Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ανθρωποθυσία νεαρής γυναίκας στον μεγάλο σεισμό

Λόφος Καστέλλι Χανίων, Ανασκαφική έρευνα από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων υπό τη διεύθυνση της επίτιμης γενικής διευθύντριας αρχαιοτήτων και πολιτιστικής κληρονομιάς δρος Μαρίας Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ανθρωποθυσία νεαρής γυναίκας στον μεγάλο σεισμό

  • A-
  • A+
Συγκλονιστικό αρχαιολογικό εύρημα στον λόφο Καστέλλι Χανίων

Ο λόφος Καστέλλι που δεσπόζει στην παλιά πόλη των Χανίων αποτελεί διαχρονικά την καρδιά και τον πυρήνα της ζωής της πόλης, από τον πρώτο οικισμό του τέλους της 4ης χιλιετίας π.Χ. έως σήμερα. Το αρχαιολογικό εύρημα της ανθρωποθυσίας νεαρής γυναίκας κάτω των είκοσι ετών που έχει έρθει στο φως, κατά τη διάρκεια της συστηματικής ανασκαφής, έχει προκαλέσει διεθνές ενδιαφέρον. Αποκαλύφθηκε μαζί με τη θυσία πολλών ζώων και χρονολογούνται στα χρόνια της υστερομινωικής/μυκηναϊκής Κυδωνίας. Οπως αποκαλύπτουν τα φετινά ανασκαφικά δεδομένα, ύστερα από έναν καταστροφικό σεισμό σχεδόν 7,5 Ρίχτερ, προσφέρθηκαν πιθανόν για να εξευμενίσουν τους θεούς.

«Το φετινό εύρημα καθιστά ακόμη πιο κατανοητή την ερμηνεία της μεγαλειώδους θυσίας η οποία ακολούθησε στον ίδιο αύλειο χώρο, ως πράξης δημόσιας προσφοράς για τον εξευμενισμό των χθόνιων, θεϊκών δυνάμεων που θεωρούνταν ότι είχαν προκαλέσει τον μεγάλο σεισμό. Το ίδιο το ρήγμα θα μπορούσε να θεωρηθεί πέρασμα προς τον Αδη, μια άμεση σχέση με το βασίλειο των χθόνιων δυνάμεων», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η επίτιμη γενική διευθύντρια αρχαιοτήτων και πολιτιστικής κληρονομιάς, δρ Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη, υπό τη διεύθυνση της οποίας διεξάγεται η ανασκαφική έρευνα από την ΕΦΑ Χανίων, με τη συμμετοχή ολιγομελούς ομάδας και της μόνιμης συνεργάτιδάς της, αρχαιολόγου Ευτυχίας Πρωτοπαπαδάκη.

Το κρανίο της νεαρής γυναίκας μετά την επανένωση των διανοιγμένων οστών στο εργαστήριο της Εφορείας Χανίων

Κατά τη φετινή περίοδο (Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2019), στον χώρο της ανασκαφής της οδού Κατρέ 1 αποκαλύφθηκε η επέκταση της μεγάλης αυλής, προς νότια, όπου έλαβε χώρα η θυσία. «Σκοπός της έρευνας είναι να αποκαλυφθούν τα όρια του δαπέδου που αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τον χαρακτηρισμό του χώρου ως τμήματος του μυκηναϊκού ανακτόρου της Κυδωνίας», σημειώνει η κ. Βλαζάκη.

Λεπτομέρεια από την απόθεση της θυσίας

Κατά τις προηγούμενες ανασκαφικές περιόδους, διαπιστώθηκε ότι η μεγάλη αυλή χρησιμοποιούνταν για τελετουργικές πράξεις τον 13ο αι. π.Χ. Η θυσία και ο διαμελισμός 43 αιγοπροβάτων και αιγάγρων, 4 χοίρων, 2 βοοειδών και της νεαρής γυναίκας ακολούθησε μετά τον καταστροφικό σεισμό (6,5 έως 7,5 Ρίχτερ) και σύμφωνα με την κ. Βλαζάκη, «τα διαμελισμένα σώματα τοποθετήθηκαν στο κομματιασμένο και "ανοιγμένο" από τον σεισμό δάπεδο και σφραγίστηκαν με πέτρες και πλάκες. Η σύνδεση της νεαρής γυναίκας με τελετουργικές πράξεις δεν πρέπει να μας παραξενεύει, καθόσον η ελληνική μυθολογία διαθέτει άφθονα παραδείγματα εξαγνιστικής θυσίας κυρίως παρθένων, σε περιόδους λοιμών και λιμών ή άλλων εξαιρετικών περιστάσεων και συχνά πριν από πολεμική σύρραξη.

»Οι μύθοι των νέων γυναικών στον ρόλο εξιλαστήριων θυμάτων, ένα θέμα ιδιαίτερα αγαπητό στις αρχαίες τραγωδίες, ίσως ανάγονται στα μυκηναϊκά χρόνια και παρουσιάζονται ως πράξεις βαθιάς υποταγής και ευλάβειας στο θείο, ως είδος διαπραγμάτευσης με τις χθόνιες δυνάμεις και όχι ως άγριες και αδίστακτες σφαγές. Εκτός από τις διάσημες παρθένες-κόρες βασιλέων, όπως η θυγατέρα του Αγαμέμνονα Ιφιγένεια, οι θυγατέρες του Λεώ, του Κέκροπα και του Ερεχθέα για την Αθήνα αλλά και του Ηρακλή, του Ωρίωνα και του Πρίαμου, ακόμη και η τοπική παράδοση της Κυδωνίας αναφέρεται στη θυγατέρα του βασιλιά Κύδωνος, την Ευλιμένη. Η Ευλιμένη θυσιάστηκε ως παρθένα στους ήρωες της χώρας, σύμφωνα με χρησμό, όταν ο Κύδων βρέθηκε σε δυσχερή θέση εξαιτίας επανάστασης των γειτονικών πόλεων».

Η θυσία της Πολυξένης, θυγατέρας του Πριάμου, όπως εικονίζεται σε μελανόμορφο αμφορέα του Ζωγράφου Τιμιάδη

Η έρευνα φέτος προχώρησε στην περιοχή ενός ενεργού σεισμικού ρήγματος που εντοπίστηκε στον χώρο και τον διατρέχει από δυτικά προς τα ανατολικά. «Η εικόνα του "παλλόμενου δαπέδου" προκαλεί δέος. Εύκολα πλέον μπορεί κανείς να κατανοήσει τον τρόμο που είχε προκαλέσει ο σεισμός του 13ου αι. π.Χ. στους προϊστορικούς κατοίκους του ανακτορικού κέντρου της Κυδωνίας, όταν ξαφνικά αντίκρισαν τη γη να ανοίγει μπροστά στα μάτια τους», αναφέρει μεταξύ άλλων η ανακοίνωση.

ART - ΝΕΑ
Σε κίνδυνο η ανασκαφική περίοδος του 2019
Κατά τα τελευταία δεκατέσσερα χρόνια που διεξάγεται η συστηματική ανασκαφή (ξεκίνησε το 2004) του Προ- και Παλαιο-ανακτορικού μινωικού νεκροταφείου...
Σε κίνδυνο η ανασκαφική περίοδος του 2019
ART - ΝΕΑ
O Σπύρος Λούης, ο σκύφος-έπαθλο και ο ναζί συλλέκτης
Η απίστευτη περιπέτεια του πολύτιμου αρχαίου αγγείου, που δόθηκε στον νικητή του Μαραθωνίου του 1896, αλλά στη συνέχεια εξήχθη παράνομα στη Γερμανία, είχε αίσιο τέλος. Εντοπίστηκε στη συλλογή του Πανεπιστημίου...
O Σπύρος Λούης, ο σκύφος-έπαθλο και ο ναζί συλλέκτης
ART - ΝΕΑ
Επισκέψιμοι ενάλιοι χώροι
Το Διεθνές Συνέδριο «Dive in Blue Growth», που ξεκινάει σήμερα στο αμφιθέατρο του Μουσείου Ακρόπολης, θέτει στο επίκεντρο τη διαχείριση των υποβρύχιων περιοχών πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς. Τελεί υπό...
Επισκέψιμοι ενάλιοι χώροι
ART - ΝΕΑ
Tο ναυάγιο «Μέντωρ» συνεχίζει να αποκαλύπτει τα μυστικά του
Το μπρίκι «Μέντωρ» του Λόρδου Έλγιν βυθίσθηκε τον Σεπτέμβρη του 1802, μετά από πρόσκρουση σε βράχια έξω από το λιμάνι του Αβλέμονα, στα Κύθηρα. Μετέφερε 17 κιβώτια με αρχαιότητες από διάφορα μνημεία της...
Tο ναυάγιο «Μέντωρ» συνεχίζει να αποκαλύπτει τα μυστικά του
ART - ΝΕΑ
Πιο γρήγορους ρυθμούς στην Αμφίπολη ζητά η υπουργός
Η Λίνα Μενδώνη συγκάλεσε ευρεία σύσκεψη των αρμόδιων υπηρεσιών του ΥΠΠΟΑ και ζήτησε να επισπευσθούν οι εργασίες που αφορούν το μνημειακό σύνολο αλλά και οι εργασίες χάραξης διαδρομών-διαμορφώσεων του...
Πιο γρήγορους ρυθμούς στην Αμφίπολη ζητά η υπουργός
ART - ΝΕΑ
Το Ελληνικό στην πρώτη συνεδρίαση του ΚΑΣ
Προπαραμονές του Δεκαπενταύγουστου δημοσιεύτηκαν στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης (13/8/19 Αρ. Φύλλου 558) οι συνθέσεις με τα νέα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) και του Συμβουλίου Νεωτέρων...
Το Ελληνικό στην πρώτη συνεδρίαση του ΚΑΣ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας