Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι νικητές των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας 2018
© Wandruschka | Dreamstime.com

Οι νικητές των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας 2018

  • A-
  • A+

Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας και τα Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2018 (για τις εκδόσεις 2017) από τη Διεύθυνση Γραμμάτων του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Τα βραβεία απονέμονται στους Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου (Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων), Σώτη Τριανταφύλλου, Γιώργο Κυριακόπουλο, Ελισάβετ Χρονοπούλου, Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, Αλέξη Πολίτη, Ρίκα Μπενβενίστε, Κωνσταντίνο Παπαγεωργίου, Γιώργο Κ. Παναγιωτάκη, Ντανιέλα Σταματιάδη, Βαγγέλη Ηλιόπουλο, Seng Soun Ratanavanh, Ροδούλα Παππά και Μαρίζα Ντεκάστρο. Τιμητική διάκριση απονέμεται στο λογοτεχνικό περιοδικό «Ποιητική». 

Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2018 (για τις εκδόσεις 2017)

Α. Το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για το έτος 2018 απονέμεται στη Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου για τη συνολική της προσφορά στα Γράμματα.

Β. Το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2018 για τις εκδόσεις του 2017 απονέμεται κατά πλειοψηφία στη Σώτη Τριανταφύλλου για το έργο της «Το τέλος του κόσμου σε αγγλικό κήπο», εκδόσεις Πατάκη.

Γ. Το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος - Νουβέλας 2018 για τις εκδόσεις του 2017 απονέμεται ομόφωνα εξ ημισείας (κατά αλφαβητική σειρά) στον Γιώργο Κυριακόπουλο για το έργο του «Η τρισεγγονή της Αραπίνας και άλλες ιστορίες», εκδόσεις Βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ, και στην Ελισάβετ Χρονοπούλου για το έργο της «Ο έτερος εχθρός», εκδόσεις Πόλις.

Δ. Το Κρατικό Βραβείο Ποίησης 2018 για τις εκδόσεις του 2017 απονέμεται κατά πλειοψηφία στην Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη για το έργο της «Η επιστροφή των νεκρών», εκδόσεις Πόλις.

Ε. Το Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου-Κριτικής 2018 για τις εκδόσεις του 2017 απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Αλέξη Πολίτη για το έργο του «Η ρομαντική λογοτεχνία στο έθνος κράτος 1830-1880: Ποίηση, πεζογραφία, θέατρο, πνευματική κίνηση, αναγνώστες», Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. 

ΣΤ. Το Κρατικό Βραβείο Μαρτυρίας-Βιογραφίας-Χρονικού-Ταξιδιωτικής Λογοτεχνίας 2018 για τις εκδόσεις του 2017 απονέμεται κατά πλειοψηφία στη Ρίκα Μπενβενίστε για το έργο της «Λούνα», εκδόσεις Πόλις. 

Ζ. Το Ειδικό Θεματικό Βραβείο 2018 (για βιβλίο εκδόσεως 2017 που προάγει σημαντικά τον διάλογο πάνω σε ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα) απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Κωνσταντίνο Παπαγεωργίου για το έργο του «Οι πρόσφυγες και τα καθήκοντά μας απέναντί τους», εκδόσεις Πόλις.

Ως προς το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα 2018 για τις εκδόσεις 2017, η Επιτροπή αποφάσισε κατά πλειοψηφία να μην απονεμηθεί. Η Επιτροπή αποφάσισε ομοφώνως την απονομή τιμητικής διάκρισης στο λογοτεχνικό περιοδικό «Ποιητική». 

Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2018 (για τις εκδόσεις 2017)

Α. Το Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Γιώργο Κ. Παναγιωτάκη για το έργο με τίτλο «Λέσχη Αλλόκοτων Πλασμάτων, βιβλίο 2. Όταν ήρθαν για εμένα», εκδόσεις Πατάκη.

Β. Το Κρατικό Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου απονέμεται εξ ημισείας στην εικονογράφο Ντανιέλα Σταματιάδη και στον συγγραφέα Βαγγέλη Ηλιόπουλο για το έργο με τίτλο «Η βάρκα που τη λένε μνήμη. Η μνήμη ως βάλσαμο της ψυχής και θεμέλιο της κοινωνίας», εκδόσεις Παιδική Νομική Βιβλιοθήκη και στην εικονογράφο Seng Soun Ratanavanh και στην συγγραφέα Ροδούλα Παππά για το έργο με τίτλο «Στη μύτη του κουταβιού μια ακριδούλα…  Χαϊκού» για τις τέσσερις εποχές, εκδόσεις Νεφέλη.

Γ. Το Κρατικό Βραβείο Εφηβικού-Νεανικού Βιβλίου απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Βαγγέλη Ηλιόπουλο για το έργο με τίτλο «Θωμάς Q. BIT. Ταξιδιώτης στο κάτοπτρο του χρόνου», εκδόσεις Πατάκη.

Δ.  Το Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά απονέμεται κατά πλειοψηφία στην Μαρίζα Ντεκάστρο για το έργο με τίτλο «Λίγο πριν… λίγο μετά το 1821. Ένας κόσμος σε κίνηση», εκδόσεις Καλειδοσκόπιο.

Μιλώντας για τη σπουδαία διάκρισή μετά την απονομή του Μεγάλου Βραβείου Γραμμάτων, η Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου σημείωσε χαρακτηριστικά: 

Είναι περίεργα τα συναισθήματά μου για την βράβευσή μου. Πρώτα από όλα αισθάνομαι πολύ μεγάλη έκπληξη. Δεν το περίμενα. Δεν μου είχε περάσει καν από το νου.

Προπάντων σκέφτομαι αγαπημένους μου ανθρώπους που προσέφεραν τη ζωή τους στα γράμματα και αξίζουν αυτό το βραβείο, περισσότερο από εμένα.  

Τι σημαίνει αυτό το βραβείο για μένα; Πρέπει να πω ότι τα μεγάλα μου πρότυπα στη λογοτεχνία και τη ζωή δεν έγραψαν για βραβεία. Έγραψαν από καθημερινή αγωνία, που δεν μπορούσαν να εκφράσουν διαφορετικά, παρά μόνο με τη γραφή και μέσα στην περιοχή της. 

Ξεκίνησα από την ποίηση. Σπούδασα  ιστορία και φιλολογία στο Καποδιστριακό, όμως όλη η ψυχή μου ήταν στην ποίηση, στη μουσική, στις σχέσεις των ήχων, των χρωμάτων, των μορφών και στις εκπληκτικές και αναπάντεχες μορφές της τέχνης που μόνο αυτές μπορούν να εκφράσουν τη ριζική ανησυχία του ανθρώπου.

Στα 25 μου χρόνια, χρόνια της δικτατορίας, μετά από ταξίδια στη Γαλλία και στις ΗΠΑ, και προσπάθειες να μάθω περισσότερα για την τέχνη, αποφάσισα ότι ήθελα να ριζώσω σε μια ελληνική επαρχία και ασκήσω το επάγγελμα του φιλολόγου, κι έτσι έζησα επτά χρόνια στα Γιάννενα, χρόνια της δικτατορίας, ίσως τα πιο γόνιμα και αγωνιστικά της ζωής μου. Λάτρεψα την Ήπειρο, περπάτησα τα βουνά της με τους πολύτιμους φίλους αρχαιολόγους, την έφορο κλασικών αρχαιοτήτων Εύη Τουλούπα, τον καθηγητή Βυζαντινής τέχνης Δημήτρη Τριανταφυλλόπουλο, και δέθηκα βαθιά με την πόλη και την ιστορία της, στον ίσκιο του ποιητή Γιοζέφ Ελιγιά και του αγαπημένου μας Δημήτρη Χατζή, που τότε είχε γυρίσει από την προσφυγιά για να εγκατασταθεί μόνιμα πια στη  Αθήνα. 

Εκεί, στα Γιάννενα, διάβασα τους Έλληνες υπερρεαλιστές, και αισθάνθηκα βαθιά το κάλεσμά τους― μια ποίηση που μπορούσε να δώσει σάρκα στο όνειρο, να εισδύσει στην καθημερινότητα, και να μας κάνει πιο ελεύθερους από τα δεσμά των ιδεολογικών ή αισθητικών στερεότυπων, με δυο λόγια να μας ανοίξει έναν ορίζοντα ελευθερίας μπροστά στο όνειρο, στη χαρά, σε μια πληρέστερη ζωή του πνεύματος. Έτσι έγραψα μια μελέτη για τον Υπερρεαλισμό στο περιοδικό Ηριδανός το 1976.

Από τα Γιάννενα πήγα στο Παρίσι για μεταπτυχιακές σπουδές και ολοκλήρωσα τη διατριβή μου για τον Υπερρεαλισμό. Ακολούθησαν 26 χρόνια στο Αριστοτέλειο πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Εκεί επέστρεψα στις πρώτες μου σπουδές της ιστορίας, και συνειδητοποίησα ότι σε όποια μελέτη και προσέγγιση της λογοτεχνίας το πρώτο και βασικό μέλημα είναι το ιστορικό πλαίσιο. Γιατί από αυτό στη νεωτερικότητα βγαίνουν στο έπακρο οι βασικοί σπινθήρες της λογοτεχνικής έμπνευσης, που δεν είναι μόνο ο θρύλος του έπους, ο ηρωϊσμός, ο νόστος, ο έρωτας και ο θάνατος, αλλά ο κατατρεγμός των αφανών, οι μαζικές σφαγές και εξολοθρεύσεις άμαχων πληθυσμών, οι σφαγιασμοί αθώων. 

Στην πατρίδα μας γνωρίσαμε τη Μικρασιατική καταστροφή, γνωρίσαμε έναν εμφύλιο πόλεμο. Γνωρίσαμε όμως και τη γενοκτονία των Εβραίων. Στη Θεσσαλονίκη αποφάσισα να ασχοληθώ με τη δημοσίευση μαρτυριών Ελλήνων Εβραίων και με το θέμα αυτό στη νεοελληνική λογοτεχνία, ίσως για να βρω απαντήσεις σε ερωτήματα που δεν μου έλυνε μεμονωμένα η φιλολογική ή η ιστορική επιστήμη ή οι ανθρωπιστικές σπουδές στο σύνολό τους, αλλά ο πιο οικείος για μένα χώρος της τέχνης, το δικό μου ελάχιστο χωραφάκι που προσπάθησα να καλλιεργώ καθημερινά σε ολόκληρη τη ζωή μου, για να βρίσκομαι κοντά στους μεγάλους μου έρωτες της τέχνης, τους κλασικούς όσο και τους περιθωριακούς, τους φιλοσόφους, τους είρωνες, τους ανήσυχους, τους εξεγερμένους. Και βέβαια τους ανθρώπους που γνώρισα και είχα δασκάλους: τον Νίκο Εγγονόπουλο, τον Ε.Χ. Γονατά, τον Μένη Κουμανταρέα, τον Δημήτρη Χατζή, τον Δημήτρη Ραυτόπουλο, τους φίλους και συνεργάτες μου στο ΑΠΘ και σε διάφορα εκπαιδευτικά και πολιτιστικά ιδρύματα στην Ευρώπη και τον κόσμο. Όμως προπάντων τώρα σκέφτομαι τους φοιτητές μου, γιατί μέσα από τη διδασκαλία έζησα μαζί τους την ποίηση αλλιώς, στην προσπάθεια να τους μεταδώσω την ανατρεπτική ομορφιά της και την υπέρτατη ελευθερία της.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
«Να μη μας γίνει το αποτρόπαιο οικείο»
Η γνωστή σκηνοθέτις, Ελισάβετ Χρονοπούλου, μάς δίνει το δεύτερο βιβλίο της, την πολύ δυνατή και συγκινητική συλλογή διηγημάτων «Ο έτερος εχθρός». Επιστρέφει στις τραγωδίες της Κατοχής για να αναρωτηθεί μαζί...
«Να μη μας γίνει το αποτρόπαιο οικείο»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η ελάχιστη τιμή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας
Ο Εμφύλιος, η Κατοχή, η δικτατορία αποτελούν συχνά θέμα ή σκηνικό μυθιστορημάτων ή διηγημάτων με ποικίλες στοχεύσεις – και με κυριότερη ανάμεσά τους κατά την περίοδο της κρίσης την προσπάθεια να υπογραμμιστούν...
Η ελάχιστη τιμή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας
ART - ΝΕΑ
Ο κριτικός που θεοποίησε τον Σέξπιρ
Ο κορυφαίος Αμερικανός κριτικός λογοτεχνίας, ο επιδραστικός Χάρολντ Μπλουμ, που το έργο του θαυμάστηκε αλλά και επικρίθηκε έντονα, άφησε την τελευταία του πνοή τη Δευτέρα, σε νοσοκομείο στο Νew Haven. Hταν 89...
Ο κριτικός που θεοποίησε τον Σέξπιρ
ART - ΝΕΑ
Δύο νικήτριες μετά από εξέγερση
Παρόλο που απαγορεύεται ρητά από τους κανονισμούς του περίφημου λογοτεχνικού βραβείου, η επιτροπή το μοίρασε στα δύο: στην Καναδέζα Μάργκαρετ Ατγουντ για το «The Testaments» και στη μαύρη Βρετανίδα Μπερναρντίν...
Δύο νικήτριες μετά από εξέγερση
ART - ΝΕΑ
Τοκάρτσουκ και Χάντκε οι δύο νέοι νομπελίστες Λογοτεχνίας
Σε δύο πολύ σημαντικούς συγγραφείς την Πολωνή Όλγκα Τοκάρτσουκ και τον Αυστριακό Πέτερ Χάντκε απονέμονται τα Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2018 και το 2019 από την Σουηδική Ακαδημία.
Τοκάρτσουκ και Χάντκε οι δύο νέοι νομπελίστες Λογοτεχνίας
ART - ΝΕΑ
Κρατικά βραβεία λογοτεχνικής μετάφρασης 2018
Το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης Έργου Ξένης Λογοτεχνίας στην Ελληνική Γλώσσα στη Σταυρούλα Αργυροπούλου για την «Πετρούπολη», ενώ η ομάδα LEXIS κέρδισε το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης Έργου Ελληνικής Γλώσσας σε...
Κρατικά βραβεία λογοτεχνικής μετάφρασης 2018

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας