Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Καταδύσεις σε ένα μουσείο του βυθού
ΕΕΑ/φωτ. Γ. Ίσσαρης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Καταδύσεις σε ένα μουσείο του βυθού

  • A-
  • A+
Με αφετηρία το σημαντικότερο ναυάγιο της Κλασικής Περιόδου, το οποίο εντοπίστηκε το 1985, προχωρούν μέσω του προγράμματος Βluemed οι εργασίες, ώστε να λειτουργήσουν πιλοτικά το 2020 και να γίνουν πλήρως επισκέψιμοι, με καθοδηγούμενη κατάδυση, οι ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι στην περιοχή Παγασητικού - Σποράδων.

Με στόχο να ανοίξουν πιλοτικά το επόμενο καλοκαίρι τέσσερα σπουδαία υποβρύχια ναυάγια στην Αλόννησο και στην περιοχή Παγασητικού - Σποράδων και να γίνουν πλήρως επισκέψιμοι ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι με καθοδηγούμενη κατάδυση το 2022, κινείται η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού και η Περιφέρεια Θεσσαλίας.

Από κοινού διοργάνωσαν τις προηγούμενες ημέρες (6 & 7/4) τη διημερίδα «To Bluemed στην Αλόννησο - για την ενάλια πολιτιστική κληρονομιά και τον σχεδιασμό για τη διαχείρισή της». Φιλοξενήθηκε στην Αλόννησο, όπου επαγγελματίες δύτες και αυτοδύτες πραγματοποίησαν καταδύσεις στο ναυάγιο της Περιστέρας, το σημαντικότερο της κλασικής περιόδου, και εντυπωσιάστηκαν από την ομορφιά του βυθού και τον πλούτο της αρχαιολογίας. Ωστόσο, διαπιστώθηκε από τους ενάλιους αρχαιολόγους ότι το ναυάγιο της Περιστέρας, δυστυχώς, έχει υποστεί σύληση ακόμα και τα τελευταία χρόνια.

Μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος Bluemed -συμμετέχουν 14 εταίροι από Ελλάδα, Ιταλία, Κροατία, Κύπρο και Ισπανία-, η Εφορεία Εναλίων και η Περιφέρεια Θεσσαλίας μελετούν τους τρόπους για την απόδοση των ενάλιων αρχαιολογικών χώρων στο κοινό. Η διημερίδα ήταν μια ευκαιρία να δημοσιοποιήσουν την πρόοδο που έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα, να επικοινωνήσουν με την καταδυτική κοινότητα και με τους κατοίκους της Αλοννήσου και να ανταλλάξουν απόψεις. «Ηταν δημιουργικό και αποκομίσαμε θετικές εντυπώσεις και εύστοχες επισημάνσεις για την ολοκλήρωση του εγχειρήματος», είπε στην «Εφ.Συν.» η Παρή Καλαμαρά, διευθύντρια της Εφορείας Ενάλιων Αρχαιοτήτων και συμπλήρωσε: «το πρώτο βήμα έγινε, αλλά έχουμε πολλά ακόμα».

Οι ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι θα λειτουργήσουν πιλοτικά τέσσερις μήνες το καλοκαίρι του 2020 και του 2021 και πλήρως το 2022, αν η πρόταση της ΕΦΑ Εναλίων ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα της Περιφέρειας Θεσσαλίας -ο περιφερειάρχης Κωσταντίνος Αγοραστός έχει αγκαλιάσει το εγχείρημα- και χρηματοδοτηθεί από το ΕΣΠΑ. Η κ. Καλαμαρά μάς λέει: «κομβικό σημείο για την προώθηση του σχεδίου είναι το θεσμικό πλαίσιο που θα ορίζει τον τρόπο λειτουργίας των ενάλιων χώρων και την αδειοδότηση των επαγγελματιών κατάδυσης».

Οσο για τη σύληση του ναυαγίου της Περιστέρας -σε πρώτη εκτίμηση γίνεται λόγος για κάποιες εκατοντάδες αμφορείς-, μας είπε «η αφαίρεση αμφορέων είναι διαχρονικό φαινόμενο σε όλα τα ναυάγια. Δεν μπορώ να πω ότι ισχύει, αν δεν πάρω τα φωτομωσαϊκά του 2000 και του 2008 για να τα συγκρίνω με τα σημερινά. Μακροσκοπικά, δεν φαίνεται να έχει αλλάξει το ναυάγιο. Πάντως, όταν οργανωθούν οι ενάλιοι χώροι, θα υπάρξει και αυξημένη ασφάλεια, καθώς από τις βασικές προϋποθέσεις για τη λειτουργία τους είναι η δημιουργία συστήματος ασφαλείας».

Στη διημερίδα παρευρέθηκε και ο υφυπουργός Πολιτισμού, Κώστας Στρατής, και, όπως είπε, το υπουργείο Πολιτισμού «προχωρά στις απαραίτητες θεσμικές υποδομές για τον μεγάλο στόχο να ξεκινήσει η λειτουργία των επισκέψιμων ενάλιων αρχαιολογικών χώρων» και εξήγγειλε ότι «βρίσκεται στο στάδιο της υπογραφής η Κοινή Υπουργική Απόφαση (σ.σ. με το υπουργείο Ναυτιλίας) για τον χαρακτηρισμό ως επισκέψιμων τεσσάρων νέων ενάλιων αρχαιολογικών χώρων στην Αλόννησο, ώστε μαζί με τους ήδη χαρακτηρισμένους να διαμορφωθεί ένα ευρύ δίκτυο επισκέψιμων χώρων στην περιοχή Παγασητικού – Σποράδων, που θα καταστήσει το εγχείρημα περισσότερο ανταγωνιστικό στον παγκόσμιο καταδυτικό χάρτη.

ΕΕΑ/φωτ. Γ. Ίσσαρης

Παράλληλα, έρχεται σύντομα για ψήφιση στη Βουλή η επικαιροποίηση του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία των επισκέψιμων ενάλιων αρχαιολογικών χώρων, προκειμένου να καταστεί περισσότερο λειτουργικό και εφαρμόσιμο. Ενώ, ταυτόχρονα, εξετάζεται να δοθεί κάποια ευελιξία στη χωροθέτηση των καταδυτικών πάρκων εκτός των περιοχών με αρχαιολογικό ενδιαφέρον, όπου το επιτρέπουν οι ιδιαίτερες συνθήκες και η μορφολογία κάθε τόπου».

Η διημερίδα πραγματοποιήθηκε στο νησί των Σποράδων, εκεί όπου στον βυθό της νησίδας Περιστέρας Αλοννήσου εντοπίστηκε το 1985 από τον επαγγελματία αλιέα Δημήτρη Μαυρίκη, σε βάθος 30 μέτρων, το σημαντικότερο ναυάγιο της Κλασικής Περιόδου. Το σκαρί του εμπορικού πλοίου (βυθίστηκε μεταξύ 425-415 π.Χ), που κείτονταν για 2.500 χρόνια, ήταν διπλάσιου μεγέθους από τα γνωστά πλοία της ίδιας περιόδου, ενώ σε τέσσερις στρώσεις βρίσκονται αδιατάραχτοι περισσότεροι από 4.000 αμφορείς κρασιού.

Το ναυάγιο ερευνήθηκε από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, υπό τη διεύθυνση της αρχαιολόγου Ελπίδας Χατζηδάκη, το 1992-1993 και ακολούθως το 1999-2000 και ανελκύστηκε μεγάλη ποσότητα κεραμικής με κύλικες με εγχάρακτες διακοσμήσεις, αγγεία, λυχνάρια, χάλκινα σκεύη κ.ά. Το πλήθος των ακέραιων, κυρίως, αμφορέων σχηματίζει έναν χαμηλό λόφο, που απαρτίζει τον χώρο του ναυαγίου που βρίσκεται εντός του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Σποράδων.

Οι επαγγελματίες και οι αυτοδύτες που καταδύθηκαν κατά τη διάρκεια της διημερίδας -όπως και οι εξαιρετικές φωτογραφίες που τράβηξαν- είπαν ότι το ναυάγιο λειτουργεί σαν ύφαλος και έχει αναπτυχθεί πλούσια θαλάσσια ζωή με πολλά ψάρια και φυτά, γεγονός που κάνει ακόμα πιο μαγική την εμπειρία του μέλλοντος για τους κοινούς θνητούς που θα έχουν τη δυνατότητα να καταδυθούν και να μυηθούν στα μυστικά της ενάλιας αρχαιολογίας και να απολαύσουν τον μαγικό βυθό όπου αναπαύονται θησαυροί του παρελθόντος. Εκτός από την ήδη χαρακτηρισμένη ως επισκέψιμη Περιστέρα, οι άλλοι επισκέψιμοι χώροι στον Παγασητικό είναι η Κίκυνθος, ο Τηλέγραφος και η Ακρα Γλάρος.

ART - ΝΕΑ
Το μεγαλείο του ιερού του Απόλλωνα
Νέα στοιχεία έφερε στο φως η φετινή περίοδος (3/5/19 έως 5/7/19) της συστηματικής ανασκαφής στο νησί Δεσποτικό – θέση Μάντρα, δυτικά της Αντιπάρου. Διαφωτίζεται έτσι η εικόνα των ειδικών για την αρχιτεκτονική...
Το μεγαλείο του ιερού του Απόλλωνα
ART - ΝΕΑ
Πρώτα η απαλλοτρίωση και αμέσως η ανάδειξη
Μισό αιώνα μετά, μία από τις πιο μακροχρόνιες υποθέσεις του ΚΑΣ φαίνεται να οδεύει προς επίλυση. Αρκεί να δοθούν τα 2,2 εκατ. ευρώ στους ιδιοκτήτες ώστε το οικόπεδο να απαλλοτριωθεί και άμεσα να αναδειχθεί ο...
Πρώτα η απαλλοτρίωση και αμέσως η ανάδειξη
ART - ΝΕΑ
Σπουδαία ευρήματα φέρνει στο φως η σκαπάνη Ελβετών και Ελλήνων αρχαιολόγων
Το ιερό της Αμαρυσίας Αρτέμιδος θεωρείται από τα σημαντικότερα της Εύβοιας και είναι ιδιαίτερα γνωστό από αρχαίες επιγραφές και πηγές κειμένων. Οι γνώσεις μας γύρω από αυτό ενισχύονται τα τελευταία χρόνια χάρη...
Σπουδαία ευρήματα φέρνει στο φως η σκαπάνη Ελβετών και Ελλήνων αρχαιολόγων
ART - ΝΕΑ
Στο θησαυροφυλάκιο του Μετρό
Η «Εφ.Συν.» μπήκε στις αποθήκες όπου συγκεντρώνεται και συντηρείται το αρχαιολογικό υλικό από τις ανασκαφές του Μετρό. Περιηγήθηκε στον χώρο, συνομίλησε με τους εργαζομένους κι εντυπωσιάστηκε από την υψηλού...
Στο θησαυροφυλάκιο του Μετρό
ART - ΝΕΑ
Χρηματοδότηση αρχαιολογικών έργων από τις Περιφέρειες
Ζητήματα τεχνικής φύσης σχετικά με τη χρηματοδότηση αρχαιολογικών έργων από τις Περιφέρειες στο πλαίσιο προγραμματικών συμβάσεων πολιτιστικής ανάπτυξης επιλύει η τροπολογία του υπουργείου Πολιτισμού Αθλητισμού...
Χρηματοδότηση αρχαιολογικών έργων από τις Περιφέρειες
ART - ΝΕΑ
Χαραγμένοι 13 στίχοι σε πηλό
Η πήλινη επιγραφή με χαραγμένους 13 στίχους από τη ραψωδία ξ της Οδύσσειας είναι σπάνιο αρχαιολογικό εύρημα. Η ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού σημειώνει ότι χρονολογείται στη ρωμαϊκή εποχή, πιθανόν πριν...
Χαραγμένοι 13 στίχοι σε πηλό

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας