Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εις υγείαν των αρχαίων

Μαρμάρινο άγαλμα της θεάς Υγείας, 3ος αι. μ.Χ., Αρχαιολογικό Μουσείο Κω, ΚΒ’ ΕΠΚΑ

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εις υγείαν των αρχαίων

  • A-
  • A+

Επίκαιρη και συναρπαστική η διαδικτυακή έκθεση «Ιασις. Υγεία, Νόσος, Θεραπεία, από τον Ομηρο στον Γαληνό», μας δείχνει πώς οι πρόγονοί μας απάλλαξαν την ιατρική από μαγικά και θρησκευτικά στοιχεία. Χρησιμοποιούσαν φυτά για θεραπεία, έδιναν σημασία στη διατροφή και τη σωματική άσκηση, είχαν νυστέρια και καθετήρες, γνώριζαν ασθένειες όπως ο διαβήτης, η επιληψία αλλά και ο καρκίνος

Την εμβληματική έκθεση «Ιασις. Υγεία, Νόσος, Θεραπεία, από τον Ομηρο στον Γαληνό» επαναφέρει διαδικτυακά το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και προσκαλεί το κοινό σε μια σειρά online δραστηριοτήτων. Η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας γιορτάζεται σήμερα 7 Απριλίου και η επίκαιρη έκθεση, που παρουσιάστηκε το 2014 και γνώρισε τεράστια επιτυχία, μας θυμίζει ότι η διατήρηση της υγείας, η κατανόηση των αιτιών που προκαλούν τις ασθένειες και η θεραπεία τους είναι ζητήματα που απασχολούσαν πάντα τον άνθρωπο. Αναγνωρίζουμε δε ότι μεγάλο μέρος της σύγχρονης ιατρικής βρίσκεται στην αρχαία σοφία.

Προθήκη της έκθεσης, που οργανώθηκε το 2014

Μέσα από 300 αρχαία αντικείμενα από 41 μουσεία της Ελλάδας και του εξωτερικού η έκθεση παρουσίαζε την εξέλιξη των αρχαίων θεραπευτικών πρακτικών, εξετάζοντας τη μετάβαση από τη μαγικο-θρησκευτική θεραπεία στην ορθολογική, επιστημονική ιατρική. «Ενας κόσμος παλλόμενος, η παρούσα έκθεση με τον ανά χείρας κατάλογό της, ένας κόσμος της ανθρώπινης έγνοιας για το πρώτο αξιακά αγαθό του ανθρώπου εις τους αιώνες, την υγεία - τη σύμπτωση δηλαδή της ισορροπίας του σώματος και τη ψυχής, έτσι όπως την αντιλαμβάνονταν οι αρχαίοι Ελληνες από τον Ομηρο έως τη ρωμαιοκρατία - είναι η προσφορά μας προς το ευρύτερο και το επιστημονικό κοινό» γράφει στο εισαγωγικό κείμενο του εξαιρετικού πολυσέλιδου καταλόγου ο διευθυντής του μουσείου, καθηγητής Νίκος Σταμπολίδης, που είχε την επιμέλεια της έκθεσης, μαζί με τον αρχαιολόγο και επιμελητή του μουσείου, Γιώργο Τασούλα.

Μέσα από έργα και επεξηγηματικά κείμενα οι επισκέπτες μπορούν να ανακαλύψουν από το σπίτι τους τον γνωστό-άγνωστο κόσμο της Υγείας κατά την αρχαιότητα. Οι πρωιμότερες γραπτές μαρτυρίες που αφορούν την ελληνική θεραπευτική προέρχονται από τα ομηρικά έπη, όταν πίστευαν ότι οι ασθένειες είναι σημάδια θεϊκής οργής. Ωστόσο από τα τέλη του 6ου αι. π.Χ. η φιλοσοφία άρχισε να ασκεί ιδιαίτερη επιρροή στην εξέλιξη της ιατρικής. Οι αρχαίοι Ελληνες ήταν από τους πρώτους που απάλλαξαν την ιατρική από μαγικά και θρησκευτικά στοιχεία και κατανόησαν ότι η διατήρηση της υγείας και η καταπολέμηση της ασθένειας εξαρτώνται από φυσικά αίτια. Γνώριζαν τις θεραπευτικές ιδιότητες εκατοντάδες φυτών και χρησιμοποιούσαν τα εκχυλίσματα για τραύματα και θεραπείες, ενώ τα ιατρικά εργαλεία τους ήταν από βεντούζες και νυστέρια μέχρι λαβίδες και καθετήρες.

Προθήκη της έκθεσης, που οργανώθηκε το 2014

Για τη διατήρηση της υγείας και τη θεραπεία των ασθενειών οι ιπποκρατικοί γιατροί απέδιδαν μεγάλη σημασία στη δίαιτα, η οποία όμως εκτός από την τροφή περιελάμβανε τη σωματική άσκηση, τα λουτρά και τις μαλάξεις, τον ύπνο, τη σεξουαλική ζωή και φυσικά το κρασί, αλλά με μέτρο. Θεωρούσαν επίσης ότι την υγεία μας επηρεάζει το φυσικό περιβάλλον, μαζί με την ατομική και συνολική υγιεινή των κατοίκων των πόλεων.

Από τις αρχαίες ιατρικές πραγματείες της Ιπποκρατικής Σχολής γνωρίζουμε ότι είχε καταγραφεί με ακρίβεια πλήθος ασθενειών, η ονομασία των οποίων διατηρείται στη σύγχρονη ιατρική, όπως διαβήτης, χολέρα, επιληψία, καρκίνος, ελεφαντίαση, μαζί με αρκετές επιδημίες, ανάμεσα στις οποίες και ο Λοιμός της Αθήνας. Σύμφωνα δε με τον Πλούταρχο (1ος αι. μ.Χ.), η υγεία είναι πολύτιμο αγαθό, αλλά εύκολα μεταβάλλεται «ὑγίεια δὲ τίμιον μέν, ἀλλ’ εὐμετάστατον».

Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης μάς χαιρετά με τον Ορφικό Υμνο στη Θεά Υγεία, τον οποίο σας αφιερώνουμε:

«Ω περιπόθητη, αξιέραστη, που ζωογονείς τα πάντα, βασίλισσα των πάντων,

άκουσέ με, ω μακάρια Υγεία, που φέρνεις την ευτυχία και είσαι η μητέρα όλων,

διότι από σένα καταστρέφονται οι ασθένειες των ανθρώπων,

και κάθε σπίτι ευημερεί γεμάτο χαρά χάρη σε σένα,

και οι τέχνες ακμάζουν, και σε ποθεί ο κόσμος, ω βασίλισσα,

και μόνον ο Αδης σε μισεί, ο πάντοτε θανατηφόρος.

Είσαι πάντα γεμάτη ζωντάνια, πολυπόθητη, ανακούφιση για τους θνητούς,

διότι χωρίς εσένα όλα είναι ανώφελα στους ανθρώπους·

διότι ούτε ο Πλούτος, που μας δίνει τα αγαθά, είναι γλυκός στα συμπόσια,

ούτε ο άνδρας, που μόχθησε πολύ, καταφέρνει να γεράσει χωρίς εσένα·

διότι μόνη εσύ κυριαρχείς στα πάντα, και βασιλεύεις σε όλους.

Αλλά, ω θεά, έλα στους μύστες πάντοτε βοηθός,

και σώζε μας από την κακοτυχία των φοβερών ασθενειών».

Info: Για τις online δραστηριότητες cycladic.gr, για την έκθεση, κείμενα και εικόνες στο cycladic.gr/page/imnos-stin-igiia?slide=1.

 

 

 

ART - ΝΕΑ
Συνεδριάσεις με τηλεδιασκέψεις...
Η απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού να αναστείλει έστω και με χρονοκαθυστέρηση τη λειτουργία των μουσείων και των αρχαιολογικών χώρων ανακούφισε πρωτίστως τους εργαζομένους. Ακολούθησαν ακόμα δύο ανακοινώσεις...
Συνεδριάσεις με τηλεδιασκέψεις...
ART - ΝΕΑ
Μένουμε ασφαλείς στους αρχαιολογικούς χώρους
Αντίθετα με τα μουσεία, οι αρχαιολογικοί χώροι ανά την επικράτεια υποδέχονται ξανά το κοινό. Το άνοιγμά τους αποτελεί το πρώτο βήμα για τη σταδιακή επαναλειτουργία των πολιτιστικών υποδομών της χώρας.
Μένουμε ασφαλείς στους αρχαιολογικούς χώρους
ART - ΝΕΑ
Ανοίγουν τη Δευτέρα οι αρχαιολογικοί χώροι
Το ελληνικό κοινό αποκτά πρόσβαση σε περισσότερους από 200 οργανωμένους αρχαιολογικούς χώρους που ανοίγουν τις πόρτες τους, με διευρυμένο ωράριο, δύο μήνες μετά τα έκτακτα μέτρα που εφαρμόστηκαν τον Μάρτιο...
Ανοίγουν τη Δευτέρα οι αρχαιολογικοί χώροι
ART - ΝΕΑ
Οι Γάλλοι καλλιτέχνες στέλνουν γράμμα στον Μακρόν
Με ένα κείμενο που δημοσιεύτηκε αποκλειστικά στην εφημερίδα «Le Monde», μια ομάδα Γάλλον καλλιτεχνών απευθύνεται στον Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και ζητά να λύσει αυτός το πρόβλημα επιβίωσης που αντιμετωπίζουν...
Οι Γάλλοι καλλιτέχνες στέλνουν γράμμα στον Μακρόν
ART - ΝΕΑ
«Χρειαζόμαστε σαφή και σταδιακό χάρτη επιστροφής»
Γιγαντώνεται το κίνημα «Support Art Workers» ● Ενα απίστευτο κύμα στήριξης για τα δικαιώματα των καλλιτεχνών και των εργαζομένων στον χώρο του πολιτισμού «σκάει» στην πόρτα του ΥΠΠΟΑ.
«Χρειαζόμαστε σαφή και σταδιακό χάρτη επιστροφής»
ART - ΝΕΑ
127 εκατ. δολάρια για τη μάχη ενάντια στον κορονοϊό
«Σας ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου που παρακολουθήσατε το #TogetherAtHome» σχολίασε η Lade Gaga μέσω Twitter με την λήξη του εξάωρου μαραθώνιου απευθυνόμενη στο κοινό σε όλο τον κόσμο.
127 εκατ. δολάρια για τη μάχη ενάντια στον κορονοϊό

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας