Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο καουμπόι που ανανέωσε το αμερικανικό θέατρο

Σαμ Σέπαρντ: 1943-2017

Saeed Ayani/Netflix via AP

Ο καουμπόι που ανανέωσε το αμερικανικό θέατρο

  • A-
  • A+

Ο Σαμ Σέπαρντ με την πολυσχιδή καλλιτεχνική δράση, σπουδαίος θεατρικός συγγραφέας, σεναριογράφος, ηθοποιός, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 73 ετών παλεύοντας με την πλάγια μυατροφική σκλήρυνση. Αφησε την τελευταία του πνοή στο σπίτι του στο Κεντάκι ανάμεσα σε δικούς του ανθρώπους, τα παιδιά του και τις δύο αδελφές του.

Ταλαντούχος ηθοποιός, εμπνευσμένος συγγραφέας που σφράγισε με το έργο του μια ολόκληρη εποχή στον χώρο του θεάτρου και του κινηματογράφου. Γοητευτικός άντρας με ιδιαίτερο στιλ -έμοιαζε αρκετά με τους λιγομίλητους, παράξενους χαρακτήρες των έργων του- υπήρξε για περισσότερο από πέντε δεκαετίες μια από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες της αμερικανικής θεατρικής σκηνής και της οθόνης.

Ο Σάμιουελ Σέπαρντ Ρότζερς γεννήθηκε στις 5 Νοέμβρη του 1943 σε μια στρατιωτική βάση στο Φορντ Σέρινταν του Ιλινόι, όπου εργαζόταν ο δάσκαλος και αγρότης πατέρας του, ο οποίος στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου υπηρέτησε στην Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ ως πιλότος.

Sam Shepard, Patti Smith ΠΑΤΙ ΚΑΙ ΡΟΜΠΕΡΤ, εκδ. Κέδρος

Ο Σέπαρντ χαρακτήριζε τον πατέρα του «αφοσιωμένο αλκοολικό»... Η μητέρα του Τζέιν Iλέιν ήταν δασκάλα από το Σικάγο. Εφηβος ακόμη, από το 1958 μέχρι το 1960, εργάστηκε σε ένα ράντσο στο Tσίνο. Στο κολέγιο γνώρισε το έργο του Σάμιουελ Μπέκετ και γοητεύτηκε. Αγάπησε τον κόσμο της τζαζ και του εξπρεσιονισμού.

Κι ενώ αρχικά ήθελε να γίνει κτηνίατρος και να ασχοληθεί με τη γη, το 1962 έφυγε από το σπίτι ακολουθώντας έναν περιοδεύοντα θίασο ρεπερτορίου. Εμεινε στην ομάδα αυτή δύο χρόνια και μετά εγκαταστάθηκε στη Ν. Υόρκη όπου άρχισε να γράφει τα πρώτα του έργα που παίζονταν στο off-off-Broadway. Το πρώτο του θεατρικό έργο το έγραψε το 1965 και είχε τίτλο «Σικάγο». Ηταν μια εποχή που, όπως έχει πει ο ίδιος, «τίποτα δεν συνέβαινε στο αμερικανικό θέατρο. Η τέχνη του θεάτρου ήταν στάσιμη».

Το 1971 μετακόμισε στο Λονδίνο και έπειτα από τρία χρόνια επέστρεψε στις ΗΠΑ όπου συνέχισε να γράφει συστηματικά σ' όλη τη δεκαετία του '70 και του '80. Τα θεατρικά του έργα πραγματεύονται θέματα που αντλούσε από τον τρόπο ζωής στη χώρα του, τις δύσκολες σχέσεις μέσα στον γάμο, την οικογένεια, το αμερικάνικο όνειρο, τις χαμένες προσδοκίες, τον αγώνα για επιτυχία, το σκοτάδι της μοναξιάς, την ήττα της αποτυχίας.

Η γραφή του ρεαλιστική, γεμάτη εικόνες και ιστορίες που αντλούσε από τον κόσμο του δρόμου, της περιπλάνησης, της βίας, του ποτού. Οι ήρωές του παράξενοι κιθαρίστες, υπνοβάτες, περιπλανώμενοι, μοναχικοί, πρόσωπα που αναζητούν τη λύτρωση.

Ο Σέπαρντ ασχολήθηκε και με τη μουσική. Υπήρξε μέλος της ροκ μπάντας Holy Modal Rounders (1968-1971), ενώ είχε συνεργαστεί και με τον Μπομπ Ντίλαν στο άλμπουμ του «Knocked Out Loaded» γράφοντας το έντεκα λεπτών τραγούδι «Brownsville Girl».

Εχει γράψει πάνω από σαράντα πέντε θεατρικά έργα («Η Κατάρα των Πεινασμένων», «Ενα ψέμα του μυαλού», «Αγρια Δύση» κ.ά.), έντεκα από τα οποία έχουν τιμηθεί με το βραβείο Ομπι, τη συλλογή διηγημάτων «Διασχίζοντας τον παράδεισο», καθώς και δύο μυθιστορήματα («Motel Chronicles» και «Hawk Moon»). Το 1979 κέρδισε το βραβείο Πούλιτζερ για «Το θαμμένο παιδί». Ενα έργο που έγινε γρήγορα μεγάλη επιτυχία και στην Ελλάδα με το Θέατρο Τέχνης του Κάρολου Κουν.

Η περίφημη ταινία του Βιμ Βέντερς «Παρίσι-Tέξας», βασισμένη σε δικό του σενάριο, κέρδισε τον Xρυσό Φοίνικα στις Kάνες το 1984. Το 1993 έγραψε και σκηνοθέτησε την ταινία «Σιωπηλή Γλώσσα» με τον Ρίβερ Φίνιξ και το 1988 το «Far North» με την Τζέσικα Λανγκ.

Ως ηθοποιός έχει εμφανιστεί σε πάνω από είκοσι πέντε ταινίες, ανάμεσά τους οι «Φράνσις», «Ανθισμένες μανόλιες», «The Pelican Brief», «Η δολοφονία του Τζέσε Τζέιμς από τον δειλό Ρόμπερτ Φορντ», «Αύγουστος», «Ενα καλοκαίρι», «Ο εκλεκτός της νύχτας». Το 1984 ήταν υποψήφιος για Οσκαρ για την ερμηνεία του στο φιλμ «Οι κατάλληλοι άνθρωποι».

Tο 1986 εξελέγη μέλος της Aμερικανικής Aκαδημίας Γραμμάτων, το 1992 τιμήθηκε με το Χρυσό Μετάλλιο της Ακαδημίας και το 1994 μπήκε στο Theatre Hall of Fame. Ηταν παντρεμένος από το 1969 μέχρι το 1984 με την ηθοποιό O-Λαν Τζόουνς με την οποία απέκτησε ένα γιο, ενώ το 1970 και για ένα χρόνο υπήρξε ερωτικός σύντροφος της Πάτι Σμιθ.

Εζησε σχεδόν 30 χρόνια με την Τζέσικα Λανγκ, με την οποία γνωρίστηκε το 1982 στα γυρίσματα της ταινίας «Φράνσις», και μαζί απέκτησαν δύο παιδιά.

Ο Σαμ Σέπαρντ είχε πρόβλημα με το ποτό όπως και ο πατέρας του. Τον Ιανουάριο του 2009 συνελήφθη να οδηγεί μεθυσμένος, όπως επίσης και τον Μάιο του 2015, στη Σάντα Φε του Νιου Μέξικο.

«Για πολύ καιρό δεν πίστευα ότι είχα πρόβλημα. Ο αλκοολισμός είναι μια ύπουλη ασθένεια. Δεν το είχα συνειδητοποιήσει μέχρι τη στιγμή που κατάλαβα ότι πρέπει να το αντιμετωπίσω».

ART - ΝΕΑ
Από ηθοποιός, αυστηρός κριτικός
Στις 10 το βράδυ της περασμένης Τετάρτης ο Μηνάς Χρηστίδης πέθανε στο σπίτι του σε ηλικία 90 ετών. Δίπλα του βρισκόταν η γυναίκα του Ντόρα Γιαννακοπούλου, που στάθηκε βράχος μέχρι τέλους, στα εύκολα και στα...
Από ηθοποιός, αυστηρός κριτικός
ART - ΝΕΑ
Η πιο ωραία μοιραία του ελληνικού σινεμά
Γεννημένη σταρ, sex symbol της δεκαετίας του '60, πρωτα­γωνίστρια σε πολλές δραματικές ταινίες και κωμωδίες στη χρυσή εποχή του ελληνικού κινη­ματο­γράφου πριν στραφεί στο θέατρο. Μια γυναίκα χορτάτη, χωρίς...
Η πιο ωραία μοιραία του ελληνικού σινεμά
ART - ΝΕΑ
«Σήμερα, δυστυχώς, η φτώχεια έγινε σκηνογραφική άποψη»
Θαυμάσαμε τη δουλειά του στα κοστούμια των ταινιών του Θόδωρου Αγγελόπουλου, στην περίφημη «Ηλέκτρα» του Ευριπίδη με τη Λυδία Κονιόρδου, στις παραστάσεις του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, του Θεσσαλικού,...
«Σήμερα, δυστυχώς, η φτώχεια έγινε σκηνογραφική άποψη»
ART - ΝΕΑ
Πέθανε η ηθοποιός Φλωρέττα Ζάννα
Σε ηλικία 83 ετών έφυγε από τη ζωή η ηθοποιός Φλωρέττα Ζάννα, που είχε συμμετάσχει σε πολλές και γνωστές ταινίες της δεκαετίας του 1960. Είχε συμμετάσχει επίσης σε πολλές παραστάσεις-σταθμούς του ελληνικού...
Πέθανε η ηθοποιός Φλωρέττα Ζάννα
ART - ΝΕΑ
«Η χώρα χρειάζεται ανάπτυξη, όμως όχι χωρίς πνευματικότητα»
Ο Σωτήρης Χατζάκης πατάει ξανά στο σανίδι μετά από 17 χρόνια. Τώρα σκηνοθετεί και ερμηνεύει το «Ημερολόγιο ενός τρελού» του Γκόγκολ, αργότερα το έργο του Ζουανό «Σονάτα Allegria 147» στο Μέγαρο Μουσικής, ενώ...
«Η χώρα χρειάζεται ανάπτυξη, όμως όχι χωρίς πνευματικότητα»
ART - ΝΕΑ
«Το δίκιο του εξηντάρη να υποχωρεί στο άδικο του τριαντάρη»
Ο εικαστικός, τραγουδιστής και ηθοποιός, Αγγελος Παπαδημητρίου μετακινείται από τον έναν χώρο στον άλλον ελαφρύς αλλά και ουσιαστικός, με τη λαχτάρα του παιδιού να μάθει περισσότερα, αλλά και την αγωνία του...
«Το δίκιο του εξηντάρη να υποχωρεί στο άδικο του τριαντάρη»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας