Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ξεγυμνώνοντας τις εξουσίες

Ξεγυμνώνοντας τις εξουσίες

  • A-
  • A+

Το έργο του Κυριάκου Σιμόπουλου, τεράστιο σε όγκο, θα παραμένει διαχρονικά επίκαιρο, ακριβώς διότι αναφέρεται σε ζητήματα που απασχολούν την ανθρωπότητα από τον καιρό που συγκροτήθηκε σε κοινωνίες, με κυρίαρχο αυτό της διακυβέρνησης -και ακολουθούν η Παιδεία, οι τέχνες, ο πολιτισμός, η επιστήμη.

Ανατρέχοντας εξαντλητικά στις πηγές ο συγγραφέας συμπεραίνει ότι πάντοτε -με εξαίρεση έναν-δύο αιώνες στην αρχαία Ελλάδα- οι λίγοι ήσαν αυτοί που κυβερνούσαν προστατευόμενοι από τους κόλακες και τη βία ομάδων που στρατολογούσαν γι’ αυτήν τους την προστασία, σε βάρος βέβαια του μεγάλου πληθυσμού.

Η αιώνια διαπάλη των κοινωνιών με την εξουσία, αυτό είναι το μεγάλο του θέμα. Επιτίθεται με σφοδρότητα εναντίον της εξουσίας και υπερασπίζεται με σθένος τις λαϊκές τάξεις.

Από την επίθεσή του δεν εξαιρείται σχεδόν κανένας ηγεμόνας, ούτε αυλικός ή κόλακας ούτε επίσης οι δήθεν διανοούμενοι που γεννά η κοινωνία αλλά εξαργυρώνονται εύκολα από τα προνόμια που τους παρέχει η εξουσία ώστε να μην αποκαλύπτουν τη διαφθορά της και τον ωμό αυταρχισμό της.

Η ευτέλεια της διανόησης και των ανθρώπων της τέχνης με το να υμνούν την εξουσία ή να συγκαλύπτουν τα εγκλήματά της είναι ακόμη ένα μεγάλο θέμα που τον απασχολεί, όπως επίσης και οι σχηματιζόμενες κυρίαρχες οικονομικές ολιγαρχίες οι οποίες ελέγχουν τους πάντες και αδιαφορούν για την πολλές φορές εξαθλίωση των κοινωνικών στρωμάτων.

Με ακλόνητα επιχειρήματα ξεσκεπάζει τις εξουσίες, αποκαλύπτει τα εγκλήματά τους και το τρίπτυχο στο οποίο βασίζουν τη διαιώνισή τους, δηλαδή την ευνοιοκρατία - αναξιοκρατία - κλεπτοκρατία. (...)

Μετά τον Κυριάκο Σιμόπουλο, άνθρωπο με τόση καλλιέργεια και τόσο ευρύ γνωστικό πεδίο και ταυτόχρονα ατίθασο, απειθάρχητο, ανεξάρτητο και αγωνιστή, βλέπω μόνο τον κατά 23 χρόνια νεότερό του Παναγιώτη Κονδύλη -ένα άλλο τέρας των γραμμάτων που είχε ακριβώς την ίδια αντιμετώπιση από την ακαδημαϊκή κοινότητα.

Αλλα βέβαια τα ενδιαφέροντά του, κοινό όμως το πάθος να ρουφήξουν το παγκόσμιο πνεύμα, να το αποκαθάρουν από τις βρομιές των εξουσιών και να το παραδώσουν ανόθευτο στα λαϊκά στρώματα.

Κι αυτό δύσκολο εγχείρημα όταν αυτά τα στρώματα έχουν ποτιστεί με ψεύδη και εθνικιστικές ιδεολογίες.

Ο Κυριάκος Σιμόπουλος διδάσκει πώς πρέπει να προσεγγίζουμε την αρχαία ελληνική γραμματεία, πώς να μη γίνουμε προγονόπληκτοι. Μας λέει, δηλαδή, να διαβάσουμε τα ίδια τα κείμενα και όχι την ερμηνεία τους από ανθρώπους που αρέσκονται να αποκαλούνται απόγονοι χωρίς όμως να έχουν ανοίξει ένα βιβλίο.

Είμαι βέβαιος ότι αν ζούσε σήμερα οι νυν κυβερνώντες θα είχαν βρει τον μπελά τους· δεν θα ήξεραν πού να κρυφτούν μετά την ταπεινωτική συνθήκη υποτέλειας με τους δανειστές.

Τελειώνοντας, επανέρχομαι στην αρχή, θέλοντας να τονίσω ότι όλα του τα βιβλία, παρά τις μικρές επικαλύψεις ή επαναλήψεις, είναι δραματικά επίκαιρα -κι έτσι θα μείνουν εσαεί όσο οι εξουσίες αποθρασύνονται και όσο οι κόλακες πολλαπλασιάζονται.

* Μέρος από την εισήγηση σε χθεσινή εκδήλωση στη μνήμη του συγγραφέα, από τις εκδόσεις «Πιρόγα».

 

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ο Κονδύλης και η γενιά του ’60
​Η πνευματική διαδρομή του Παναγιώτη Κονδύλη, εξέχοντος διανοητή [1943-1998], προσεγγίζεται έως τώρα ιδεαλιστικά κυρίως και όχι ιστορικο-υλιστικά, έξω από τις κοινωνικές συνθήκες. Το επιχειρεί αυτό στο...
Ο Κονδύλης και η γενιά του ’60
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Αντίο, εραστή του καλού γούστου...
Ο Σταύρος Λαγκαδιανός γεννήθηκε (1954) και μεγάλωσε στον Πειραιά. Σπούδασε νομικά και ασκούσε τη δικηγορία, το πάθος του, όμως, ήταν η συγγραφή βιβλίων. Ευτύχησε να απολαύσει τη στενή φιλία του Γιάννη Ρίτσου,...
Αντίο, εραστή του καλού γούστου...
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Λογοτεχνία
Χαίρεσαι ν’ ακούς συναδέλφους να μιλάνε για λογοτεχνικά βιβλία, τι προτιμάνε, ποιοι συγγραφείς τους ενθουσιάζουν, ποιοι τους κουράζουν και ποιοι τους ψυχαγωγούν... Δεν έχει σημασία να αναφερθούν ονόματα, αλλά...
Λογοτεχνία
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Παπαδιαμαντικά*
Γιατί τα διηγήματα του Παπαδιαμάντη κατάφεραν και ξεπέρασαν την τοπικότητά τους και απέκτησαν παγκόσμια αίγλη; Γιατί αν και είναι ισάξια του Ντοστογιέφσκι δεν τα γνωρίζουμε οι πλείστοι; Είναι θέμα κουλτούρας ή...
Παπαδιαμαντικά*
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ο γιατρός, ο δάσκαλος, ο άνθρωπος
Το σπουδαίο σε αυτό το βιβλίο είναι ότι μιλούν οι μαθητές του καθηγητή και όχι διακεκριμένοι συνάδελφοί του με διεθνές κύρος [παρ’ ότι συχνά τους καλούσε στο πανεπιστήμιο]. Και μιλούν με απέραντο σεβασμό και...
Ο γιατρός, ο δάσκαλος, ο άνθρωπος
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Οι πολιτικοί αντίπαλοι... κι ο Αίσωπος
Ξεκινάμε με τον Αίσωπο, πολυταξιδεμένο, λένε, άντρα του 6ου π.Χ. αιώνα με κοφτερό μυαλό και σκωπτικό πνεύμα. Τους μύθους που του αποδίδονται δεν τους ξέρουμε όλους -είναι και πολλοί και καλοί. Ενας απ’ αυτούς...
Οι πολιτικοί αντίπαλοι... κι ο Αίσωπος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας