Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ημουν πάντοτε του «εδώ και τώρα»
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ημουν πάντοτε του «εδώ και τώρα»

  • A-
  • A+

Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ΄ ένα πρόσωπο της γραφής κι έναν επίμονο αναγνώστη. Σήμερα ο συγγραφέας Nίκος Παναγιωτόπουλος, απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές

● Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;

Παρά τις μορφολογικές αναζητήσεις που θεωρώ πως, σε πρώτη ανάγνωση, τα κάνουν να φαντάζουν ετεροθαλή, στον πυρήνα της σύλληψής τους τα βιβλία μου αποδεικνύονται σιαμαία.

● Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας...

Μα... η ζωή μου όλη, που λέει κι ένας σπουδαίος λαϊκός ποιητής. Οι θυσίες και οι ανοησίες μου, τα πάθη μου, τα λάθη μου, τα χάδια που εισέπραξα και τα χαστούκια που δέχτηκα, το βλέμμα των φίλων, οι απουσίες που κοστίζουν, οι παρουσίες που ευλογούν.

● Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα...

Δεν βιάστηκα καθόλου να εκδώσω το πρώτο μου βιβλίο και, όποτε χρειάστηκε, πήρα τον χρόνο μου προτού εκδώσω το επόμενο. Από την Αγιογραφία (Πόλις, 2003), για παράδειγμα, έως Τα παιδιά του Κάιν (Μεταίχμιο, 2011) μεσολάβησαν οκτώ χρόνια, και άλλα πέντε έως τον Γραφικό χαρακτήρα (Μεταίχμιο, 2016). Κουβαλάω κάμποσα σχέδια για βιβλία που θα ήθελα να γράψω – βιβλία που με φοβίζουν και θα συνεχίσουν να με φοβίζουν μέχρι να γραφτεί και η τελευταία σελίδα τους.

● Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν, στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου...

Τα διηγήματα του Παπαδιαμάντη, του Τσέχοφ και του Κάρβερ, τα Ποιήματα του Ελύτη και του Καβάφη, ο Φύλακας στη σίκαλη του Σάλιντζερ, η Δίκη του Κάφκα... Ναι, ξέρω, δεν είναι τρεις – και με μεγάλο κόπο συγκρατούμαι να μη συνεχίσω την απαρίθμηση...

● Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές που υπομειδιάσατε;

Υπήρξαν κριτικές –αρνητικές και θετικές- που με διασκέδασαν μέχρι απελπισίας με την ευκολία τους, όπως υπήρξαν κριτικές –αρνητικές και θετικές- που μου υπέδειξαν πτυχές του έργου μου τις οποίες δεν είχα υποψιαστεί ή και επιδιώξει.

● Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας που σας έλκει η γραφή του...

Με γοήτευε ανέκαθεν το πεζογραφικό σύμπαν του Παπαδιαμάντη, ενώ με καθηλώνει το λακωνικό σφρίγος του λόγου του Θανάση Βαλτινού. Θαυμάζω την τόλμη και το βεληνεκές των μυθοπλαστικών επινοήσεων του Κωνσταντίνου Τζαμιώτη.

● Σήμερα, υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;

Λογοτεχνικές συντροφιές υπάρχουν πάντα. Το εύρος και η επιδραστικότητά τους παίζεται. Ιδίως αφού μιλάμε για μια εποχή που εν πολλοίς αδιαφορεί τόσο για το κλίμα όσο και για την πνευματικότητα.

● Για ποιο λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας, εκτός συνόρων, είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική...

Η χώρα μας πάσχει γενικώς και μονίμως στον τομέα των εξαγωγών. Χωρίς αποφασιστική και σταθερή θεσμική στήριξη, η λογοτεχνία μας θα συνεχίσει να βολοδέρνει στις αγορές του κόσμου, χαμένη στη μετάφραση.

● Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και η γλώσσα και ο τρόπος της ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;

Δεν ζω και επομένως δεν δημιουργώ σε δοκιμαστικό σωλήνα ή σε γυάλινο πύργο. Κοιτώ τον κόσμο από τη γωνιά και την εποχή στην οποία μου έλαχε να γεννηθώ. Γράφοντας, συνδιαλέγομαι πρωτίστως με τον καιρό μου και τους συγκαιρινούς μου. Το βλέμμα μου και η γλώσσα στην οποία αποτυπώνεται είναι προϊόν όσων μπόρεσα να διαβάσω, όσων έζησα και όσων βιώνω. Ποτέ δεν ήμουν «αλλού». Ημουν πάντοτε του «εδώ και τώρα».

● Σας απασχολεί αν, μεταθανατίως, θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας...

Με απασχολεί, σήμερα, ως ένα παιγνιώδες ερώτημα και μόνον. Πάντως δεν σκοπεύω να κάνω κάτι παραπάνω γι’ αυτό. Σας διαβεβαιώ πως θα πάψει αυτομάτως να με απασχολεί τη στιγμή που θα πεθάνω, αν όχι και νωρίτερα – στάχτη και μπούλμπερη, που λέει και μια υπέροχη λαϊκή ρήση.

Ο Ν. Παναγιωτόπουλος γεννήθηκε στο Χαλάνδρι το 1963. Εχει γράψει σενάρια για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση και μέχρι σήμερα έχει εκδώσει επτά βιβλία, κάποια εκ των οποίων έχουν μεταφραστεί σε αρκετές ξένες γλώσσες. Για Τα παιδιά του Κάιν τιμήθηκε με το βραβείο μυθιστορήματος του Ιδρ. Π. Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών. Το τελευταίο του βιβλίο είναι η αυτοβιογραφική νουβέλα Ολομόναχος που εκδόθηκε πρώτα στη Γαλλία από τις Éditions du Sonneur.

ART - ΝΕΑ
«Μιχαήλ: Οι άγγελοι έχουν φτερά»
Tο βιβλίο του Παναγιώτη Πασχαλάκη με τίτλο «Μιχαήλ: Οι άγγελοι έχουν φτερά» θα παρουσιαστεί στον Ιανό. «Μπορεί ποτέ το φως να συνυπάρχει με το σκοτάδι; Στη φύση σίγουρα όχι. Στην ψυχή μου όμως ναι» σημειώνει ο...
«Μιχαήλ: Οι άγγελοι έχουν φτερά»
MEDIA
Εφτά συγγραφείς, ένας ήρωας
Το «Ανοιχτό Βιβλίο», το βιβλιοφιλικό μας ένθετο, συμμετέχοντας στο επετειακό κλίμα, με αφορμή τη συμπλήρωση εφτά χρόνων παρουσίας του στην «Εφ.Συν.», συμβάλλει στη διαμόρφωση δυναμικού χώρου αναγνωστικής...
Εφτά συγγραφείς, ένας ήρωας
ART - ΝΕΑ
Ο κριτικός που θεοποίησε τον Σέξπιρ
Ο κορυφαίος Αμερικανός κριτικός λογοτεχνίας, ο επιδραστικός Χάρολντ Μπλουμ, που το έργο του θαυμάστηκε αλλά και επικρίθηκε έντονα, άφησε την τελευταία του πνοή τη Δευτέρα, σε νοσοκομείο στο Νew Haven. Hταν 89...
Ο κριτικός που θεοποίησε τον Σέξπιρ
ART - ΝΕΑ
Οι νικητές των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας 2018
Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας και τα Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2018 (για τις εκδόσεις 2017) από τη Διεύθυνση Γραμμάτων του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.
Οι νικητές των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας 2018
ART - ΝΕΑ
Πέθανε η σπουδαία συγγραφέας Τόνι Μόρισον
Σε ηλικία 89 ετών έφυγε από τη ζωή η σημαντική Αμερικανίδα συγγραφέας και βραβευμένη με Νόμπελ Λογοτεχνίας και Πούλιτζερ, Τόνι Μόρισον. Το κοινό την αγάπησε για την επική δύναμη των κειμένων της, τους...
Πέθανε η σπουδαία συγγραφέας Τόνι Μόρισον
ART - ΝΕΑ
Αντίο στον Αντρέα Καμιλέρι, τον «πατέρα» του «Επιθεωρητή Μονταλμπάνο»
Πέθανε σήμερα, στα 93 του χρόνια, ο Αντρέα Καμιλέρι, ο Ιταλός συγγραφέας που έγινε διάσημος κυρίως για τον «Επιθεωρητή Μονταλμπάνο».
Αντίο στον Αντρέα Καμιλέρι, τον «πατέρα» του «Επιθεωρητή Μονταλμπάνο»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας