Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο κριτικός που θεοποίησε τον Σέξπιρ
Yale University
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο κριτικός που θεοποίησε τον Σέξπιρ

  • A-
  • A+
Χάρολντ Μπλουμ: 1930-2019

Ο κορυφαίος Αμερικανός κριτικός λογοτεχνίας, ο επιδραστικός Χάρολντ Μπλουμ, που το έργο του θαυμάστηκε αλλά και επικρίθηκε έντονα, άφησε την τελευταία του πνοή τη Δευτέρα, σε νοσοκομείο στο Νew Haven. Hταν 89 ετών και μέχρι την τελευταία στιγμή δίδασκε στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ.

Στην Ιστορία θα μείνει για το έργο του «Ο δυτικός κανόνας» (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Gutenberg), όπου υποστήριξε την ανωτερότητα των λογοτεχνικών γιγάντων της Δύσης, βάζοντας στο κέντρο του κανόνα τον Σέξπιρ και τον Θερβάντες, ενώ γύρω τους εξακτινώνονται οι Γουίτμαν, Κάφκα, Προυστ, Τζόις κ.ά. «Αντρες και λευκοί», σύμφωνα με τους επικριτές του, οι οποίοι τονίζουν πως ο «κανόνας» του δεν περιλαμβάνει Αφροαμερικανούς, φεμινίστριες, μαρξιστές και πως η ιδέα του για τη λογοτεχνία είναι ελιτίστικη.

Βεβαίως, στο πέρασμα του χρόνου ο Μπλουμ εξέδωσε μελέτες για την Τόνι Μόρισον, την Εμιλι Ντίκινσον, τη Μάγια Αγγέλου, ενώ παράλληλα έκανε δηλώσεις που δημιουργούσαν λογοτεχνικά σκάνδαλα. «Είμαι ο πραγματικά μαρξιστής κριτικός σας. Ομως ακολουθώντας περισσότερο τον Γκράουτσο Μαρξ, παρά τον Καρλ», σάρκαζε. Πίστευε δε πως «ο Σέξπιρ είναι Θεός», σύμφωνα με τους Νew York Times, και τόνιζε πως οι σεξπιρικοί χαρακτήρες είναι τόσο αληθινοί όσο οι άνθρωποι και έχουν διαμορφώσει τις δυτικές αντιλήψεις για το τι είναι ανθρώπινο.

Εγραψε πάνω από 40 βιβλία ο πολυβραβευμένος διανοούμενος. Από τα πιο σημαντικά «Η αγωνία της επίδρασης» (εκδ. Αγρα) -πρωτοεκδόθηκε το 1973 και μεταφράστηκε σε 43 γλώσσες-, όπου με φροϊδικές και οιδιπόδειες ερμηνείες αναφερόταν στον αγώνα των νέων δημιουργών οι οποίοι επαναστατούν ενάντια στην παράδοση, την ώρα που το έργο τους επιβεβαιώνει τρανταχτά την κληρονομιά και το χρέος που τους έχουν αφήσει οι λογοτεχνικοί «πατέρες» τους. Σε ένα άλλο ιδιοσυγκρασιακό βιβλίο που έγινε μπεστ σέλερ, το «The book of J» (1990), διατύπωνε την άποψη ότι ο Θεός της ιουδαϊκής-χριστιανικής παράδοσης είναι λογοτεχνικός χαρακτήρας, δημιουργία μιας συγγραφέως στα χρόνια του Σολομώντα.

Το μικρότερο από τα πέντε παιδιά της οικογένειάς του, ο Χάρολντ Μπλουμ, γεννήθηκε το 1930 στο East Bronx και οι γονείς του ήταν ορθόδοξοι Εβραίοι μετανάστες από την Ανατολική Ευρώπη. Ο λογοτεχνικός περίπλους του ξεκίνησε με τη Γίντις ποίηση, αλλά σύντομα ανακάλυψε τα έργα των Χαρτ Κρέιν, Τ. Σ. Ελιοτ, Ουίλιαμ Μπλέικ. Αποφοίτησε το 1951 από το Πανεπιστήμιο Κορνέλ και έκανε το διδακτορικό του στο Γέιλ. Το 1958 παντρεύτηκε τη Ζαν και απέκτησαν δύο γιους.

Αποκαλούσε τον εαυτό του «τέρας» καθώς μπορούσε να διαβάσει 400 σελίδες την ώρα, είχε φωτογραφική μνήμη αποστηθίζοντας ολόκληρα κείμενα. Αντιπαθούσε τα βιβλία του Χάρι Πότερ, αγανάκτησε για τη βράβευση του Στίβεν Κινγκ με National Book Award -ο ίδιος υπήρξε υποψήφιος αλλά δεν βραβεύτηκε-, χαρακτήρισε «καθαρά πράξη πολιτικής ορθότητας» τη βράβευση της Ντόρις Λέσινγκ με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2007.

Αλλου τύπου σκάνδαλα... Σε ένα άρθρο με τίτλο «Bloom in Love», το περιοδικό GQ, το 1990, τον περιέγραφε να έχει στενές επαφές με φοιτήτριές του. Για δολοφονία χαρακτήρων είχε μιλήσει ο ίδιος τότε, ενώ όταν η γνωστή συγγραφέας Ναόμι Γουλφ τον κατηγόρησε το 2004 ότι την παρενοχλούσε όταν ήταν φοιτήτρια, ο Μπλουμ το αρνήθηκε κατηγορηματικά.

ART - ΝΕΑ
Πέθανε η σπουδαία συγγραφέας Τόνι Μόρισον
Σε ηλικία 89 ετών έφυγε από τη ζωή η σημαντική Αμερικανίδα συγγραφέας και βραβευμένη με Νόμπελ Λογοτεχνίας και Πούλιτζερ, Τόνι Μόρισον. Το κοινό την αγάπησε για την επική δύναμη των κειμένων της, τους...
Πέθανε η σπουδαία συγγραφέας Τόνι Μόρισον
ART - ΝΕΑ
«Πεθαίνουμε... αλλά γεννάμε λέξεις»
Σε ηλικία 88 ετών έφυγε από τη ζωή η κορυφαία συγγραφέας, η πρώτη Αφροαμερικανή που τιμήθηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας, μια δυνατή φωνή ενάντια στον ρατσισμό και τη λογοκρισία.
«Πεθαίνουμε... αλλά γεννάμε λέξεις»
ART - ΝΕΑ
Έφυγε από τη ζωή ο θεατρικός συγγραφέας Νιλ Σάιμον
Ο θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος Νιλ Σάιμον πέθανε σε ηλικία 91 ετών. Από τους καλύτερους συγγραφείς της κωμωδίας στην αμερικανική λογοτεχνική ιστορία με περισσότερα από 30 θεατρικά έργα και μεγάλο...
Έφυγε από τη ζωή ο θεατρικός συγγραφέας Νιλ Σάιμον
ART - ΝΕΑ
Πέθανε ο Φίλιπ Ροθ
Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 85 ετών ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Αμερικανούς λογοτέχνες, διεισδυτικός και διαυγής παρατηρητής της αμερικανικής κοινωνίας. Πολυγραφότατος, με πάνω από τριάντα βιβλία...
Πέθανε ο Φίλιπ Ροθ
ART - ΝΕΑ
Ο πρωτοπόρος της Νέας Δημοσιογραφίας που έγινε λογοτέχνης
Πρωτοπόρος και ανανεωτής-ανατροπέας της παραδοσιακής δημοσιογραφικής γραφής, γκουρού και πρωθιερέας του New Journalism, που στην πορεία έκανε στροφή και κατέκτησε και τη λογοτεχνία, εκρηκτική, αμφιλεγόμενη...
Ο πρωτοπόρος της Νέας Δημοσιογραφίας που έγινε λογοτέχνης
ART - ΝΕΑ
Αγάπησε τον Φιντέλ και την αρχαία Ελλάδα
«Κουβανός συγγραφέας γεννημένος στην Ουρουγουάη». Ετσι προσδιόριζε τον εαυτό του ο Ντανιέλ Τσαβαρία, από τους σπουδαιότερους συγγραφείς της Λατινικής Αμερικής, ο οποίος άφησε την περασμένη Παρασκευή την...
Αγάπησε τον Φιντέλ και την αρχαία Ελλάδα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας