μουσείο κάτω από δύσκολες συνθήκες στη Λέσβο των εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών. Στενοχωρεί βαθειά το γεγονός ότι σχεδόν τρία χρόνια μετά την πρόταση δωρεάς εξακολουθεί να υπάρχει απόσταση στη συναντίληψη».

Το Μουσείο-Ελαιοτριβείο Βρανά θα εξακολουθήσει να λειτουργεί με τη φροντίδα των μελών του «και όσο αντέξουμε» όπως ειπώθηκε στην «Εφ.Συν». Στα δέκα χρόνια λειτουργίας του δεν έχει λάβει καμία επιχορήγηση. Τελικά το υπουργείο Πολιτισμού στάθηκε ανίκανο να παραλάβει τη δωρεά ενός σπουδαίου Μνημειακού συμβόλου της Βιομηχανικής και της Τοπικής Ιστορίας, που συνδέει το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον. Θα περίμενε κανείς μεγαλύτερη ευαισθησία απέναντι στην ιστορία της Λέσβου, στο Μουσείο του Αρχαιότερου Ατμοκίνητου Ελαιοτριβείου του Αιγαίου και των προσώπων που κατάφεραν να το αποκαταστήσουν, να το αναδείξουν και εν τέλει να δημιουργήσουν έναν πολύπλευρο μουσειακό χώρο με άρτιες υποδομές και τέσσερις μόνιμες εκθέσεις - ανάμεσά τους κι εκείνη που παρουσιάζει τη σχέση του Οδυσσέα Ελύτη με τον τόπο καταγωγής του.

Τη νομοθετική ρύθμιση αποδοχής της δωρεάς είχε έτοιμη η προηγούμενη πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟΑ στο νομοσχέδιο που δεν έφτασε ποτέ στη Βουλή λόγω των εκλογών του 2019. Μάλιστα η τότε υπουργός Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά, σε μια πράξη συμβολισμού, είχε επισκεφτεί το Μουσείο-Ελαιοτριβείο Βρανά κατά τον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων.

ART - ΝΕΑ
Εργαζόμενοι ΕΜΣΤ: Πρόχειρες και επισφαλείς λύσεις προωθεί το υπουργείο
Την αστερόσκονη που επιχειρεί να σκορπίσει το υπουργείο Πολιτισμού, διαλύει η ανακοίνωση του Σωματείου Εργαζομένων στο ΕΜΣΤ που κάνει λόγο για «πρόχειρες και επισφαλείς λύσεις», τις οποίες προωθεί το υπουργείο...
Εργαζόμενοι ΕΜΣΤ: Πρόχειρες και επισφαλείς λύσεις προωθεί το υπουργείο
ART - ΝΕΑ
«Το υπουργείο βλέπει “παιδιά που ζωγραφίζουν” ενώ άλλοι θησαυρίζουν»
Η Coca-Cola εκμεταλλεύτηκε για τη διαφήμισή της τον Παρθενώνα, τον Λευκό Πύργο και άλλα μνημεία, χωρίς να μπει δεκάρα στα κρατικά ταμεία. Γιατί οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού επί ΣΥΡΙΖΑ...
«Το υπουργείο βλέπει “παιδιά που ζωγραφίζουν” ενώ άλλοι θησαυρίζουν»
ART - ΝΕΑ
«Πριβέ» κυριακάτικη βόλτα υψηλόβαθμων αξιωματούχων στην Ακρόπολη
Κλειστός θα παραμείνει για το κοινό ο χώρος της Ακρόπολης το πρωί της Κυριακής λόγω της επίσκεψης υψηλόβαθμων ξένων αντιπροσωπειών στα πλαίσια της συνόδου κορυφής EUMED 9.
«Πριβέ» κυριακάτικη βόλτα υψηλόβαθμων αξιωματούχων στην Ακρόπολη
ART - ΝΕΑ
Ο Διαματάρης επανέρχεται δριμύτερος
Τους δικούς της ανθρώπους τοποθετεί σε σημαντικές θέσεις η κυβέρνηση Μητσοτάκη, ακόμα κι εκείνους που αναγκάστηκε να αποβάλει, όπως τον πρώην υπ. Εξωτερικών με το ανύπαρκτο μεταπτυχιακό από το Πανεπιστήμιο...
Ο Διαματάρης επανέρχεται δριμύτερος
ART - ΝΕΑ
Ενέργειες για ένα σύγχρονο και βιοκλιματικό μουσείο στη Δήλο
Αυτοψία στη μοναδική Δήλο πραγματοποίησαν τις προηγούμενες ημέρες η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και η Ασπασία Λεβέντη, πρόεδρος του IFG, μαζί με τον έφορο Αρχαιοτήτων Κυκλάδων Δημήτρη Αθανασούλη.
Ενέργειες για ένα σύγχρονο και βιοκλιματικό μουσείο στη Δήλο
ART - ΝΕΑ
Στόχος να πληρωθούν στις 13 Σεπτεμβρίου...
Παρά τη μεγάλη αργοπορία, το υπουργείο Πολιτισμού δεν καταφέρνει να καταβάλει και τη μισθοδοσία του Αυγούστου. Για κινητοποιήσεις σε περίπτωση που δεν τηρηθούν οι δεσμεύσεις προειδοποιεί ο Σύλλογος Σπουδαστών...
Στόχος να πληρωθούν στις 13 Σεπτεμβρίου...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας