• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 8.1°C / 12.8°C
    0 BF
    71%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 2.0°C / 5.8°C
    2 BF
    45%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 8.0°C / 11.2°C
    3 BF
    81%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 4.9°C / 5.3°C
    3 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 0.9°C
    3 BF
    93%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 1.0°C / 5.1°C
    1 BF
    77%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    -2°C -2.6°C / -0.5°C
    3 BF
    69%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.5°C / 9.6°C
    0 BF
    96%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 10.8°C / 13.8°C
    3 BF
    77%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 4.9°C / 9.9°C
    2 BF
    87%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 15.7°C
    5 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 4.0°C / 4.0°C
    6 BF
    91%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 12.4°C / 12.4°C
    4 BF
    77%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    6°C 5.5°C / 5.5°C
    2 BF
    92%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 5.5°C / 9.5°C
    1 BF
    83%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 10.8°C / 12.8°C
    2 BF
    73%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.3°C / 13.0°C
    3 BF
    71%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C 0.3°C / 5.4°C
    1 BF
    96%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 1.7°C / 5.8°C
    2 BF
    54%
  • Καστοριά
    Ήπιες χιονοπτώσεις
    -2°C -2.2°C / -2.2°C
    2 BF
    79%

Η χρήση του «γελοίου» στη γλώσσα

  • A-
  • A+

Συνυφαίνουμε το σπουδαίο ή και το ταυτίζουμε με την πολιτική υφή των πραγμάτων, με την πραγματικότητα. Αγνοούμε όμως, μάλλον προσπερνάμε, τα τρωτά στοιχεία αυτής της πραγματικότητας.

Αυτό οδηγεί σε πλήρη σοβαροφάνεια και σε καμιά σοβαρότητα βεβαίως· η πρώτη δείχνει τον βαθμό πολιτικής (και κοινωνικής) παθογένειας -η δεύτερη απλώς απουσιάζει.

Αυτά τα ανατρέπει όλα η χρήση του γελοίου στις σχέσεις και τη γλώσσα. Στο γελοίο απεικονίζεται το δημοκρατικό, άμα τε και πολιτισμικό έλλειμμά μας.

Το σπουδαιογέλοιον το εισήγαγαν στην πολιτική ζωή της αρχαίας Αθήνας οι οξύνοες και αιρετικοί, καθαρά αντικαθεστωτικοί, Κυνικοί, κυρίως ο Αντισθένης, ο Διογένης ο Σινωπεύς και ο Κράτης ο Θηβαίος (στον τελευταίο ανήκει η τιμή της ωραιοτάτης λέξης συγκατανευσιφάγος).

Αλλά και ο Αριστοφάνης κατάλαβε τη διαβρωτική λειτουργία του γελοίου και το χρησιμοποίησε για να υπονομεύσει τα κακά γεγονότα του καιρού του.

Αυτοί οι παλιοί μαστόροι του λόγου, της τέχνης και της ζωής κατάλαβαν καλύτερα από τον καθένα (Πλάτωνα, Αριστοτέλη κ.ά.) τον βαθιά διαβρωτικό και σοβαρό και συνάμα κοινωνικά ωφέλιμο προορισμό του γέλιου.

Το γέλιο. Οξύ όπλο, ανελέητο, καταγγελτικό της πολιτικής αβελτηρίας και κάθε εκδήλωσης του κακού. Το γέλιο αποδιοργανώνει τη σκληρότητα της εξουσίας, συντρίβει την αμηχανία και τον φόβο των πολιτών.

Το σπουδαιογέλοιον συνεισφέρει στην ανάδειξη της πολιτικής διάστασης της χαράς, στο σμπαράλιασμα του δήθεν· εμφορείται από τρυφερή φιλοσοφικότητα και διακηρύσσει με υπερηφάνεια τη λυτρωτική του δύναμη. Απαντάει, τέλος, στα αγωνιώδη ερωτήματα σχετικά με τα δεινά που μαστίζουν βίαια την ίδια τη δημόσια ζωή.

Δεν έχει σχέση με τη μιζέρια που κουβαλάει ο καθείς, συντείνει μόνο στην εμβρίθεια και στη μεθοδικότητα της ανάλυσης. Δείχνει τους αλαζόνες και τους πραγματικούς βωμολόχους (χυδαίους) και συντροφεύει έτσι την αμφισβήτηση της καθιερωμένης τάξης πραγμάτων. Αποκαλύπτει τους υποκριτές και τους αλεξίθυμους που έχουν επικρατήσει στην πολιτική σκηνή της χώρας.

Οφείλουμε να σεβόμαστε όλους αυτούς που με κοφτερό χιούμορ μάς απογυμνώνουν, όλους εμάς που, επιμένοντες στο «καθωσπρέπει», απλώς διαιωνίζουμε την επικράτεια του μικρού μας, ανυπόφορου «εγώ».

Τι αλληγορίες και τι μεταφορές, τι συνώνυμα και αντώνυμα, τι συμβολισμοί και τι παρεκκλίνουσες εκφράσεις· όλα αυτά για να αποδομήσουν τον πολεμοχαρή βίο των εξουσιαστών (η εξουσία πάντα κηρύσσει πόλεμο κατά της κοινωνίας -είναι η φύση της τέτοια).

Η διαπάλη ή η εναρμόνιση του σπουδαίου με το γελοίο είναι διαιώνια και θα 'πρεπε να τη δεχόμασταν σαν λύτρωση, όχι να την επικρίνουμε ή να την καταδικάζουμε ή να την καταγγέλλουμε (!), σιγά. Ετσι ας βλέπουμε όσα πικρά κι ανερμήνευτα συμβαίνουν σήμερα γύρω μας, με βάση το σπουδαιογέλοιον και όχι τις ιδεολογικές εμμονές και τους κατακτητικούς εγωισμούς.

Είναι μια καθαρή ματιά έξω από σκοπιμότητες -και μην ξεχνάμε την απόλαυση που μας δίνουν τέτοια κείμενα γιατί είναι φιλτραρισμένα στην οξύνοια και την ψυχολογική λεπταισθησία εκείνων που τα προσφέρουν. Ας κάνουμε μιαν υπέρβαση οι εμμονικοί και ας τους αποδεχτούμε· θα 'λεγα να τους αγαπήσουμε κιόλας, αλλά...

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Tης εξουσίας
Η αληθινή ουσία των όντων δεν διδάσκεται ούτε ωφέλιμη θα ήταν για τους πολλούς ανθρώπους. Ενας καλός καπετάνιος μπορεί να προβλέψει πότε θα γίνει τρικυμία, μπορεί όμως να του διαφύγει η εξαιρετική και...
Tης εξουσίας
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Εκθεση και ανταλλαγή γνωμών
Πλούσια η συγκομιδή γνωμών, μέσα από νεφελώδεις αφαιρέσεις και προσθέσεις, ενδεικτικές της αμηχανίας και της νευρικότητας που έχει καταλάβει τους περισσότερους. Παραδόξως (;) απουσίασαν: η ασυναρτησία, η μωρή...
Εκθεση και ανταλλαγή γνωμών
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Συντηρητισμός και επανάσταση
Για να διαφυλαχτεί ο κόσμος οφείλουμε να τον κατανοήσουμε, έτσι λένε τουλάχιστον όσοι έχουν στοχαστεί πάνω στην πορεία του και την ύπαρξή του. Από τη συντήρηση στην επανάσταση, μάλλον μόνο μέσα από τη...
Συντηρητισμός και επανάσταση
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Περί αξιωμάτων και γελοιότητας
Η χώρα σώθηκε, εντάξει. Τώρα οι σωτήρες δεν ξέρουν τι να την κάνουν αυτήν τη σωτηρία. Κι αυτή, όμως, σε μας τη φορτώνουν. Να κι ένας ακόμη αφορισμός (σε πληθυντικό αριθμό): «Βάλτε το κακό με τον νου σας, δεν...
Περί αξιωμάτων και γελοιότητας
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Eθνικά τινά
Τίτλους ηρωικούς να 'χουμε και ας πεινώμεν και διψώμεν και ας ψυχοπλακωνόμαστε, οι καψεροί. Αρνητές της παράδοσης και πολέμιοι της μνήμης οι πλείστοι, επαναπαυόμαστε στην ελληνικότητα του Ομήρου, λίγο του...
Eθνικά τινά
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Για τη «φιλοσοφία» της ήττας
Θίγει ένα μείζον θέμα που, στο βάθος, ερμηνεύει και τα κίνητρα όσων γράφουν δημόσια. Αλλοι γράφουν υποδαυλίζοντας τα χαμηλά ένστικτα των αναγνωστών και άλλοι επιτίθενται αδιάντροπα σε όσους θεωρούν αντιπάλους....
Για τη «φιλοσοφία» της ήττας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας