Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Φανατικός παρατηρητής της ζωής

Κώστας Μουρσελάς (1932-2017)

Φανατικός παρατηρητής της ζωής

  • A-
  • A+

Με τη λογοτεχνία είχε πάθος. Τα Κύθηρα ήταν ο τόπος της καρδιάς του. Οι γυναίκες πάντα του ξυπνούσαν τις πιο ευχάριστες διαθέσεις. Το βιολί ήταν μια από τις πρώτες του μεγάλες αγάπες, αλλά και το όργανο που πρόδωσε για να αφοσιωθεί στη συγγραφή.

Τα ξαδέρφια του στο νησί ήταν εκείνα που του χάρισαν τα πρώτα λογοτεχνικά βιβλία για να διαβάσει. Κι ένας φίλος ναυτικός ένα ραδιοφωνάκι Philips, από το οποίο άκουγε τις νύχτες κλασική μουσική για να ξεκινήσει, όπως αστειευόταν, το «ποιοτικό του ανέβασμα». Φανατικός παρατηρητής της ζωής ο Κώστας Μουρσελάς μεγάλωσε σε μια «αντιπνευματική» γειτονιά, στην οποία μπορεί να ένιωθε ξένος, αλλά από αυτήν εμπνεύστηκε όλους τους αγαπημένους ήρωες βιβλίων, θεατρικών και τηλεοπτικών κειμένων.

«Περισσότερο από οτιδήποτε με ενδιαφέρει ο άνθρωπος, η ζωή και οι σχέσεις του. Από εκεί ξεκινούν τα πάντα», έλεγε και παραδεχόταν: «Ολα έχουν χρεοκοπήσει εκτός από την τέχνη». Ο σημαντικός πεζογράφος και θεατρικός συγγραφέας πέθανε το Σάββατο σε ηλικία 85 ετών. Η κηδεία του θα γίνει αύριο Τρίτη, στις 5 μ.μ., στο νεκροταφείο της Κηφισιάς.

Ημουν περίεργο παιδί

Ο Κώστας Μουρσελάς είχε γεννηθεί στον Πειραιά τον Ιανουάριο του 1932. Εκεί τελείωσε και το Γυμνάσιο. «Ημουν περίεργο παιδί, δεν έπαιζα με τα άλλα παιδιά. Τα κοιτούσα από το παράθυρο και δεν δενόμουν μαζί τους, δεν συμμετείχα εύκολα. Μου ήταν μαγικό να βλέπω τι γίνεται. Μου άρεσε να είμαι απ’ έξω. Ισως να φταίει η μάνα μου που είχε πάντα τη διάθεση να με σωφρονίσει.

Ολο ένα ‘‘Πρόσεξε’’, μου έλεγε. Αυτό το ‘‘πρόσεξε’’ με οδήγησε στην επανάσταση παρόλο που δεν ήμουν γεννημένος γι’ αυτό. Μέχρι που ξαφνικά, σε μικρή ηλικία, ανακατεύτηκα με το αριστερό κίνημα, που τότε ήταν παράνομο. Οσο μου έλεγε ‘‘Μη μιλάς’’ τόσο βαθύτερα έμπαινα. Μέχρι που με συνέλαβαν και άρχισε άλλη τραγωδία», είχε ο ίδιος δηλώσει σε μια σειρά συνεντεύξεων dimartblog.com επιβεβαιώνοντας ότι στα κείμενά του πρωταγωνιστούσαν πρόσωπα σαν αυτά που επί ώρες λάτρευε να παρατηρεί ως πιτσιρίκος.

Το 1951, πρωτοετής φοιτητής της Νομικής, συνελήφθη ως στέλεχος της ΕΠΟΝ και δικάστηκε από έκτακτο στρατοδικείο της εποχής (υπόθεση Μπελογιάννη). Για χρόνια σπούδαζε βιολί, αλλά εργάστηκε και ως δικηγόρος. Το 1959 διορίστηκε υπάλληλος στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους μέχρι το 1969, οπότε και απολύθηκε από τη χούντα. Εκτοτε αφοσιώθηκε ολοκληρωτικά στη συγγραφή. Αρχικά έγραφε πεζογραφία.

Ωστόσο όταν η μητέρα ενός φίλου του τούς πήγε σε παράσταση του Εθνικού Θεάτρου ανακάλυψε τη μαγεία των θεατρικών έργων. «Μου φαινόταν πιο εύκολο να γράψω θεατρικά αλλά όχι για να τα δω να παιχτούν. Δεν είχα τέτοιες φιλοδοξίες. Μου αρκούσε ότι είχα καταφέρει να γράψω κάτι. Ακόμα και σήμερα με συγκινεί να ολοκληρώνω μια ιδέα. Δεν με βασάνιζε η φιλοδοξία να βλέπω το όνομά μου», παραδεχόταν.

Παρόλο που δεν πάσχισε καθόλου για τη δόξα, έργα του («Ενυδρείο», «Μαχαίρι στο κόκαλο», «Οι φίλοι», «Το αυτί του Αλέξανδρου», «Ανθρωποι και άλογα», «Η κυρία δεν πενθεί», «Επικίνδυνο φορτίο», «Ω! τι κόσμος μπαμπά!», «Το δίκανο» κ.ά.) ανέβηκαν από θιάσους του ελεύθερου θεάτρου, του Εθνικού Θεάτρου, του Θεάτρου Τέχνης, του ΚΘΒΕ και του εξωτερικού (Γαλλία, Γερμανία, Κύπρο).

Στο πλατύ κοινό έγινε γνωστός από τηλεοπτικές παρουσιάσεις των έργων του «Μικρές Αγγελίες», «Σιγά, η πατρίδα κοιμάται», «Το ρολόι» και φυσικά το «Εκείνος και... Εκείνος», την εμβληματική τηλεοπτική σειρά με τους Βασίλη Διαμαντόπουλο και Γιώργο Μιχαλακόπουλο, η οποία σατίριζε τη δικτατορία και τα κακώς κείμενα της νεοελληνικής πραγματικότητας.

Μικρός Θεός γιατί γεννά ανθρώπους

Τι σημαίνει να είναι κανείς λογοτέχνης; τον ρώτησε ο Νίκος Θρασυβούλου, μόλις πέρυσι τον Μάιο στο πλαίσιο των «Συναντήσεων με Συγγραφείς» στον «Ιανό»: «Κατ’ αρχήν ο συγγραφέας είναι ευτυχισμένος γιατί ξυπνάει αργά. Οταν λειτουργεί σωστά, όταν εξυπηρετεί τον ρόλο του ωφελεί τον κόσμο. Πραγματικά θεραπεύει.

Προετοιμάζει τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν την ζωή. Είναι ένας μικρός Θεός γιατί γεννά ανθρώπους. Δεν είναι εύκολο να γεννήσεις χαρακτήρες, να τους ρίξεις στην αρένα της ζωής και να τους κάνεις ό,τι θέλεις. Μέχρι βέβαια που φτάνει η στιγμή να σε κάνουν εκείνοι ό,τι θέλουν».

Οι ήρωες από το μυθιστόρημα «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά» σίγουρα ήταν από εκείνους που του ξέφυγαν. Το βιβλίο κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1989 από τις εκδόσεις Κέδρος και επανεκδόθηκαν το 2006 (Ελληνικά Γράμματα) και το 2013 (Πατάκης), μεταφράστηκε στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, τουρκικά και εβραϊκά.

Ενώ, η τηλεοπτική του μεταφορά, υπό τη σκηνοθετική μπαγκέτα του Κώστα Κουτσομύτη με πρωταγωνιστές τους Γιώργο Νινιό και Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, όχι μόνο τον έκαναν ιδιαίτερα γνωστό και αγαπητό στο μεγάλο κοινό, αλλά αποτέλεσε μία από τις δημοφιλέστερες σειρές στην ιστορία της ελληνικής ιδιωτικής τηλεόρασης.

Το μυθιστόρημα «Κλειστόν λόγω μελαγχολίας» (Κέδρος) εκδόθηκε από το 1999 και μεταφράστηκε στα τουρκικά. Το 2004 ακολούθησε το «Ο πόθος καίει τα σωθικά» (Κέδρος), το 2007 το «Παλιώνουν οι άνθρωποι» (Τόπος), ενώ το 2011 το «Στην άκρη της νύχτας» (Πατάκη).

  

ART - ΝΕΑ
«Bitter Wheat» για τον Γουάινστιν
Στα 70 του χρόνια ο σπουδαίος Αμερικανός συγγραφέας Ντέιβιντ Μάμετ ανακοίνωσε ότι έχει έτοιμο ένα θεατρικό έργο για την προσωπικότητα και το σκάνδαλο που ξέσπασε γύρω από τον άλλοτε πανίσχυρο κινηματογραφικό...
«Bitter Wheat» για τον Γουάινστιν
ART - ΝΕΑ
Πέθανε ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Γιώργος Μιχαηλίδης
Σε ηλικία 80 ετών έφυγε από τη ζωή ένας από τους σημαντικότερους ανθρώπους του ελληνικού θεάτρου. Ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Γιώργος Μιχαηλίδης υπήρξε δημιουργός με πολύ σπουδαία προσφορά ενώ πέρα από το...
Πέθανε ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Γιώργος Μιχαηλίδης
ART - ΝΕΑ
«Έφυγε» ο Κώστας Μουρσελάς
Σε ηλικία 85 ετών πέθανε ο διακεκριμένος πεζογράφος και θεατρικός συγγραφέας, Κώστας Μουρσελάς, ο οποίος είχε γίνει αγαπητός στο ευρύ κοινό από τις σειρές «Εκείνος κι εκείνος» και «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά». Η...
«Έφυγε» ο Κώστας Μουρσελάς
ART - ΝΕΑ
«Χειμωνιάτικο παραμύθι» σε ροκ εκδοχή
Οι περίφημοι «Cheek by Jowl» βρίσκονται στην Αθήνα και το τριήμερο 5, 6 και 7 του μήνα ανεβάζουν στην αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη» το έργο με το οποίο ο Σέξπιρ άφησε πίσω του τις σπουδαίες τραγωδίες και...
«Χειμωνιάτικο παραμύθι» σε ροκ εκδοχή
ART - ΝΕΑ
Ολοι φοβούνταν τον Εντουαρντ Αλμπι
Με τα έργα του δεν άφησε κοινωνική, οικογενειακή και σεξουαλική σύμβαση που να μην τη χτυπήσει. Γκέι, τολμηρός, επαναστάτης και ταγμένος σε ένα θέατρο που ενοχλεί, βάζοντας έναν καθρέφτη μπροστά στο κοινό, ο...
Ολοι φοβούνταν τον Εντουαρντ Αλμπι
ART - ΝΕΑ
Eνα έργο ελληνικό, για κάθε όπερα του κόσμου
Η ηρωίδα του Παπαδιαμάντη ζωντανεύει στη σκηνή, καθώς η Λυρική, παρουσιάζει ξανά, για τέσσερις μόνο παραστάσεις, τη μεγάλη επιτυχία της. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Αλέξανδρος Ευκλείδης, το ποιητικό κείμενο ο...
Eνα έργο ελληνικό, για κάθε όπερα του κόσμου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας