• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 3.8°C / 9.0°C
    1 BF
    80%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    3°C 1.6°C / 5.7°C
    1 BF
    82%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 8.0°C / 11.5°C
    2 BF
    78%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 2.5°C
    1 BF
    86%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 2.9°C
    0 BF
    81%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    2°C 1.0°C / 4.8°C
    1 BF
    66%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -1°C -1.0°C / -0.6°C
    0 BF
    64%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 7.6°C / 9.0°C
    1 BF
    69%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 7.7°C / 11.9°C
    3 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C -1.1°C / 3.9°C
    2 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 5.9°C / 10.4°C
    0 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.8°C / 7.6°C
    3 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 10.9°C
    0 BF
    100%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    -1°C -1.1°C / 1.5°C
    0 BF
    93%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    8°C 1.5°C / 7.8°C
    1 BF
    88%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    7°C 3.8°C / 8.2°C
    1 BF
    51%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    7°C 4.0°C / 9.2°C
    1 BF
    76%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 0.3°C / 5.5°C
    0 BF
    71%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    2°C 0.7°C / 5.8°C
    1 BF
    80%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.2°C / -0.2°C
    2 BF
    76%

Hλίθιες μάζες, δευτεράντζες ηγέτες

  • A-
  • A+

Μέσα στην πολιτική πλήξη και την αβάσταχτη ανία επιλέγω μερικούς αφορισμούς του Βέλγου νομπελίστα Μορίς Μέτερλινγκ, του μεγάλου αυτού λάτρη του υλικού άμα τε και πνευματικού φωτός:

«Καμία κυβέρνηση δεν θα είναι ποτέ καλή, διότι ο μαζοποιημένος άνθρωπος είναι ένα τόσο ηλίθιο ζώο, που δεν αφήνεται να καθοδηγηθεί από τους νοήμονες.

»Από την άλλη πλευρά η Ιστορία μάς μαθαίνει πως και το καλύτερο καθεστώς, μετά από κάποιον καιρό, διά της ενδόσμωσης, γίνεται τόσο ηλίθιο όσο και η μάζα την οποία οδηγεί στις καταστροφές».

Το μούδιασμα που προκαλεί η ανάγνωσή του μετριάζεται κάπως διαβάζοντας τον δεύτερο: «Ενα μόνο καθήκον υπάρχει: να καταπολεμάς τη βλακεία και την κτηνωδία. Μπόρεσε, όμως, ποτέ κανείς να νικήσει τη συλλογική βλακεία και κτηνωδία; Η Ιστορία μάς αποδεικνύει πως αυτό δεν είναι δυνατόν. Αλλά ας μην απελπιζόμαστε».

Και ένα τρίτο: «Ολοι οι λαοί οδηγήθηκαν και οδηγούνται ακόμη από μυαλά δεύτερης κατηγορίας. Τα πιο οξυδερκή πνεύματα προσπαθούν να αντιδράσουν και αγωνίζονται να κραυγάσουν “εν τη ερήμω”, αλλά, αποδυναμωμένοι από το πλήθος, υφίστανται μαζί με τους άλλους τις δυστυχίες τις οποίες πρόβλεψαν και προείπαν. Ετσι γινόταν, έτσι γίνεται και, πιθανότατα, έτσι θα γίνεται πάντα.

»Μη λέτε ότι το ένστικτο ενός λαού δεν απατάται. Απατάται πάντοτε διότι το απατούν πάντοτε. Και, φυσικά, πηγαίνει πάντοτε προς ό,τι το απατά. Αυτό το ένστικτο είναι διαμορφωμένο μόνο από την άγνοια και όχι, όπως το ένστικτο των ζώων, από τη νοημοσύνη της φύσης, που ενεργεί για λογαριασμό του ζώου και που σπάνια χάνει τον δρόμο της».

Πολύ σκληρό (αληθινό) τούτο το τρίτο -θα ‘πρεπε να μας προβληματίσει σοβαρά- τι σημαίνει μέτριος ηγέτης, τι σημαίνει αδαήμων ανθρωπότητα, τι ένστικτο, τι λάθος, απάτη, φύση και λοιπά. Ενδεχομένως να μη βρούμε εύκολα απαντήσεις· η ζωή πάντως θα γίνει λιγότερο ανώφελη, κάτι θα κατεβάσει η κούτρα μας.

Θα διαφωνήσω με τον τέταρτο αφορισμό, παρότι υποψιάζομαι τι τον έχει ωθήσει να τον καταθέσει. Μπαίνω στον πειρασμό να παρενθέσω έναν πέμπτο, ίσως για να δικαιολογήσω τις υποψίες μου: «Οσο γερνώ νιώθω και πιο ευτυχισμένος. Μπορεί να έχω λιγότερο μέλλον, αλλά διαθέτω πολύ περισσότερο παρελθόν». Και έρχομαι στον τέταρτο: «Μη ζητάς τίποτε, μην ελπίζεις τίποτε, να περιμένεις μόνο το χειρότερο και να το υποδέχεσαι σιωπηλά».

Οι αφορισμοί σκοπεύουν να μας βγάλουν από τον λήθαργο που έχει επισκιάσει τα πλείστα μέλη των κοινωνιών (ας μην πούμε μάζες). Αλλά, όπως διαπίστωσε (;) και ο Αϊνστάιν, «η βλακεία είναι αήττητη». Σέβομαι τη σοφία τους αλλά ας μην απελπιζόμαστε όπως έλεγαν και οι ίδιοι, παρά τους αισχρούς πολέμους και την κτηνωδία τους, παρά την περιφρόνηση που δείχνουν προς τις κοινωνίες οι ηγέτες-μετριότητες.

Εγρήγορση και συμμετοχή -αυτό μοιάζει καθήκον και όχι η (έστω υπό υψηλό γούστο επιβεβλημένη) παραίτηση· ο έλεγχος και η κριτική σε πάσαν εξουσία, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τους υπηρέτες της στιγμής, όπως ο Νίτσε αποκαλούσε τους δημοσιογράφους -εμείς όμως θεωρούμε τη στιγμή αιωνιότητα!.. Για φαντάσου, υπηρέτες της αιωνιότητας... Μακριά από τη μαζοποίηση!

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Κυβερνητικό και αντιπολιτευτικό επίπεδο
Ατάραχοι οδεύουμε οι πλείστοι προς... Πού πάμε αλήθεια; Αυτή η αταραξία... Μήπως θεωρούμε ότι είναι και όπλο μας; Είμαστε ένα κράτος, ο λαός του οποίου ουδέποτε έκανε κάτι ολοκληρωμένα. Ισως αυτό και να μας...
Κυβερνητικό και αντιπολιτευτικό επίπεδο
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Tης εξουσίας
Η αληθινή ουσία των όντων δεν διδάσκεται ούτε ωφέλιμη θα ήταν για τους πολλούς ανθρώπους. Ενας καλός καπετάνιος μπορεί να προβλέψει πότε θα γίνει τρικυμία, μπορεί όμως να του διαφύγει η εξαιρετική και...
Tης εξουσίας
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ο φόβος, οι φίλοι και οι εχθροί (μας)
Ο φόβος είναι αυτό που επικρατεί και οι αντίπαλοι έχουν επιδοθεί στο ποιος θα καταφέρει να σκορπίσει τον περισσότερο φόβο, ώστε να ελέγχει απόλυτα και να μην επιτρέπει να ακούγονται διαφορετικές φωνές που θα...
Ο φόβος, οι φίλοι και οι εχθροί (μας)
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Η χρήση του «γελοίου» στη γλώσσα
Συνυφαίνουμε το σπουδαίο ή και το ταυτίζουμε με την πολιτική υφή των πραγμάτων, με την πραγματικότητα. Αγνοούμε όμως, μάλλον προσπερνάμε, τα τρωτά στοιχεία αυτής της πραγματικότητας. Αυτό οδηγεί σε πλήρη...
Η χρήση του «γελοίου» στη γλώσσα
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Πανηγυρικές, αστόχαστες «παραιτήσεις»
Δεν είναι απολύτως κατανοητό γιατί δόθηκε τόση βαρύτητα στο πανηγυράκι που ετοιμάζουν οι νοματαίοι τού «παραιτηθείτε». Ενα ταρατατζούμ και τίποτε άλλο· καμιά πολιτική διαμαρτυρία ή πρόταση. Θα μαζευτούν, θα...
Πανηγυρικές, αστόχαστες «παραιτήσεις»
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ενα πλεούμενο κατά της αδράνειας
Είναι σχεδόν ανόητο να ασχολείται κάποιος με τα ολισθήματα και τις κυβιστήσεις ή με τις εκρηκτικές αρλούμπες που εκσφενδονίζουν κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης. Είναι ανέντιμο να λοιδορείς ή να βιαιοπραγείς...
Ενα πλεούμενο κατά της αδράνειας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας