Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Νόμπελ στον Χάντκε με διαδηλώσεις και απουσίες
Jonas Ekstromer/TT News Agency via AP
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Νόμπελ στον Χάντκε με διαδηλώσεις και απουσίες

  • A-
  • A+
Σουηδοί πολίτες και γυναίκες από τη Σρεμπρένιτσα διαμαρτυρήθηκαν την Τρίτη έξω από το μεγαλόπρεπο Concert Hall της σουηδικής πρωτεύουσας, ενώ αρνήθηκαν να παραστούν στην τελετή πρεσβευτές και ο πρώην μόνιμος γραμματέας της Σουηδικής Ακαδημίας. Ομαδική επίθεση στα κοινωνικά δίκτυα από ανταποκριτές στον εμφύλιο της Γιουγκοσλαβίας.

Με διαμαρτυρίες έξω από το Stockholm Concert Hall και με ηχηρές απουσίες μέσα στην αίθουσα έγινε, το βράδυ της Τρίτης, η απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2019 στον Αυστριακό Πέτερ Χάντκε, που έχει στιγματιστεί διά βίου από την υποστήριξή του στον Μιλόσεβιτς και την υποτίμηση των σφαγών των Μουσουλμάνων στη Σρεμπρένιτσα.

Παρά το αφόρητο κρύο, γύρω στα 500 άτομα με πλακάτ συγκεντρώθηκαν έξω από το υποβλητικό κτίριο. Ηταν Σουηδοί, βοσνιακής καταγωγής Σουηδοί (η χώρα έδωσε άσυλο σε 50 χιλιάδες στο διάστημα 1992-1995), αλλά και γυναίκες της Σρεμπρένιτσα, που ταξίδεψαν στη Στοκχόλμη για να θυμίσουν τους νεκρούς τους. «Η άρνηση της γενοκτονίας είναι το τελευταίο στάδιο της γενοκτονίας», έγραφε ένα πλακάτ.

Μποϊκοτάζ της τελετής απονομής έκαναν πολλές προσωπικότητες, ανάμεσά τους οι πρεσβευτές της Αλβανίας, του Κοσσυφοπεδίου, της Κροατίας και της Τουρκίας. Σκληρές δηλώσεις έκανε και ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν, που προφανώς ξεχνάει πόσο συχνά μπουντρουμιάζει δημοσιογράφους και συγγραφείς που τολμάνε να ψελλίσουν μια λεξούλα για τη γενοκτονία των Αρμενίων. «Η απονομή του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας σε ένα πρόσωπο που αρνείται τη γενοκτονία στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη καταλήγει μια επιβράβευση των παραβιάσεων των ανθρώπινων δικαιωμάτων», είπε.

Stina StjernkvistTT News Agency via AP

Απών από την τελετή και το μέλος της Σουηδικής Ακαδημίας που απονέμει τα Νόμπελ Λογοτεχνίας, Πέτερ Ενγκλουντ, πρώην μόνιμος γραμματέας της. Ως δημοσιογράφος είχε καλύψει τον πόλεμο στη Βοσνία. «Να πανηγυρίσω το Νόμπελ στον Χάντκε θα ήταν μια μεγάλη υποκρισία από τη μεριά μου», δήλωσε. Στο πλευρό του και διάσημοι δημοσιογράφοι από όλο τον κόσμο, που είχαν επίσης υπάρξει ανταποκριτές στον γιουγκοσλαβικό εμφύλιο. Κάτω από το hashtag #BosniaWarJournalists κατέθεσαν τον αποτροπιασμό τους για τη βράβευση του Χάντκε. «Ημουν εκεί. Ολοι ξέρουμε ποιος είναι ο ένοχος», έγραψε η Κριστιάν Αμανπούρ του CNN.

O Tζέρεμι Μπόουεν του BBC: «Κάλυψα όλους τους πολέμους στη Γιουγκοσλαβία. Είδα τερατώδη εγκλήματα. Κατέθεσα στις δίκες των ηγετών των Σέρβων της Βοσνίας, Κάρατζιτς και Μλάντιτς». Η Εμα Ντέιλι έγραψε: «Δεν θα ξεχάσω ποτέ τους μαζικούς τάφους στη Σρεμπρένιτσα με εκατοντάδες άνδρες και αγόρια με δεμένα μάτια, που είχαν πυροβοληθεί. Ξέρουμε ότι υπεύθυνος ήταν ο Μιλόσεβιτς». Και ο Ρότζερ Κοέν των NYT ανάρτησε ένα παλιό του ρεπορτάζ από τον πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία, γράφοντας: «Ντροπή στη Σουηδική Ακαδημία και στον βασιλιά της Σουηδίας που έδωσαν το Νόμπελ σε ένα συγγραφέα που θεωρεί μύθο τη γενοκτονία των Βοσνίων».

Ο ίδιος ο Πέτερ Χάντκε, αν και στην επίσημη ομιλία του το περασμένο Σάββατο, απέφυγε εντελώς το επίμαχο θέμα, δεν το βάζει κάτω όταν αναγκάζεται να αντιμετωπίσει «εχθρικές» ερωτήσεις. «Είστε κενός και αδαής», είπε την Παρασκευή σε δημοσιογράφο. Να θυμίσουμε ότι σε κείμενό του στη «Λιμπερασιόν» το 2006 ο Αυστριακός συγγραφέας είχε ζητήσει να πάψουμε να σκεφτόμαστε μόνο τα στρατόπεδα, που είχαν δημιουργήσει οι Σέρβοι της Βοσνίας.

Είχε επιμείνει ότι ανάλογα είχαν και οι Κροάτες και οι Μουσουλμάνοι και ότι παντού, σε κάθε πλευρά, είχαν γίνει εγκλήματα. «Να σταματήσουμε να συνδέουμε τις σφαγές (ανάμεσα στις οποίες οι πιο φρικτές έγιναν τον Ιούλιο του 1995 στη Σρεμπρένιτσα) με σερβικές δυνάμεις ή παραστρατιωτικές ομάδες. Ας ακούσουμε τι έχουν να μας πουν και οι επιζήσαντες Μουσουλμάνοι από τις σφαγές που έγιναν σε σερβικά χωριά γύρω από τη Σρεμπρένιτσα».

Φυσικά, σ’ αυτή την ιστορία ο Πέτερ Χάντκε δεν είναι μόνος του. Μπορεί το PEN Αmerica να άστραψε και να βρόντηξε εναντίον της βράβευσής του, το ίδιο και ο Σάλμαν Ρούσντι, αλλά δεν έλειψαν οι ομότεχνοί του που στάθηκαν κυρίως στην αξία του έργου του. Η Αυστριακή νομπελίστα Ελφρίντε Γέλινεκ δήλωσε πως «άξιζε το Νόμπελ δέκα φορές», ενώ γύρω στους 120 γερμανόφωνους συγγραφείς πήραν το μέρος του Χάντκε με μια ανοιχτή επιστολή, στην οποία κατάγγελλαν ότι η «προπαγάνδα “αντι-Χάντκε” είναι ένα μείγμα από μίσος, μνησικακία, υπονοούμενα και διαστρεβλώσεις».

Μην ξεχνάμε, τέλος, ότι μπορεί η απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Χάντκε να κύλησε σε γενικές γραμμές ομαλά και ωραία, αλλά το άφησε το μικρό της τραύμα στη Σουηδική Ακαδημία. Παραιτήθηκαν πρόσφατα δύο μέλη της εξωτερικής επιτροπής, που έχει αναλάβει να εποπτεύει τις μεταρρυθμίσεις, τις οποίες έχει ανάγκη ο θεσμός μετά το σεξουαλικό σκάνδαλο που σχεδόν τον διέλυσε. Η μία από τους δύο παραιτηθέντες δήλωσε ότι σαφώς η απόφασή της σχετίζεται με τη βράβευση του Χάντκε.

ART - ΝΕΑ
Εναν χρόνο χωρίς Νόμπελ Λογοτεχνίας
Το κίνημα #MeΤoo σάρωσε και τη Σουηδική Ακαδημία. Μετά τις καταγγελίες 18 γυναικών ότι σύζυγος ακαδημαϊκού τις είχε παρενοχλήσει ή βιάσει, ένα τεράστιο σκάνδαλο -και με οικονομικές προεκτάσεις- οδήγησε στη...
Εναν χρόνο χωρίς Νόμπελ Λογοτεχνίας
ART - ΝΕΑ
Οι ελπίδες έδωσαν τη θέση τους στον φόβο
H 67χρονη Λευκορωσίδα δημοσιογράφος και συγγραφέας Σβετλάνα Αλεξίεβιτς όπως και όλοι οι νομπελίστες, συμμετέχει στη Στοκχόλμη στο τελετουργικό που θα κορυφωθεί αύριο με την απονομή των βραβείων από τον βασιλιά...
Οι ελπίδες έδωσαν τη θέση τους στον φόβο
ART - ΝΕΑ
Η επιστολή του Σαρτρ άργησε
Kάποιο ιδιαίτερο μυστήριο γύρω από την άρνηση του Σαρτρ να δεχτεί το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1964 δεν υπήρχε. Είχε φροντίσει ο ίδιος ο Γάλλος συγγραφέας με επιστολές του σε σουηδικό και γαλλικό Τύπο να την...
Η επιστολή του Σαρτρ άργησε
ART - ΝΕΑ
Δύο νικήτριες μετά από εξέγερση
Παρόλο που απαγορεύεται ρητά από τους κανονισμούς του περίφημου λογοτεχνικού βραβείου, η επιτροπή το μοίρασε στα δύο: στην Καναδέζα Μάργκαρετ Ατγουντ για το «The Testaments» και στη μαύρη Βρετανίδα Μπερναρντίν...
Δύο νικήτριες μετά από εξέγερση
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ολγκα Τοκάρτσουκ: «Αν είσαι Πολωνός, έχεις κακό κάρμα»
Το 2018 είναι σίγουρα η τυχερή χρονιά της 57χρονης Πολωνέζας συγγραφέως Ολγκα Τοκάρτσουκ. Πήρε και τα δύο μεγαλύτερα λογοτεχνικά βραβεία του κόσμου.
Ολγκα Τοκάρτσουκ: «Αν είσαι Πολωνός, έχεις κακό κάρμα»
ART - ΝΕΑ
Τοκάρτσουκ και Χάντκε οι δύο νέοι νομπελίστες Λογοτεχνίας
Σε δύο πολύ σημαντικούς συγγραφείς την Πολωνή Όλγκα Τοκάρτσουκ και τον Αυστριακό Πέτερ Χάντκε απονέμονται τα Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2018 και το 2019 από την Σουηδική Ακαδημία.
Τοκάρτσουκ και Χάντκε οι δύο νέοι νομπελίστες Λογοτεχνίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας