• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    38°C 35.2°C / 39.7°C
    1 BF
    28%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    38°C 35.2°C / 41.0°C
    1 BF
    32%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    37°C 34.0°C / 39.3°C
    2 BF
    46%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    37°C 36.9°C / 38.1°C
    3 BF
    19%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    35°C 34.9°C / 34.9°C
    3 BF
    36%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    39°C 34.6°C / 40.0°C
    3 BF
    22%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    38°C 35.6°C / 39.3°C
    2 BF
    27%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    38°C 31.6°C / 39.1°C
    3 BF
    16%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.8°C / 34.4°C
    3 BF
    75%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    38°C 32.9°C / 37.9°C
    3 BF
    30%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    36°C 33.1°C / 36.4°C
    0 BF
    24%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    32°C 29.6°C / 31.7°C
    1 BF
    58%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    38°C 37.9°C / 38.9°C
    4 BF
    28%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    38°C 35.5°C / 37.9°C
    4 BF
    20%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    38°C 35.5°C / 38.9°C
    3 BF
    23%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    37°C 35.8°C / 36.8°C
    4 BF
    32%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    38°C 36.4°C / 40.0°C
    4 BF
    18%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 31.5°C / 34.3°C
    1 BF
    38%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    38°C 35.3°C / 41.1°C
    3 BF
    21%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    40°C 36.8°C / 39.6°C
    4 BF
    8%

Σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα στο «Βρυοκαστράκι» της Κύθνου

  • A-
  • A+

Σημαντικά ήταν τα αποτελέσματα της συνεργατικής ανασκαφικής έρευνας του Τομέα Αρχαιολογίας του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού στη βραχονησίδα «Βρυοκαστράκι», απέναντι από το «Βρυόκαστρο», δηλαδή την αρχαία πόλη της Κύθνου, από 29 Ιουνίου έως 31 Ιουλίου.

Όπως επισημαίνει το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, η θέση κατοικήθηκε αδιάκοπα από τον 12ο αιώνα π.Χ. έως τον 7ο αιώνα μ.Χ., ενώ υπάρχουν πλέον σαφείς ενδείξεις και για την παρουσία Κυκλαδικής εγκατάστασης της 3ης χιλιετίας π.Χ.

Φωτογραφία ΥΠΠΟΑ

Οι εργασίες επικεντρώθηκαν στους τρεις τομείς που ερευνούνται από το 2018: το μνημειώδες ιερό των Γεωμετρικών-κλασικών χρόνων, το επίμηκες Κτήριο 2 της ύστερης αρχαιότητας και την τρίκλιτη πρωτοβυζαντινή βασιλική.  Στο αρχαίο ιερό που εντοπίστηκε το 2019, οι έρευνες περιορίστηκαν στην ανασκαφή αδιατάρακτων στρωμάτων με σκοπό, αφενός τη χρονολόγηση της κατασκευής του μνημειώδους αναλήμματος και αφετέρου την καλύτερη κατανόηση της φύσης της λατρείας. Όπως και στην περσινή έρευνα συλλέχθηκε εξαιρετικής ποιότητας κεραμεική των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων.

Σύμφωνα με το ΥΠΠΟΑ, «τα σχήματα είναι κυρίως μικρά κλειστά, όπως υδρίες, οινοχόες και πρόχοι, ενώ δεν λείπουν τα μικρογραφικά. Στα ευρήματα συγκαταλέγονται λίγα πήλινα ειδώλια, κυρίως γυναικείων μορφών και ορισμένα χάλκινα αναθήματα, όπως μικρογραφικές πόρπες και άλλα κοσμήματα. Τα ευρήματα αυτά παραπέμπουν μάλλον σε κάποια γυναικεία θεότητα. Επιπλέον οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το ανάλημμα κτίστηκε κατά τους κλασικούς χρόνους προκειμένου να δημιουργηθεί άνδηρο για την κατασκευή ναού, από τον οποίο σώζονται μόνον κάποια λαξεύματα στο ριζιμιό βράχο καθώς στην περιοχή αναπτύχθηκε ο πρωτοβυζαντινός οικισμός (στην τελευταία φάση χρήσης του χώρου ανήκει ακέραιος λύχνος. Στα Ανατολικά υπήρχε μνημειώδης βωμός λαξευμένος στο φυσικό βράχο, σήμερα πολύ διαβρωμένος».

Φωτογραφία ΥΠΠΟΑ
Φωτογραφία ΥΠΠΟΑ
Φωτογραφία ΥΠΠΟΑ

»Στον δεύτερο τομέα ολοκληρώθηκε η αποκάλυψη σε έκταση του κτηριακού συγκροτήματος 2 Πρωτοβυζαντινών χρόνων (εικ. 3 σε πρώτο πλάνο). Συγκροτείται από έναν οχυρωματικού χαρακτήρα γραμμικό περίβολο, συνολικού μήκους 76 μέτρων. Το τείχος, μέσου πλάτους 1,20-1,50 μέτρων, φράσσει την μοναδική πρόσβαση στην νησίδα προς την μεριά του αρχαίου λιμανιού. Στο εσωτερική του πλευρά αναπτύσσονται 15 ορθογώνια δωμάτια σε παράταξη (Β-ΙΣΤ) και με είσοδο το καθένα προς το εσωτερικό της βραχονησίδας».

Η ανακοίνωση του υπουργείο σημειώνει πως «η αρχική φάση της οχύρωσης και των χώρων φαίνεται ότι χρονολογείται στην αρχαϊκή τουλάχιστον περίοδο, αλλά η έρευνα σε βάθος για την αποσαφήνιση των φάσεων του οικοδομικού συγκροτήματος δεν ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθεί φέτος. Στο μέσον περίπου του μήκους του συγκροτήματος (Χώρος Η) αποκαλύφθηκε πύλη εισόδου, προσβάσιμη μέσω ενός προτειχίσματος. Εσωτερικά, δίπλα στην είσοδο, διαμορφώνεται μικρό δωμάτιο με αποθηκευτικό πίθο κατά χώραν και δίπλα του χώρος προπαρασκευής φαγητού. Εκεί κοντά, εντός της τειχισμένης περιοχής, αποκαλύφθηκε απιόσχημη δεξαμενή/κινστέρνα, παρόμοια με αυτές του Βρυοκάστρου, μπαζωμένη ως ένα ύψος.

Φωτογραφία ΥΠΠΟΑ
Φωτογραφία ΥΠΠΟΑ

«Το βορειότερο δωμάτιο του συγκροτήματος (Χώρος Β), κτισμένο πάνω από το γκρεμό, λόγω της ισχυρής κατασκευής του πρέπει να είχε πρωτίστως οχυρωματικό χαρακτήρα. Ανάμεσα στους πεσμένους λίθους της ανωδομής του δωματίου αυτού βρέθηκε μία ενδιαφέρουσα τιμητική επιγραφή που αφορά κάποιον Κλεαίνετο από την Αιτωλία και σχετίζεται με ένα γνωστό περιστατικό το οποίο μαρτυρείται από επιγραφές που βρέθηκαν παλαιότερα στην Αθήνα (IG II2 682 και 549), οι οποίες αναφέρονται στον πειρατή Γλαυκέτη που είχε καταλάβει την Κύθνο στα τέλη του 4ου π.Χ. αιώνα. Η επιγραφή επιβεβαιώνει παλαιότερη υπόθεση ότι ο Γλαυκέτης είχε τη στήριξη των Μακεδόνων και εκδιώχθηκε τελικώς από τους Αθηναίους. Σε τοίχο του διπλανού δωματίου Γ, βρέθηκε εντοιχισμένη μία κνήμη μαρμάρινου ανδρικού αγάλματος.

»Ζεύγος από  παρόμοιες κνήμες άλλου μαρμάρινου ανδρικού αγάλματος, καθώς και δύο ενεπίγραφοι λίθοι, βρέθηκαν στο γκρέμισμα ενός άλλους δωματίου (του ΙΓ), προφανώς όλα σε β’ χρήση. Οι επιγραφές είναι πολύ σημαντικές. Η μία, σε δωρική διάλεκτο, είναι ψήφισμα του Δήμου Κυθνίων που ορίζει κάποιους οικοδομικούς περιορισμούς καθώς και το πρόστιμο που θα εισπράξουν οι θεωροί  στην περίπτωση παράβασης.

»Η άλλη μακροσκελής επιγραφή είναι τιμητική και αναφέρεται στις σημαντικές τιμές που αποδίδουν ο Δήμος και η Βουλή των Κυθνίων σε κάποιο πρόσωπο, του οποίου το όνομα δυστυχώς δεν σώζεται. Είναι ενδιαφέρον ότι σε β’ χρήση στην οχύρωση του πρωτοβυζαντινού συγκροτήματος (στο ύψος του Δωματίου Δ) αποκαλύφθηκε μαρμάρινο βάθρο αγάλματος που στην πρόσθια όψη του σώζει κοιλότητες σε κυκλική διάταξη, προφανώς για τη στερέωση δύο επίθετων στεφανιών».

Φωτογραφία ΥΠΠΟΑ
Φωτογραφία ΥΠΠΟΑ
Φωτογραφία ΥΠΠΟΑ

Τέλος, η ανασκαφή εξωτερικά και περιμετρικά της τρίκλιτης πρωτοβυζαντινής βασιλικής αποσκοπούσε στην περαιτέρω ανάδειξη του μνημείου, καθώς και στην διερεύνηση παρουσίας τυχόν προσκτισμάτων. Διαγράφηκαν τα όρια της αψίδας, και εξωτερικά, στο σημείο συμβολής του Βορείου κλίτους με την αψίδα του ιερού, αποκαλύφθηκε όρθια τοποθετημένος μαρμάρινος σφόνδυλος κίονα ιωνικού ρυθμού. Τοίχος εφάπτεται σε ορθή γωνία στη Δυτική πλευρά του νάρθηκα.

»Περισσότεροι τοίχοι φάνηκαν στη Νότια πλευρά της εκκλησίας: ένα στενό πέρασμα βαίνει παράλληλα με το Νότιο τοίχο της και οδηγεί στη Νότια είσοδο του νάρθηκα, αλλά και σε ένα μικρό πεταλόσχημο χώρο αμέσως δυτικότερα. Ακόμα δυτικότερα τοίχοι εμφανίστηκαν εξωτερικά της ΝΔ γωνίας του νάρθηκα. Στο κτίριο είχαν χρησιμοποιηθεί ως spolia μαρμάρινα μέλη.  Για λόγους ασφαλείας ορισμένα από αυτά, όπως τα θραύσματα τραπεζοφόρου με απόληξη λεοντοπόδαρου, αποτοιχίστηκαν και μεταφέρθηκαν στην αρχαιολογική συλλογή της χώρας»

ART - ΝΕΑ
Απεργία - αποχή από αρχαιολόγους και συντηρητές
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων και η Πανελλήνια Ενωση Συντηρητών Αρχαιοτήτων προκηρύσσουν απεργία - αποχή των μελών τους από κάθε εργασία που σχετίζεται με την απόσπαση των αρχαιοτήτων του Σταθμού Βενιζέλου.
Απεργία - αποχή από αρχαιολόγους και συντηρητές
ART - ΝΕΑ
Η Μενδώνη θριαμβολογεί με την οριακή απόφαση του ΣτΕ για το σταθμό Βενιζέλου
Η υπουργός Πολιτισμού μιλάει για δικαίωση του ΥΠΠΟΑ, υποστηρίζοντας ότι «οι αρχαιότητες στον σταθμό Βενιζέλου θα αναδειχθούν με βάση τις αρχές της επιστήμης και της δεοντολογίας και θα αποδοθούν στους...
Η Μενδώνη θριαμβολογεί με την οριακή απόφαση του ΣτΕ για το σταθμό Βενιζέλου
ART - ΝΕΑ
Προστασία των μνημείων από την κλιματική αλλαγή
Υπουργός και στελέχη παρουσίασαν το εθνικό σχέδιο αντιμετώπισής τους και τα πιλοτικά έργα τα οποία έχουν ενταχθεί στις χρηματοδοτήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης.
Προστασία των μνημείων από την κλιματική αλλαγή
ART - ΝΕΑ
Μενδώνη-Λασκαρίδης ξανά μαζί...
Πώς πραγματοποιείται μια συνάντηση με πρόσωπα υψηλά ιστάμενα, τα οποία συζητούν ωστόσο για ένα θέμα που δεν είναι των αρμοδιοτήτων τους;
Μενδώνη-Λασκαρίδης ξανά μαζί...
ART - ΝΕΑ
«Πράσινο φως» από το ΚΑΣ για ντεφιλέ του οίκου Dior σε Ακρόπολη, Ηρώδειο, Σούνιο
Επιστροφή στην Ελλάδα του... 1951 αποφάσισε το ΚΑΣ, δίνοντας το «πράσινο φως» στον οίκο Dior να κάνει επίδειξη μόδας σε αρχαιολογικούς χώρους.
«Πράσινο φως» από το ΚΑΣ για ντεφιλέ του οίκου Dior σε Ακρόπολη, Ηρώδειο, Σούνιο