Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ζούμε στον εθισμό της οθόνης

O Ισλανδός συγγραφέας, Αντρί Σνερ Μάγκνασον

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ζούμε στον εθισμό της οθόνης

  • A-
  • A+

«Γράφοντας για τα παιδιά και τους νέους του ταλαίπωρου πλανήτη μας». Δεν είναι μόνο το θέμα για το οποίο έρχεται να μιλήσει στη χώρα μας ο δημοφιλής συγγραφέας Αντρί Σνερ Μάγκνασον (η διάλεξη δίνεται την Παρασκευή στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών). Θα μπορούσε να είναι και ο τίτλος των προσωπικών του «πιστεύω».

Ο Ισλανδός, προερχόμενος από μια χώρα που σχεδόν ένας στους δύο είναι συγγραφέας, κατάφερε από νεαρή ηλικία κάθε βιβλίο του να γίνεται μπεστ σέλερ. Ωστόσο ο ίδιος «χρησιμοποιεί» τη συγγραφή για να τονίζει τους προβληματισμούς του γύρω από περιβαλλοντικά, πολιτικά αλλά και κοινωνικά θέματα. Ισως γι' αυτό και δεν θεωρήθηκε έκπληξη όταν πριν από δύο χρόνια έβαλε υποψηφιότητα στις εκλογές της Ισλανδίας.

Ο Αντρί Σνερ Μάγκνασον πραγματεύεται στα βιβλία του σημαντικά ζητήματα χρησιμοποιώντας στοιχεία μυθολογίας με έναν σύγχρονο τρόπο. Χαρακτηριστικό είναι το τελευταίο του βιβλίο «Τιμακιστάν-Το σεντούκι του χρόνου» (εκδ. Πατάκη), στο οποίο περιγράφει με αριστοτεχνική παιδική προσέγγιση πώς μπορεί ακόμα και ο έλεγχος του χρόνου να αποβεί μοιραίος, εκτός αν η γνώση του παρελθόντος οδηγήσει τα παιδιά στην απόφαση να αποκαταστήσουν την τάξη του κόσμου.

Ο ίδιος βέβαια είναι ακόμα πιο αιχμηρός στα λόγια του απ' ό,τι στα γραπτά του: «Δεν αρκεί να είμαστε απλά "ενήμεροι" για την περιβαλλοντική κρίση ή τις τεράστιες κοινωνικές κι οικονομικές ανισότητες. Πρέπει επιτέλους να δράσουμε. Πρέπει να επιστρέψουμε στα κοινωνικά μοντέλα που εφαρμόστηκαν μετά τον Β' Π.Π. (σε κρατικό/πολιτικό επίπεδο) και να σταματήσουμε να καταναλώνουμε ασύδοτα (σε προσωπικό). Τα παραμύθια μου μπορεί να μπλέκονται με ένα δυστοπικό μέλλον, ωστόσο, αυτό το μέλλον είναι παρόν σήμερα. Και δυστυχώς, δεν λέμε ακόμη να το καταλάβουμε», λέει.

Σε όλα τα βιβλία του φαίνεται πως αντλεί έμπνευση από την ίδια την κοινωνία και πώς αυτή διαμορφώνει τις δικές μας ιστορίες. «Ηδη στα 23 μου είχα εκδώσει τρία βιβλία. Το πρώτο ήταν μια ποιητική συλλογή που πουλούσα ο ίδιος σε καφέ και εστιατόρια και έτσι μπόρεσα να χρηματοδοτήσω το δεύτερο», εξηγεί. «Στα 26 μου ήδη ζούσα από τη συγγραφή. Τότε κέρδισα και το πρώτο μου βραβείο, το Λογοτεχνικό Βραβείο της Ισλανδίας.

Το διαφορετικό με μένα είναι ότι πάντοτε γράφω αυτό που αισθάνομαι και όχι αυτό που ξέρω ότι θα γίνει μπεστ σέλερ: όταν οι άνθρωποι ήθελαν περισσότερη ποίηση, έγραφα ένα παιδικό βιβλίο. Οταν ήθελαν ακόμα ένα παιδικό βιβλίο, έγραφα επιστημονική φαντασία για παιδιά. Και όταν ο εκδότης μου μού ζήτησε να ξαναγράψω επιστημονική φαντασία, του παρέδωσα μια μη μυθοπλαστική λογοτεχνία».

Ωστόσο, του θυμίζουμε πως έχει γράψει και για αλυσίδα σουπερμάρκετ: «Πάντοτε με απασχολούσε το πώς ήταν ο κόσμος πριν απο τους ποιητές. Πώς δηλαδή μπορεί η λογοτεχνία να μεταλλάξει τον χώρο και την οπτική μας γι' αυτόν. Υπάρχουν, για παράδειγμα, μέρη στην Ισλανδία (μεταξύ αυτών και το Ρέικιαβικ) που φάνταζαν πολύ άσχημα και καταθλιπτικά έως ότου ήρθαν οι ποιητές και άλλαξαν τη ματιά μας γι' αυτά. Από νεαρός, λοιπόν, έψαχνα να βρω τέτοια μέρη, που κανείς δεν έδινε σημασία και έγραφα ποίηση γι' αυτά.

Τα σουπερμάρκετ Bónus είναι τέτοια μέρη: τα επισκέπτονται καθημερινά όλοι οι Ισλανδοί αλλά κανένας στίχος δεν είχε γραφτεί γι' αυτά. Παρατήρησα πως το σουπερμάρκετ ήταν διαιρεμένο όπως η Θεία Κωμωδία του Δάντη: ξεκινάμε με τον Παράδεισο (φρούτα και λαχανικά), συνεχίζουμε με την Κόλαση (κρεατικά) και καταλήγουμε στο Καθαρτήριο (καθαριστικά προϊόντα). Αυτή η ποιητική μου συλλογή ονομάστηκε Bónus poetry collection και μάλιστα πωλούνταν στα εν λόγω καταστήματα - κάποια στιγμή, νομίζω, έπαιρνες και τη συλλογή δωρεάν αν ψώνιζες 50 κιλά χοιρινό ή κάτι τέτοιο!».

«Οπότε είστε κάτι σαν "τον ποιητή του καταναλωτισμού";» τον ρωτάμε. «Υπό μία περίεργη έννοια, ναι. Κάθε ιδεολογία έχει και το είδος της ποίησης που την περιγράφει: ο κομμουνισμός έχει τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό, ο χριστιανισμός τους ψαλμούς και τα ορατόρια. Αναρωτήθηκα τι είδους ποίηση θα μπορούσε να "έχει" ο καπιταλισμός, ειδικά τώρα που όλα είναι εμπορεύσιμα ή επιχορηγούμενα. Αυτό ακριβώς έγινε με το Bónus poetry collection, την ποιητική συλλογή που έγραψα (και ξεπούλησε στην κυριολεξία) για τα καταστήματα Bónus: το ειρωνικό ήταν πως ενώ επρόκειτο για αντικαπιταλιστική ποίηση, χρειαζόταν ένα καπιταλιστικό μοντέλο για να γίνει μπεστ σέλερ».

«Τα κοινωνικά μοντέλα, η αναβίωση της ισλανδικής γλώσσας, χωρίς αγγλικά στοιχεία, και η περιβαλλοντική προστασία, η παγκόσμια αλλά και αυτή των παρθένων περιοχών της χώρας μου, ήταν το τρίπτυχο με το οποίο κατέβηκα στις προηγούμενες εκλογές, ως ανεξάρτητος φυσικά. Πάντοτε δρούσα ακτιβιστικά μέσω οργανώσεων ή κατά μόνας, ωστόσο όταν τα Highlands της Ισλανδίας απειλήθηκαν πραγματικά, τότε αποφάσισα να θέσω υποψηφιότητα. Δεν βγήκα, ωστόσο το θέμα άνοιξε και πλέον αναζητούμε λύσεις», διευκρινίζει.

Πατέρας ο ίδιος τεσσάρων παιδιών, αισθάνεται πως δύσκολα μπορεί σήμερα μέσω των βιβλίων (ακόμη κι αν είναι τόσο δημοφιλή όπως τα δικά του) να επηρεάσει τη νεολαία: «Οι πιο ισχυρές εταιρείες είναι όσες δημιουργούν μέσω ψηφιακής τεχνολογίας ψεύτικες ζωές στους καταναλωτές. Αυτοί είναι πλέον κυρίως η νεολαία και οι μικρές ηλικίες. Θεωρώ πως το πρόβλημα του "εθισμού της οθόνης" είναι μόνο στην αρχή. Προσδοκώ με τα βιβλία μου, έστω και λίγο χρόνο να περάσει ένα παιδί με αυτά, κάτι να του μείνει στο μυαλό να σκέφτεται και όταν τα κλείσει. Αυτό μου αρκεί».

Info: Παρασκευή 30/11, στις 19.00, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Με τον Μάγκνασον θα συνομιλήσουν οι Σοφία Βγενοπούλου (σκηνοθέτις/παιδοψυχίατρος)-Φίλιππος Μανδηλαράς (συγγραφέας). Συνεργασία των «Αθήνα 2018-Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου», Δήμου Αθηναίων, Πρεσβείας Ισλανδίας, Megaron Plus, Εκδόσεων Πατάκη (κυκλοφορούν τα βιβλία του στα ελληνικά).

  

ART - ΝΕΑ
500 εκδηλώσεις για κάθε κοινό, με ένα κοινό: την αγάπη για τη γνώση
Ολοκληρώθηκε η 15η διοργάνωση της Διεθνούς Εκθεσης Βιβλίου στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για το πιο συμπαγές και σημαντικό ετήσιο γεγονός για το βιβλίο και τους επαγγελματίες του χώρου (εκδότες, συγγραφείς,...
500 εκδηλώσεις για κάθε κοινό, με ένα κοινό: την αγάπη για τη γνώση
ART - ΝΕΑ
Η κόρη του Βενέζη στο πλευρό του Soloup
Η αντιδικία του σκιτσογράφου με τους απογόνους του Φώτη Κόντογλου, που ζητούν την απαγόρευση του επιτυχημένου graphic novel, εκδικάστηκε την Παρασκευή. Υπάρχουν, όμως, σημάδια ότι ίσως επιτευχθεί «εξωδικαστική...
Η κόρη του Βενέζη στο πλευρό του Soloup
ART - ΝΕΑ
Η βαρβαρότητα της αυτοδικίας μας περιμένει στη γωνία
Ο διευθυντής σύνταξης του «Der Spiegel» έγραψε το μυθιστόρημα «Φόβος», που αναστάτωσε το γερμανικό αναγνωστικό κοινό ενώ έγινε αμέσως μπεστ σέλερ και ταινία. Θέμα του ένας φόνος, μια αυτοδικία, με τον ένοχο να...
Η βαρβαρότητα της αυτοδικίας μας περιμένει στη γωνία
ART - ΝΕΑ
Η Μυρσίνη Ζορμπά επανιδρύει το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου
Αλληλένδετο με το βιβλίο είναι το όνομα της Μυρσίνης Ζορμπά και να που η συγκυρία το έφερε να κάνει την πρώτη δημόσια εμφάνισή της ως υπουργός Πολιτισμού στα επίσημα εγκαίνια του 47ου Φεστιβάλ Βιβλίου χθες...
Η Μυρσίνη Ζορμπά επανιδρύει το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου
ART - ΝΕΑ
Αντίο με ένα βιβλίο για τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης
Ευγενής, πνευματώδης, ερευνητικός, ο δημοφιλής Σκοτσέζος συγγραφέας ιστορικών νουάρ σχεδίαζε να έρθει στην Ελλάδα για το νέο του μυθιστόρημα. Εχει τίτλο «Greeks Bearing Gifts» και αναφέρεται στη λεηλασία της...
Αντίο με ένα βιβλίο για τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης
ART - ΝΕΑ
Θα απονέμονται... στη χρονιά τους
Κατάμεστη ήταν η αίθουσα του Μεγάρου Μουσικής την Τετάρτη το βράδυ και θερμό το χειροκρότημα, ιδιαίτερα για τους δύο σπουδαίους συγγραφείς μας που απέσπασαν την ύψιστη διάκριση, το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων.
Θα απονέμονται... στη χρονιά τους

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας