Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αρχαίες πολεμικές μηχανές και εφευρέσεις

Εικαστική αναπαράσταση μέρους τριήρους με το έμβολο σε πρώτο πλάνο και τις θέσεις των κωπηλατών στο βάθος

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αρχαίες πολεμικές μηχανές και εφευρέσεις

  • A-
  • A+

Οι γνώσεις των αρχαίων Ελλήνων και τα επιτεύγματά τους στην τεχνολογία, που αναπτύχθηκαν κυρίως κατά την ελληνιστική περίοδο και απέδωσαν αυτόματες μηχανές με επιστημονικό και πρακτικό ενδιαφέρον, προκαλούν τον θαυμασμό και την έκπληξη έως τις μέρες μας. Οταν έχεις κατασκευάσει εξάλλου τον «πρώτο αναλογικό υπολογιστή» της ανθρωπότητας, δηλαδή τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων τον 2ο αι. π.Χ., είναι προφανές ότι οι γνώσεις σου έχουν φτάσει πολύ μακριά.

Ενα μέρος της έκθεσης «ΕΥΡΗΚΑ – Επιστήμη, τέχνη και τεχνολογία των αρχαίων Ελλήνων», μετά την πετυχημένη πρώτη παρουσίασή της στην Κίνα, μεταφέρθηκε στο Μουσείο Ηρακλειδών όπου θα παραμείνει όλο το 2019. «Η επιλογή των Ελλήνων βασιλέων της Αιγύπτου να χρηματοδοτήσουν τη γνώση και να δημιουργήσουν τη βιβλιοθήκη και το μουσείο, στάθηκε η αιτία για μια πρωτοφανή έκρηξη παραγωγής γνώσης. Στην Αλεξάνδρεια συνδυάστηκαν ιδανικά η ελληνική πνευματικότητα και ο κοσμοπολίτικος χαρακτήρας της ελληνορωμαϊκής περιόδου. Οι επιφανέστεροι σοφοί της εποχής κατέστησαν τη φιλόξενη πόλη-λίκνο επιστημών και εργαστήρι παραγωγής θαυμάτων.

Ερατοσθένης, Αρχιμήδης, Κτησίβιος, Ευκλείδης, Ιππαρχος, Φίλων, Ηρων επηρέασαν για αιώνες την επιστημονική κοινότητα με τις ανακαλύψεις και τις εφευρέσεις τους. Εκεί και τότε γεννήθηκαν η γεωγραφία, η γεωμετρία, η τριγωνομετρία, τέθηκαν οι βάσεις της θεωρίας των αριθμών, εκκολάφθηκε η μηχανική, κωδικοποιήθηκαν προϋπάρχουσες γνώσεις, δοκιμάστηκαν νέες και αμφισβητήθηκαν άλλες», γράφουν οι διοργανωτές που για την υλοποίηση της έκθεσης συνεργάστηκαν με την Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας.

Χιλιάδες επισκέπτες είδαν από τον Αύγουστο μέχρι σήμερα την έκθεση η οποία εκτείνεται και στα δύο κτίρια, των οδών Ηρακλειδών και Αποστόλου Παύλου. Είναι εκπαιδευτικού και επιστημονικού ενδιαφέροντος που μπορεί να ελκύσει όλη την οικογένεια αλλά και τη σχολική κοινότητα. Ο περιβάλλων χώρος έχει διαμορφωθεί με κατάλληλο τρόπο για τα απαιτητικά εκθέματα που συνοδεύονται από επεξηγηματικό υλικό για τον τρόπο κατασκευής και χρήσης τους.

Η έκθεση στο κτίριο της Ηρακλειδών με τίτλο «Αυτόματα» παρουσιάζει αυτόματες μηχανές με επιστημονικό και πρακτικό ενδιαφέρον που αναπτύχθηκαν ή εξελίχθηκαν κατά την Ελληνιστική Περίοδο. Τους επισκέπτες υποδέχεται η βαδίζουσα Θεραπαινίδα του Ηρωνος και του Φίλωνος. Κατασκευάστηκε για να βαδίζει στις αίθουσες των συμποσίων και να γεμίζει με κρασί την κούπα κάθε συνδαιτυμόνα.

Το ομοίωμα σε φυσικό μέγεθος εμπνεύστηκε ο καθηγητής Θεοδόσης Τάσιος και υλοποιήθηκε από ομάδα ειδικών υπό τον ακαδημαϊκό Μανόλη Κορρέ, ο οποίος μάλιστα φιλοτέχνησε το ξυλόγλυπτο ομοίωμα. Η Θεραπαινίδα αποτελείται από δύο μηχανισμούς, ο ένας ελέγχει την παροχή οίνου ή νερού και ο δεύτερος την κίνηση. Τον πρώτο μηχανισμό μελέτησε και κατασκεύασε ο μηχανικός Σπύρος Οικονομόπουλος και τον δεύτερο ο Μανόλης Κορρές με τη συμβολή του μηχανικού Δημήτρη Κορρέ.

Σε περίοπτη θέση βρίσκονται οι Πύλες του Ναού, ένας μηχανισμός που περιγράφεται με γλαφυρό τρόπο από τον Ηρωνα. Οταν οι πιστοί έφταναν έξω από τον ναό και άφηναν τη θυσία επάνω στον βωμό όπου έκαιγε η φωτιά, οι πύλες του ναού άνοιγαν αυτόματα σαν... θαύμα (!) το οποίο είχε πραγματοποιήσει ο μηχανισμός που λειτουργούσε αθέατα.

Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης το μεγάλων διαστάσεων ομοίωμα του Μηχανισμού των Αντικυθήρων από μέταλλο και πλεξιγκλάς (σε κλίμακα 3 προς 1), το οποίο κατασκευάστηκε για λογαριασμό του μουσείου σε μελέτη και σχέδια του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης και ενσωματώνει όλα τα τεκμήρια των πιο πρόσφατων ερευνών.

Στο νέο κτίριο επί της οδού Αποστόλου Παύλου φιλοξενείται η ενότητα «Πολεμικές μηχανές» που παρουσιάζει όψεις της πολεμικής και στρατιωτικής τεχνολογίας των αρχαίων Ελλήνων, από τους προϊστορικούς ώς τους ελληνιστικούς χρόνους στις πέντε ενότητες:

  • 1. Ναυτική πολεμική τεχνολογία. Παρουσιάζεται η εικαστική αναπαράσταση μέρους του μεγάλου όπλου των Αθηναίων, της τριήρους, με το έμβολο σε πρώτο πλάνο και τις θέσεις των κωπηλατών στο βάθος. Η τριήρης ήταν το απόλυτο ναυτικό όπλο του 5ου αι. π.Χ. και χάρη σ' αυτό κερδήθηκε η ναυμαχία της Σαλαμίνας, η έκβαση της οποίας καθόρισε το μέλλον του δυτικού πολιτισμού. Η ενότητα πλαισιώνεται από περιγραφές λιμενικών εγκαταστάσεων και εγκαταστάσεων φύλαξης πολεμικών πλοίων, όπως οι νεώσοικοι στον Πειραιά.
  • 2. Ατομικός οπλισμός με ομοιώματα εξάρτυσης. Για πρώτη φορά σε μουσείο της Ελλάδας παρουσιάζεται ομοίωμα πανοπλίας προϊστορικών χρόνων σε φυσικό μέγεθος, η μυκηναϊκή πανοπλία, εξ ολοκλήρου σφυρήλατη στο χέρι.
  • 3. Μεγάλα όπλα. Παρουσιάζονται το φλογοβόλο, ο καταπέλτης (ο οποίος κατά τις δοκιμαστικές βολές του ΕΜΑΕΤ εκτόξευσε βέλη σε απόσταση 200 μέτρων) και το ατμοτηλεβόλο.
  • 4. Χερσαία και θαλάσσια τείχη. Αναπαραστάσεις τειχών μαζί με όλες τις διατάξεις άμυνας και επίθεσης, όπως ο κριός, η χελώνη, η ελέπολις, οι τάφροι, τα εμπόδια εισόδου κ.λπ.
  • 5. Η τελευταία αίθουσα είναι αφιερωμένη στις επικοινωνίες με αναφορές στις φρυκτωρίες και στον υδραυλικό τηλέγραφο. Ειδική παρουσίαση με διαδραστική αναπαράσταση γίνεται στην αποστολή κρυπτογραφημένων μηνυμάτων με κινητά μέσα (σκυτάλη, δίσκος) και στην μακρόθεν επικοινωνία με τον οπτικό τηλέγραφο.

  

ART - ΝΕΑ
Η σύγχρονη τέχνη συναντά την αρχαία
Με το κομψό ορειχάλκινο γλυπτό «Λουλούδι» (1950-1960) του Τάκι εντυπωσιάζονται οι επισκέπτες του μικρού αλλά με εξαιρετικά εκθέματα Αρχαιολογικού Μουσείου Κιμώλου.
Η σύγχρονη τέχνη συναντά την αρχαία
ART - ΝΕΑ
Το ανάκτορο του Αγαμέμνονα στην Καρλσρούη
Ενας χώρος 1.000 τ.μ. έχει διαμορφωθεί κατάλληλα, ώστε να παραπέμπει στο ανάκτορο και ταυτόχρονα να αναδεικνύει τις 400 αρχαιότητες στην εντυπωσιακή έκθεση «Μυκήνες: Ο μυθικός κόσμος του Αγαμέμνονα», που...
Το ανάκτορο του Αγαμέμνονα στην Καρλσρούη
ART - ΝΕΑ
«Τρεις αρχαίες πόλεις ζωντανεύουν»
Τρεις πόλεις-σταθμοί της αρχαίας Κρήτης- Απτερα-Ελεύθερνα-Κνωσός- ζωντανεύουν μέσα από 500 σπάνια εκθέματα που συνθέτουν την εικόνα της καθημερινής ζωής, τις λατρευτικές συνήθειες, τις αξίες και τον πολιτισμό...
«Τρεις αρχαίες πόλεις ζωντανεύουν»
ART - ΝΕΑ
Μάχες, ναυμαχίες και «Οι Μεγάλες Νίκες» των αρχαίων Ελλήνων
Η νέα περιοδική έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου με τίτλο «Οι Μεγάλες Νίκες. Στα Ορια του Μύθου και της Ιστορίας» εγκαινιάστηκε χθες.
Μάχες, ναυμαχίες και «Οι Μεγάλες Νίκες» των αρχαίων Ελλήνων
ART - ΝΕΑ
«Το Μουσείο στεγάζει δύο Ακροπόλεις, την αρχαϊκή και την κλασική»
Το Μουσείο Ακρόπολης γίνεται 11 χρόνων και περιμένει τους επισκέπτες για να «ζωντανέψει» ξανά, ενώ για τον Σεπτέμβριο ετοιμάζεται έκθεση που συνδέεται με την επέτειο των 2.500 χρόνων από τη Mάχη των Θερμοπυλών...
«Το Μουσείο στεγάζει δύο Ακροπόλεις, την αρχαϊκή και την κλασική»
ART - ΝΕΑ
Ανοίγουν τη Δευτέρα οι αρχαιολογικοί χώροι
Το ελληνικό κοινό αποκτά πρόσβαση σε περισσότερους από 200 οργανωμένους αρχαιολογικούς χώρους που ανοίγουν τις πόρτες τους, με διευρυμένο ωράριο, δύο μήνες μετά τα έκτακτα μέτρα που εφαρμόστηκαν τον Μάρτιο...
Ανοίγουν τη Δευτέρα οι αρχαιολογικοί χώροι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας