• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.6°C / 27.3°C
    2 BF
    34%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.8°C / 24.4°C
    1 BF
    71%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.0°C / 26.0°C
    3 BF
    44%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 22.5°C
    1 BF
    49%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    2 BF
    68%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.2°C / 25.0°C
    1 BF
    91%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.4°C / 21.4°C
    2 BF
    68%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 20.2°C / 20.2°C
    1 BF
    34%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.8°C / 26.6°C
    0 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.5°C / 24.9°C
    1 BF
    47%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 23.4°C / 24.8°C
    1 BF
    78%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 23.5°C / 23.5°C
    2 BF
    80%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    3 BF
    69%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    24°C 22.9°C / 24.4°C
    3 BF
    71%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.5°C / 25.5°C
    1 BF
    63%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.8°C / 26.8°C
    2 BF
    50%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 27.5°C
    0 BF
    51%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.3°C / 21.3°C
    0 BF
    73%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.0°C / 23.7°C
    2 BF
    94%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.1°C / 16.1°C
    2 BF
    82%

O Eνγκελς, οι εργάτες, η ανάπτυξη

  • A-
  • A+

Για να δούμε πώς ζούσαν οι εργάτες στην προβιομηχανική Αγγλία. Περιγράφει ο Φρίντριχ Ενγκελς:

«Οι εργάτες είχαν μια ολότελα ανεκτή ύπαρξη και ζούσαν μια ζωή τίμια και ήρεμη, με σεβασμό και αξιοπρέπεια· η υλική τους κατάσταση ήταν πολύ καλύτερη εκείνης των επιγόνων τους· δεν είχαν ανάγκη να σκοτώνονται στη δουλειά, δεν εργάζονταν περισσότερο από όσο ήθελαν -και όμως κέρδιζαν αυτά που χρειάζονταν, είχαν ελεύθερο χρόνο για να δουλεύουν όπως επιθυμούσαν στον κήπο ή το χωράφι τους, εργασία που ήταν ξεκούραστη γι' αυτούς και μπορούσαν, επιπλέον, να διασκεδάζουν και να παίζουν με τους γείτονές τους· και όλα αυτά τα παιχνίδια (τσούνια, σ.σ.: πρόδρομος του μπόουλινγκ, μπάλα) συνέβαλλαν στη διατήρηση της υγείας τους και στη σωματική τους ανάπτυξη.

Στην πλειοψηφία τους, ήταν άνθρωποι εύρωστοι, γεροί, με μια σωματική διάπλαση που δεν διέφερε πολύ από εκείνη των αγροτών, με τους οποίους γειτόνευαν. Τα παιδιά μεγάλωναν στον καθαρό αέρα της εξοχής και μπορεί να βοηθούσαν τους γονείς τους στη δουλειά, αλλά αυτό συνέβαινε περιστασιακά -και δεν ετίθετο ζήτημα για ολοήμερη εργασία των οκτώ ή δώδεκα ωρών».

Μάλιστα. Κάθε προηγούμενος αιώνας και καλύτερα; Δεν θα 'λεγε όχι κανείς, συγκρίνοντας τη ζωή των εργατών τότε με την εξοντωτική αντίστοιχη των εργατών τώρα, σήμερα. Εύκολα επίσης θα μπορούσε να προβληματιστεί και να αναρωτηθεί πού βαδίζει η ανθρωπότητα, μετά μάλιστα τον τόσο υψηλό τεχνικό πολιτισμό που έχει «επιτύχει».

Εχει χαθεί η αυτάρκεια, η χαρά, το παιχνίδι, η ξεκούραση, η σωματική ευεξία· ο αυτεξούσιος βιοσυντονισμός σε ήπιες και ομαλές συνθήκες έχει καταβαραθρωθεί αφού όλοι δουλεύουν εξαντλητικά σε αφόρητες συνθήκες -η λέξη υγεία έχει συνυφανθεί αξεδιάλυτα με μια ελεεινή επιβίωση.

Ούτε ελεύθερος χρόνος, ούτε συμμετοχική διασκέδαση· πίκρα, μοναξιά και απογοήτευση. Θα 'πρεπε να λειτουργήσουν παιδαγωγικά τα λόγια του μεγάλου στοχαστή, συνοδοιπόρου του Καρόλου Μαρξ, να γίνονται μαθήματα με βάση αυτά στις κομματικές νεολαίες, στις συνδικαλιστικές οργανώσεις, στα ίδια τα κόμματα (αλλά και σε όλους μας).

Μην αρχίσουμε να «μασάμε» διάφορα, για δήθεν λαϊκισμό, για παρωχημένες σκέψεις, για διαφορετικές συνθήκες, αύξηση πληθυσμού, γιγάντωση κρατών και λοιπά φληναφήματα. Η ζωή των εργατών που περιγράφει ο Ενγκελς είναι η παρουσίαση της κοινότητας στην καλύτερη εκδοχή και ανάπτυξή της· ποτέ δεν θα μπορούσε να εκληφθεί σαν εξωραϊσμός του εργατικού δυναμικού ώστε να μη διεκδικήσει μια καλύτερη κοινωνική θέση και κατάσταση, κάτι δηλαδή σαν μοιρολατρία. Οχι.

Μπορεί να έχουν κατακτηθεί περισσότερα σήμερα σε ό,τι αφορά νομικά και κοινωνικά δικαιώματα (απαραίτητα οπωσδήποτε και απελευθερωτικά), έχουν χαθεί όμως άλλα, πιο δομικά, πιο θεμελιακά όπως είναι η γλώσσα, το παιχνίδι, η ανταλλαγή δώρων, η αλληλεγγύη -όλα εκείνα που χαρακτηρίζουν πρωτίστως την ελεύθερη κοινότητα.

Το Δίκαιο και η Οικονομία ωχριούν μπροστά στις αρχέγονες, απελευθερωτικές και συνάμα (συν)υπαρξιακές σχέσεις που αναπτύσσουν αυτόνομα και αυτόβουλα οι κοινότητες -και μάλλον κάτι περισσότερο ήξεραν οι πρόγονοι.

ΥΓ. Λόγος εναντίον της άκρατης και άλογης ανάπτυξης τα λόγια του Ενγκελς· αυτό.

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ο πολιτισμός ως πεδίο αντίστασης
Ο θάνατος του Μίκη ήρθε να μας θυμίσει ότι ανάγκη πάσα να υπάρξει μια πολιτιστική αναγέννηση, μπας και κουνηθούν οι κοιμισμένες πολιτικές και οικονομικές δυνάμεις, που τώρα σύρονται από επαγγελματίες...
Ο πολιτισμός ως πεδίο αντίστασης
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Σοφία-ματαιοδοξία
Εχει σημασία ότι οι άνθρωποι του πολιτισμού αυτή την εποχή διεκδικούν τα χαμένα τους μεροκάματα. Σοφοί άνθρωποι λοιπόν -αυτοί απουσιάζουν, όπως απουσιάζουν το σθένος και ο κοινός νους.
Σοφία-ματαιοδοξία
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Αιδώς και αρετή
Ουδέποτε ενδιαφέρθηκε η ελίτ για την καλλιτεχνική ματιά στον κόσμο, για τα συναισθήματα, για την ποίηση, ούτε καν για την -εθνικώς- ιδρυτική δύναμη της τελευταίας· τι θα έλεγαν οι κύριοι της ελίτ, αν δεν είχαν...
Αιδώς και αρετή
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Το ποδόσφαιρο και ο πολιτισμός [μας]
Κινητικά προβλήματα, προσωρινά, με κρατούν στο μικρό, αλλά με βεράντα, ενδιαίτημά μου. Ευκαιρία να διαβάσω ένα βιβλίο από την αρχή ίσαμε το τέλος. Υπάρχει όμως και η τηλοψία. Δεκάδες συσκευές έχουν βγει στις...
Το ποδόσφαιρο και ο πολιτισμός [μας]
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ο Σαίξπηρ και τα περιοδικά μόδας...
Πώς να το κάνουμε -περνάει γρήγορα ο καιρός, η ομορφιά φθείρεται, αναπότρεπτα, παρ’ όλα αυτά τη ζωή μας την κυκλώνει ο ύπνος, αφού είμαστε από την ύλη των ονείρων πλασμένοι... Η τέχνη εναντιώνεται στο...
Ο Σαίξπηρ και τα περιοδικά μόδας...
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ο πολιτισμός της καθημερινότητας
Δυστυχώς, η καθημερινότητα δεν εγγυάται έναν συνεκτικό τρόπο ζωής, μια συνάφεια με το σώμα και το πνεύμα, αφού ποτέ δεν σχηματίστηκε (η καθημερινότητα) από μια μακρόσυρτη διάρκεια πολιτισμού και υγιούς...
Ο πολιτισμός της καθημερινότητας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας