Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οργιο παρατυπιών με την ψηφιακή καταγραφή των αρχαιοτήτων
EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οργιο παρατυπιών με την ψηφιακή καταγραφή των αρχαιοτήτων

  • A-
  • A+
Καρκινοβατούν επί 8 χρόνια το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο και η Ψηφιοποίηση των Κινητών Μνημείων ● Στα δικαστήρια με τον έκπτωτο εργολάβο βρίσκονται το ΥΠΠΟ αλλά και οι υπάλληλοι που αρνήθηκαν να παραλάβουν το έργο ● Μετέωρες οι καταγγελίες για κακοδιαχείριση μετά την κατάργηση του θεσμού του γενικού επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης.

Η ανάγκη δημιουργίας του Αρχαιολογικού Κτηματολογίου και της Ψηφιοποίησης των Κινητών Μνημείων της πολιτιστικής κληρονομιάς μας έγινε αντιληπτή στο υπουργείο Πολιτισμού, έστω και με χρονοκαθυστέρηση σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, το 2009, όταν ξεκίνησε ο σχεδιασμός, αρχικά, του Κτηματολογίου επί υπουργίας Παύλου Γερουλάνου. Εργα διαφορετικά αλλά εξίσου σημαντικά, περίπλοκα και δαπανηρά, απαραίτητα και πολύτιμα εργαλεία κατά τον 21ο αιώνα για τους αρχαιολόγους και τους επιστήμονες, τους υπαλλήλους του υπουργείου Πολιτισμού και τους πολίτες της χώρας σχεδιάστηκαν, εντάχθηκαν σε ΕΣΠΑ, απέσπασαν υψηλές χρηματοδοτήσεις, ξεκίνησαν από το 2012, αλλά δεν ολοκληρώθηκαν κι ας έχουμε φτάσει αισίως το 2020.

Τόσο το Κτηματολόγιο όσο και η Ψηφιοποίηση 400.000 και πλέον Κινητών Μνημείων, που βρίσκονται στις αποθήκες των Μουσείων και των Εφορειών Αρχαιοτήτων, στοχεύουν στην παροχή ενημέρωσης και πληροφοριών, στην απλοποίηση των διαδικασιών, στην προαγωγή της διαφάνειας και την εξάλειψη της γραφειοκρατίας. Η Ψηφιοποίηση των Κινητών Μνημείων θα λειτουργήσει ακόμα και ως ασπίδα κατά της αρχαιοκαπηλίας, εφόσον το έργο που έχει «κολλήσει» ολοκληρωθεί και ανεβεί σε ένα εύχρηστο πληροφοριακό σύστημα δεδομένων, προσβάσιμο σε όλους.

Αντί των ωφελειών που απορρέουν από τέτοιες εφαρμογές, έχουμε μακροχρόνιες καθυστερήσεις και παρατάσεις, αύξηση του κόστους, ευθείες βολές για κακοδιαχείριση, προσφυγές στη δικαιοσύνη, μηνύσεις και ασφαλιστικά μέτρα, μαζί με τα στοιχεία που έχουν αποσταλεί στη Γενική Επιθεώρηση Δημόσιας Διοίκησης (αριθμός πρωτοκόλλου ΕΜΠ 11 26/2/2019). «Ολόκληροι φάκελοι με παρατυπίες» αποκαλύπτουν συστηματική αλλοίωση εγγράφων προς όφελος συγκεκριμένων εταιρειών - εργολάβων που συνέβαινε κατ’ εξακολούθηση, μας είπαν τέως υψηλόβαθμα στελέχη. Τα στοιχεία συγκεντρώθηκαν από την προηγούμενη πολιτική ηγεσία, την υπουργό Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά και τον υφυπουργό Κώστα Στρατή και παραδόθηκαν στη γενική επιθεωρήτρια Μαρία Παπασπύρου.

Το 2009, επί υπουργίας Παύλου Γερουλάνου, ξεκίνησε ο σχεδιασμός του Αρχαιολογικού Κτηματολογίου. Η τ. υπουργός Μυρσίνη Ζορμπά έχει αποστείλει τα στοιχεία για τις παρατυπίες στη γενική επιθεωρήτρια Δημόσιας Διοίκησης, ενώ η διάδοχός της Λίνα Μενδώνη (δεξιά) δεν έχει τοποθετηθεί ακόμη για το θέμα

Σύμφωνα με πληροφορίες μας, εξετάστηκαν ορισμένα, αλλά η υπόθεση δεν ολοκληρώθηκε και μετά την απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη να διαλύσει τον θεσμό του γενικού επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης παραμένει άγνωστο σε ποιο σημείο βρίσκεται οι εκθέσεις των επιθεωρητών. Θα συνεχιστεί η έρευνα; Θα αξιοποιηθούν τα στοιχεία ή θα αναπαυθούν εν ειρήνη σε κάποιο σκοτεινό ντουλάπι μαζί με άλλα, εξίσου σοβαρών υποθέσεων;

Ωστόσο η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού είναι ενήμερη καθώς η αλληλογραφία της τέως πολιτικής ηγεσίας με την Επιθεωρήτρια Δημόσια Διοίκησης βρίσκεται στο εμπιστευτικό πρωτόκολλο του υπουργείου, το οποίο μελέτησε εξονυχιστικά η νυν υπουργός Λίνα Μενδώνη τις πρώτες ημέρες ανάληψης των καθηκόντων της. Προκαλεί εντύπωση ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επίσημη ενημέρωση για την πορεία της Ψηφιοποίησης των Κινητών Μνημείων που δεν ολοκληρώθηκε.

Η έκπτωση του αναδόχου

Η τέως υπουργός Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά τον Νοέμβριο του 2018 κήρυξε έκπτωτη την ανάδοχο εταιρεία ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΕ (IKNOWHOW) καθώς δεν κατάφερε να θεραπεύσει και να παραδώσει τα επιμέρους Παραδοτέα Π4 και Π6 του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ) που είχε αναλάβει στο υποέργο «Ανάπτυξη Εφαρμογών» του έργου «Εμπλουτισμός των Ψηφιακών Συλλογών των Κινητών Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και Ανάπτυξης Νέου Πληροφοριακού Συστήματος του Εθνικού Αρχείου Μνημείων» που υλοποιεί η Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων (ΔΔΕΑΜ).

Για να μην τιναχθεί στον αέρα ολόκληρο το έργο, εγκρίθηκε διετής παράταση για τη δημιουργία του ΟΠΣ έως τις 30/11/2020. Η Υπουργική Απόφαση (30/11/2018) που κήρυξε έκπτωτο τον ανάδοχο βασίστηκε στο πολυσέλιδο Πρακτικό (28/09/18) της Επιτροπής Παρακολούθησης Παραλαβής Εργου (ΕΠΠΕ) που ψήφισαν κατά πλειοψηφία τα τρία από τα πέντε μέλη της, τα οποία απέρριψαν τα επίμαχα Παραδοτέα και άρα το σύστημα δεν μπορούσε να παραληφθεί.

Η ανάδοχος εταιρεία προσέφυγε στη δικαιοσύνη κατά της απόφασης και όπως είναι γνωστό κατέθεσε μήνυση εναντίων των τριών υπαλλήλων για τις εισηγήσεις τους στο Πόρισμα, οι οποίοι κλήθηκαν στην Πταισματοδίκη Αθηνών σε ανωμοτί καταθέσεις (Οκτώβριος 2019) στο πλαίσιο της προκαταρκτικής έρευνας που διενεργούσε ο Εισαγγελέας. Το γεγονός ξεσήκωσε αντιδράσεις από σωματεία και φορείς εργαζομένων εντός και εκτός του υπουργείου Πολιτισμού που έκαναν λόγο για «απόπειρες εκφοβισμού και τρομοκράτησης» υπαλλήλων που μετέχουν σε αντίστοιχες Επιτροπές που ορίζονται -τα μέλη με κλήρωση - σε όλα τα υπουργεία με σκοπό την τήρηση των όρων των Δημόσιων Συμβάσεων και τη διασφάλιση του δημόσιου συμφέροντος, όπως προβλέπει η ελληνική νομοθεσία. Στη συγκεκριμένη περίπτωση τα τρία μέλη υποστήριξαν τις απόψεις τους με πολυσέλιδα υπομνήματα όπου παραθέτουν αναλυτικά τα προβλήματα που αντιμετώπισαν κατά τους ελέγχους.

Τις ίδιες περίπου ημέρες που οι υπάλληλοι έλαβαν τις κλητεύσεις, το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών απέρριψε την αίτηση αναστολής που κατέθεσε η εταιρεία IKNOWHOW έναντι του Ελληνικού Δημοσίου. Ζητούσε την αναστολή της εκτέλεσης της απόφασης Ζορμπά και του Πρακτικού 30 της ΕΠΠΕ, μέχρι να συζητηθεί η προσφυγή της στο Διοικητικό Εφετείο (κατατέθηκε 25/4/19).

«.... τυχόν αναστολή της έκπτωσης του αναδόχου θα ισοδυναμούσε κατ’ αποτέλεσμα με επιβολή από το Δικαστήριο, υποχρέωσης προς τη Διοίκηση να προβεί σε θετική ενέργεια, δηλαδή να συνεχίσει την εκτέλεση της σύμβασης με τον έκπτωτο ανάδοχο (ΣτΕ 4287/2001 σκ. 8)» γράφει το σκεπτικό του δικαστηρίου και προσθέτει «...η επικαλούμενη από την αιτούσα οικονομική βλάβη και πλήρης καταστροφή της επιχείρησης, που θα επέλθει, κατά τους ισχυρισμούς της, από παρεπόμενες συνέπειες της έκπτωσης και ειδικότερα λόγω της κατάπτωσης της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης του έργου και της καταγραφής του γεγονότος αυτού στα δυσμενή στοιχεία δεδομένων της “ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ”, δεν δύναται να δικαιολογήσει την χορήγηση της αιτούμενης αναστολής....»

Τη στιγμή που το Διοικητικό Εφετείο απέρριπτε την αναστολή της απόφασης της έκπτωσης, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού δρομολογούσε, σύμφωνα με πληροφορίες μας, την άρση της προηγούμενης Υπουργικής Απόφασης με την οποία κηρύχθηκε έκπτωτη η IKNOWHOW. Δύο φορές μάλιστα, η πρώτη στα τέλη Σεπτεμβρίου και η επόμενη τον Νοέμβριο του 2019. Το έργο δεν έχει κλείσει και η πολιτική ηγεσία δεν έχει τοποθετηθεί.

«Γκρίζες» ζώνες

Θα προωθήσει καινούργια Υπουργική Απόφαση καταργώντας την προηγούμενη; Θα επαναφέρει ομοτράπεζους αναδόχους που δεν ολοκλήρωσαν μέσα στα χρονοδιαγράμματα τα έργα που ανάλαβαν, επιβαρύνοντας το ελληνικό δημόσιο; Θα διερευνήσει τις καταγγελίες της τέως υπουργού Πολιτισμού περί «γκρίζων» ζωνών και κακοδιαχείρισης; Θα αναζητήσει τα στοιχεία που έχουν σταλεί στη Γενική Επιθεώρηση Δημόσιας Διοίκησης;

Η «Εφ.Συν.» επικοινώνησε με τη Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων για τις ανάγκες του ρεπορτάζ. Αφήσαμε τα στοιχεία μας στη γραμματεία της προϊσταμένης Ευγενίας Μπεντερμάχερ - Γερούση χωρίς ωστόσο να καταφέρουμε να συνομιλήσουμε μαζί της. Επίσης ζητήσαμε την τοποθέτηση του προέδρου της IKNOWHOW, σχετικά με την άρση της προηγούμενης υπουργικής απόφασης και τις ευθύνες που έχει η ανάδοχος στη μη ολοκλήρωση του έργου.

Οπως μας είπε ο κ. Γκρέγκορι Κοτσικάρης «Δεσμευόμαστε από τη σύμβαση εμπιστευτικότητας που έχουμε με το υπουργείο Πολιτισμού και δεν μπορούμε δυστυχώς να αναφερθούμε σε οποιαδήποτε λεπτομέρεια σε σχέση με αυτή την υπόθεση.

Αντιλαμβάνομαι ότι εξ αιτίας της σύμβασης εμπιστευτικότητας, η κοινή γνώμη δεν μπορεί να ενημερωθεί σφαιρικά, για αυτό θα ήθελα μόνο να πω ότι έχουμε προσφύγει στη δικαιοσύνη, την οποία εμπιστευόμαστε και περιμένουμε ότι θα ευδοκιμήσουν οι προσπάθειές μας προς την αποκατάσταση της νομιμότητας και της πραγματικότητας, γιατί υπάρχουν πρόδηλοι λόγοι νομιμότητας αν μη τι άλλο, αλλά και ουσίας». Σύμφωνα με πληροφορίες μας η ανάδοχος εταιρεία διαθέτει στοιχεία υπεράσπισης του έργου της που αποδεικνύουν ότι έχει ολοκληρώσει τις υποχρεώσεις της στο υποέργο της ψηφιοποίησης των κινητών μνημείων, κάτι που αναμένουν ότι θα φανεί στη νομική εξέταση του θέματος.

Οι έκτακτοι αρχαιολόγοι

Οταν κηρύχθηκε έκπτωτη η ανάδοχος εταιρεία, έληξαν και οι συμβάσεις των 57 εκτάκτων αρχαιολόγων που εργαζόντουσαν στο υποέργο 1 έργο που εκτελέστηκε με αυτεπιστασία και είχε αντικείμενο την πρωτογενή καταγραφή και τεκμηρίωση των ακατάγραφων κινητών μνημείων τα οποία ξεπέρασαν τα 300.000. Ο Σύλλογος Εκτακτων Αρχαιολόγων (ΣΕΚΑ) είχε καταγγείλει τότε την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού για την μη ανανέωση των συμβάσεων των μελών του, για μεγαλύτερο διάστημα από τη δίμηνη που τελικά δόθηκε.

Εχει ενδιαφέρον όμως ότι στην ανακοίνωσή του μεταξύ άλλων ανέφερε «Οι ευθύνες αποδόθηκαν όλες στο τεχνικό κομμάτι, υπεύθυνη για την εκτέλεση του οποίου είναι ανάδοχη εταιρεία, επιφορτισμένη με το σχεδιασμό και την παράδοση ενός υποέργου, διακυβεύοντας σκανδαλωδώς τη συνέχιση και επιτυχή ολοκλήρωση του συνόλου του Εργου. Ο ΣΕΚΑ είχε καταγγείλει ήδη πριν από την έναρξη του έργου της ψηφιοποίησης την εμπλοκή των ιδιωτικών εταιρειών στον πολιτισμό και στα έργα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, ανασκαφές, καταγραφές μνημείων, επιστημονική έρευνα κ.ά., που θα έπρεπε να έχουν καθαρά δημόσιο χαρακτήρα, ενώ έχει επισημάνει επανειλημμένα τον αρνητικό τους ρόλο».

Σε ποιες ενέργειες σκοπεύει να προβεί η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού ώστε να ολοκληρωθεί το ΟΠΣ που έχει πάρει παράταση έως τις 30/11/2020; Θα ανατεθεί σε ανάδοχο ή θα προχωρήσει με αυτεπιστασία; Πρόταση που έχουν καταθέσει οι εργαζόμενοι ώστε η πολιτιστική κληρονομιά να μην περνάει έστω και ψηφιακά στους ιδιώτες και παράλληλα να δημιουργούνται θέσεις εργασίας.

Από ΕΣΠΑ σε ΕΣΠΑ

Το ιστορικό του διαγωνισμού του ΥΠΠΟ και των παρατάσεών του

Το έργο «Εμπλουτισμός των Ψηφιακών Συλλογών των Κινητών Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και Ανάπτυξης Νέου Πληροφοριακού Συστήματος του Εθνικού Αρχείου Μνημείων» που υλοποιεί η Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων (ΔΔΕΑΜ) εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ 2007 - 2013 στις 25/5/2012 με προϋπολογισμό άνω των 8.000.000 εκατομμυρίων ευρώ, έναρξη 2/7/2012 και λήξη 28/2/15 περίπου 32 μήνες δηλαδή.

Περιλάμβανε 4 Υποέργα και είχε στόχο την Ψηφιοποίηση των Κινητών Μνημείων με την καταγραφή, τεκμηρίωση και ανάδειξη σε ένα πληροφοριακό σύστημα δεδομένων, προσβάσιμο από το εξειδικευμένο και το ευρύ κοινό.

Ωστόσο το 2015, μετά από 2,5 χρόνια δηλαδή, είχε ολοκληρωθεί μόνο το Υποέργο 3 «Προμήθεια Εξοπλισμού & Λογισμικού» (προϋπολογισμός 488.753 ευρώ) για την προμήθεια και εγκατάσταση σταθμών ψηφιοποίησης στις Περιφερειακές Υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ και τον εξοπλισμό της ΔΔΕΑΜ.

Καθώς δεν ολοκληρώθηκε εντός των χρονοδιαγραμμάτων, εντάχθηκε στο νέο ΕΣΠΑ 2014-2020 με ημερομηνία έναρξης 5/10/2015 και λήξη 31/12/2017. Ακολούθησαν συνεχείς τροποποιήσεις με χρονικές παρατάσεις και αύξηση των δαπανών που έφτασε σχεδόν στα 10 εκατομμύρια ευρώ.

Με βάση τα Πρακτικά της Επιτροπής (ΕΠΠΕ) χαρακτηριζόταν προβληματική η εικόνα του Υποέργου 3 «Ανάπτυξη Εφαρμογών» (προϋπολογισμός 696.195 ευρώ) που αφορούσε τη δημιουργία του ΟΠΣ για τα κινητά μνημεία που είχαν ψηφιοποιηθεί στο πλαίσιο των άλλων Υποέργων. Το ΟΠΣ θα αντικαθιστούσε το προηγούμενο (ενδιάμεσο), θα δημιουργούσε δηλαδή τη Βάση Δεδομένων της Διαδικτυακής Πύλης για την καλύτερη διαχείριση και προβολή των ψηφιακά καταγεγραμμένων μνημείων. Μέχρι σήμερα το έργο δεν έχει παραδοθεί.

 

ART - ΝΕΑ
Εκτός Υπερταμείου 2.330 ακίνητα πολιτιστικού ενδιαφέροντος
Σωτήρια απόφαση εξαίρεσης για τα 2.330 ακίνητα πολιτιστικού ενδιαφέροντος από το ΚΥΣΟΙΠ, το οποίο αποφάσισε να «ανακληθεί εν μέρει η απόφαση του υπουργού Οικονομικών» για τα 10.119 ακίνητα που περνούν στο...
Εκτός Υπερταμείου 2.330 ακίνητα πολιτιστικού ενδιαφέροντος
ART - ΝΕΑ
Εξώδικο στο ΥΠΠΟ για την παραχώρηση μνημείων στο Υπερταμείο
Εξώδικο προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, δηλαδή, την υπουργό Μυρσίνη Ζορμπά, τον υφυπουργό Κώστα Στρατή και τη γενική γραμματέα Μαρία Ανδρεαδάκη Βλαζάκη απέστειλε ο Ενιαίος Σύλλογος...
Εξώδικο στο ΥΠΠΟ για την παραχώρηση μνημείων στο Υπερταμείο
ART - ΝΕΑ
Ο Ναός του Απόλλωνα... τρισδιάστατος
Εγκρίθηκε από το ΚΑΣ η αρχιτεκτονική προμελέτη για την αποκατάσταση και αναστήλωση, που θα αναδείξει το μνημείο σε όλο το μεγαλείο του. Το σημαντικότερο, αν και λιγότερο προβεβλημένο τμήμα της Δήλου, ο Ναός...
Ο Ναός του Απόλλωνα... τρισδιάστατος
ART - ΝΕΑ
500.000 ευρώ για τις αρχαιότητες
Προορισμός για 2 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως είναι το Ακρωτήρι της Θήρας, ένας από τους σπουδαιότερους αρχαιολογικούς χώρους διεθνώς. Φέτος συμπληρώνονται 50 χρόνια από την ανασκαφή που ξεκίνησε το 1967 ο...
500.000 ευρώ για τις αρχαιότητες
ART - ΝΕΑ
Αναστηλώνεται η Στοά του Φιλίππου Ε'
Από τη Στοά του Φιλίππου Ε' ή μάλλον απ' ό,τι έχει απομείνει από το εντυπωσιακό οικοδόμημα του βασιλιά των Μακεδόνων ξεκινούν τα αναστηλωτικά έργα στη Δήλο. Ο χρόνος έχει πλήξει βαρύτατα το μνημείο όπως και...
Αναστηλώνεται η Στοά του Φιλίππου Ε'
ART - ΝΕΑ
Γραμματόσημα για τα 150 χρόνια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου
«Το φιλί», «Ο Οδυσσέας των Αντικυθήρων», «Ο Διαδούμενος», «Ο Ποσειδώνας της Λιβαδόστρας», «Ο Αθηναίος Εφηβος», «Η Μυκηναία»: τα έξι αριστουργηματικά έργα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου κυκλοφορούν πλέον...
Γραμματόσημα για τα 150 χρόνια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας