Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Στο μυαλό του Φάουστ

Πίνακες και γλυπτά του 19ου αιώνα στην έκθεση «Ο Φάουστ είσαι εσύ»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Στο μυαλό του Φάουστ

  • A-
  • A+

Φέτος μέχρι και στις 29 Ιουλίου, διοργανώνεται στην πρωτεύουσα της Βαυαρίας ένα τεράστιο φεστιβάλ αφιερωμένο στον μύθο του Φάουστ και την απήχησή του στις τέχνες μέχρι σήμερα. Ψυχή της όλης διοργάνωσης είναι ο Ρότζερ Ντίντερεν, καλλιτεχνικός διευθυντής της Αίθουσας Τέχνης του Πολιτιστικού Ιδρύματος «Hypo» (Hypo-Kulturstiftung, Kunsthalle München), και ο Μαξ Βάγκνερ, διοικητικός διευθυντής του Πολιτιστικού Κέντρου Γκάσταϊγκ (Gasteig).

Το φεστιβάλ υπό τον τίτλο «Ο Φάουστ είσαι εσύ» («Du bist Faust») περιλαμβάνει μια ευρύτατη δέσμη περίπου 500 εκδηλώσεων από 120 φορείς. Εκθέσεις, διαλέξεις, παραστάσεις θεάτρου και όπερας, ξεναγήσεις, αναμεταδόσεις, προβολές, εκπαιδευτικά προγράμματα κάθε είδους και για κάθε ηλικία πραγματοποιούνται σε όλη την πόλη με συμμετοχή μουσείων, ιδρυμάτων, θεάτρων πρόζας, όπερας κ.λπ.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η συναρπαστική έκθεση που παρουσιάζεται στην Αίθουσα Τέχνης του Πολιτιστικού Ιδρύματος «Hypo» στο Μόναχο με θέμα τον «Φάουστ» του Γκέτε στις εικαστικές και παραστατικές τέχνες. Στην έκθεση έχουν συγκεντρωθεί περισσότερα από 150 γνωστά αλλά και λιγότερα γνωστά έργα -πίνακες, χαρακτικά, γλυπτά, φωτογραφίες, εικαστικές εγκαταστάσεις, σκηνικά και αποσπάσματα κινηματογραφικών ταινιών και φιλμαρισμένων παραστάσεων-, δανεισμένα από μουσεία και πολιτιστικά ιδρύματα της Ευρώπη και των ΗΠΑ.

Μέσα από αυτά τα έργα ο επισκέπτης οδηγείται σε μια βιωματική περιήγηση στη ρέουσα θεματική της ιστορίας του Φάουστ: το αιματηρό συμβόλαιό του με τον διάβολο/Μεφιστοφελή, τη σαγήνευση και τη διαφθορά της Μαργαρίτας, το όργιο των μαγισσών στη Βαλπούργια Νύχτα, την προδοσία, το φονικό του νεογέννητου παιδιού της Μαργαρίτας, την ηθική πτώση και την αμείλικτη κοινωνική αποβολή της άμοιρης κοπέλας, το τραγικό τέλος, τη συγγνώμη/σωτηρία της ύστατης στιγμής.

Οι τρεις πρωταγωνιστές, ο εκθαμβωτικός, αρχιεκμαυλιστής, διαβρωτικά σαρκαστικός Μεφιστοφελής, ο επιστήμονας Φάουστ, που, απογοητευμένος από την άκαρπη αναζήτηση της ανώτερης γνώσης, παραδίδεται σε έναν κόσμο μέθης και απολαύσεων, και η Μαργαρίτα, η αγαθή, θεοσεβούμενη κόρη των αστών, που καταστρέφεται από τον Φάουστ, προτείνονται ως καθρέφτης μέσα στον οποίο ο σύγχρονος θεατής αντικρίζει όψεις του εαυτού του.

Δίπλα στον ηθικολογικά διδακτικό μύθο του μεγάλου ελευθεριάζοντα διαφθορέα Ντον Τζοβάνι, αυτός του Φάουστ είναι ένας από τους ελάχιστους που προστέθηκαν στο βαθύ απόθεμα του δυτικού πολιτισμού μετά την Αρχαία Ελλάδα. Ο «Φάουστ» του Γκέτε -θεατρικό έργο που ο συγγραφέας αποκαλεί «τραγωδία»- είναι το διασημότερο κείμενο της γερμανικής και ένα από σημαντικότερα της δυτικής λογοτεχνίας.

Από τότε που εκδόθηκε, στις αρχές του 19ου αιώνα, έχει συναρπάσει αναρίθμητους καλλιτέχνες -ζωγράφους, γλύπτες, συνθέτες και σκηνοθέτες- εμπνέοντάς τους να δημιουργήσουν ξεχωριστά έργα σε όλες τις τέχνες. Γραμμένος σε δύο χωριστά μέρη, μεταξύ 1772 και 1831, δηλαδή εκατέρωθεν της Γαλλικής Επανάστασης, κινείται στο μεταίχμιο ανάμεσα στον Διαφωτισμό και τον Ρομαντισμό, ενώ αγγίζει και τον εσωτερισμό.

Με αφετηρία τον περίπου μυθικό βίο του Γερμανού μάγου, αλχημιστή Γιόχαν Γκέοργκ Φάουστ (1480-1540), που αποτυπώθηκε σε ευρείας κυκλοφορίας φανταστικές βιογραφίες των ενδιάμεσων αιώνων, ο Γκέτε πραγματεύεται βασικά στοιχεία και αντιφάσεις της ψυχολογίας και της κοσμοαντίληψης του δυτικού ανθρώπου στην ύστερη νεωτερικότητα.

Μέσα από τις περίπου 500 σελίδες του, ξετυλίγεται γλαφυρά η περιπέτεια του νεωτερικού ανθρώπου που επιλέγει να κινηθεί έξω από τον φόβο και την εποπτεία του Θεού, αναζητώντας τη δίχως όρια γνώση, τη δίχως ηθικές αναστολές ευχαρίστηση με οποιοδήποτε κόστος˙ στο δεδομένο χριστιανικό περιβάλλον της εποχής, αυτό σήμαινε να χαρίσει την ψυχή του στον Διάβολο/Μεφιστοφελή.

Αραγε, πόσο διαφέρουν η σημερινή δική μας εμμονή στη νεότητα, την ομορφιά και τον αχαλίνωτο ηδονισμό, ο άκρατος εγωισμός, η ακόρεστη πείνα για εμπειρίες, η αναλγησία και αδιαφορία για τις επιπτώσεις των πράξεών μας από όσα συναντάμε στην τραγωδία του Γκέτε;

Δίπλα στα γνωστά πορτρέτα του Γκέτε, τα λαϊκά χαρακτικά και τις ηθικολογικές φωτογραφικές καρτ-ποστάλ, ο επισκέπτης της έκθεσης στο Μόναχο θα αντικρίσει έργα των Εζέν Ντελακρουά, Μαξ Μπέκμαν, Σαρλ Γκουνό, Μάρτιν Σκορσέζε, Ρόμπερτ Μέιπλθορπ, Φρίντριχ Μούρναου, Ζίγκμαρ Πόλκε, Ανσελμ Κίφερ, Καρλ Λάγκερφερλντ.

Η έκθεση ξεκινά με μια αναφορά στη Βαϊμάρη του όψιμου 18ου αιώνα και στην προϊστορία του φαουστικού μύθου (εκδόσεις, κουκλοθέατρο) και ολοκληρώνεται με μια καταπληκτική συλλογή έντυπων εκδόσεων του «Φάουστ» σε διάφορες γλώσσες. Ταυτόχρονα, στο Γερμανικό Μουσείο Θεάτρου του Μονάχου τρέχει μια δεύτερη έκθεση με τίτλο «Οι κόσμοι του Φάουστ: το δράμα του Γκέτε στη σκηνή», αφιερωμένη σε σημαντικά, ιστορικά ανεβάσματα του «Φάουστ» στις γερμανικές σκηνές του 20ού αιώνα (Deutsches Theatermuseum, 2/3/2018-2/9/2018).

Στην έκθεση αυτή βλέπει κανείς σκηνικά, κοστούμια και αποσπάσματα οπτικοακουστικών καταγραφών από ανεβάσματα του «Φάουστ» με την υπογραφή των Μαξ Ράινχαρντ / Αλφρεντ Ρόλερ (1909), Γιοχάνες Σρέντερ (1920), Ντίτερ Ντορν (Μόναχο, 1987), Κρίστοφ Μαρτάλερ (1993), Πέτερ Στάιν (2000), Φρανκ Κάστορφ / Αλεξάνταρ Ντένικς (2017)… Ενα βίντεο περίπου 13,3 ωρών από το δίχως περικοπές διάρκειας 22 ωρών επικό ανέβασμα ολόκληρου του «Φάουστ» από τον Στάιν στην EXPO του Ανόβερου το 2000 σίγουρα θα δελεάσει κάποιους να επισκεφθούν την έκθεση περισσότερες φορές!

Παράλληλα, γίνονται στην πόλη προβολές ταινιών εμπνευσμένων από τον «Φάουστ», όπως το περίφημο «Μεφίστο» (1981) του Ιστβαν Ζάμπο, ενώ η Κρατική Οπερα της Βαυαρίας θα παρουσιάσει την όπερα «Μεφιστοφελής» του Αρίγκο Μπόιτο σε σκηνοθεσία Ρόλαντ Σβαμπ (2015).

  

ART - ΝΕΑ
Φεστιβάλ Πολυφωνικού Τραγουδιού στο Πωγώνι
Στο ακριτικό Πωγώνι, στο χωριό Κτίσματα, πραγματοποιήθηκε το 1ο Φεστιβάλ Πολυφωνίας, δηλαδή πολυφωνικού τραγουδιού, που συνιστά ταυτότητα της Ηπείρου και «κτίζει» γέφυρες φιλίας των λαών. Στόχος, του Συλλόγου...
Φεστιβάλ Πολυφωνικού Τραγουδιού στο Πωγώνι
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Περουζέ» με κρίση ταυτότητας
Στις 16/6/2018, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, παρακολουθήσαμε στο Ηρώδειο τη δραματική όπερα του Θεόφραστου Σακελλαρίδη (1884-1950) «Περουζέ». Το έργο είχε πρωτοπαιχτεί από θίασο του Ελληνικού Μελοδράματος...
«Περουζέ» με κρίση ταυτότητας
ART - ΝΕΑ
Στον... αφρό του Φεστιβάλ
Αρχίζει το καλοκαίρι, ανοίγει την αυλαία το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου και από το πλούσιο πρόγραμμα ξεχωρίσαμε (με μεγάλη δυσκολία, είναι η αλήθεια) ορισμένες παραστάσεις και συναυλίες που δεν θα θέλαμε με...
Στον... αφρό του Φεστιβάλ
ART - ΝΕΑ
«Αrte povera», όνομα και πράγμα…
Η «Χορωδία Ανέργων» παρουσιάζεται την Τετάρτη στο Φεστιβάλ Ρεματιάς 2017 - Νύχτες Αλληλεγγύης. Μια ιδιαίτερη μουσική και θεατρική περφόρμανς της Ελένης Ευθυμίου και του Δημήτρη Ζάχου πάνω στο καυτό σήμερα...
«Αrte povera», όνομα και πράγμα…
ART - ΝΕΑ
Ποιότητα και συνεπής προσφορά
Ενα τέταρτο του αιώνα αδιάλειπτης, ποιοτικά συνεπούς προσφοράς συμπλήρωσε φέτος το Φεστιβάλ Ναυπλίου. Οπως πάντα υλοποιήθηκε υπό την αιγίδα του δήμου της πόλης και την καλλιτεχνική διεύθυνση του πιανίστα...
Ποιότητα και συνεπής προσφορά
ART - ΝΕΑ
Του κόσμου τα φώτα στην Καβάλα
Ενα ξεχωριστό διεθνές γεγονός έλαβε χώρα 27-30 Αυγούστου στην Κεντρική Δημοτική Καπναποθήκη της Καβάλας με εντυπωσιακές προβολές του Cosmopolis Festival.
Του κόσμου τα φώτα στην Καβάλα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας