• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    8°C 4.2°C / 10.2°C
    1 BF
    74%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    7°C 3.5°C / 7.8°C
    3 BF
    63%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    9°C 2.0°C / 9.9°C
    2 BF
    76%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    2°C -2.1°C / 1.6°C
    1 BF
    83%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 5.2°C
    0 BF
    65%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 5.1°C / 7.0°C
    2 BF
    69%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 2.3°C / 3.4°C
    2 BF
    56%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C 1.8°C / 1.8°C
    2 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 9.9°C
    2 BF
    76%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    2 BF
    71%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    11°C 9.9°C / 11.2°C
    2 BF
    62%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.6°C / 9.6°C
    4 BF
    58%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    4 BF
    66%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C 1.9°C / 5.1°C
    2 BF
    80%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 4.5°C / 6.2°C
    2 BF
    76%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 10.8°C
    1 BF
    66%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 4.4°C / 11.0°C
    2 BF
    71%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.1°C / 7.1°C
    2 BF
    69%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 0.7°C / 6.7°C
    1 BF
    70%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 3.8°C / 3.8°C
    1 BF
    84%

Το Επταπύργιο στην Θεσσαλονίκη γνωστό και με την οθωμανική ονομασία Γεντί Κουλέ

EUROKINISSI / ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΛΛΙΑΡΑΣ

Ο δήμος, ο νόμος, το τείχος

  • A-
  • A+

Σ' έναν από τους πανηγυρικούς του εθνικού τριημέρου άκουσα τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να επικαλείται απόσπασμα σημαντικό του Ηράκλειτου: Μάχεσθαι χρη τον δήμον υπέρ του νόμου όκωσπερ τείχεος, να μάχεται δηλαδή, να πολεμά ο λαός για τον νόμο όπως ακριβώς όταν υπερασπίζεται τα τείχη της πόλης του.

Δεν γνωρίζω αν ήταν στην εξεταστέα ύλη του η εκμάθηση των ηρακλείτειων αποσπασμάτων ή εάν ο ίδιος το επέλεξε για ενίσχυση των καθηγητικών του χρεών ή εάν έχει εντρυφήσει στην προσωκρατική φιλοσοφία (το τελευταίο δεν το πολυβλέπω, διότι, εάν το είχε πράγματι κάνει, διαφορετικός θα 'ταν ο λόγος του, η στάση του, η συμπεριφορά του).

Δεν είναι σύνηθες στις μέρες μας οι ανώτατοι πολιτικοί λειτουργοί να χρησιμοποιούν τη διαιώνια σοφία που υπάρχει στην αρχαιοελληνική γραμματεία, εάν εξαιρέσεις τα κλασικά (μηδέν άγαν, μέτρον άριστον, ουκ εν τω πολλώ το ευ, παρακαλώ κ.ά., η πολλαπλή χρήση των οποίων τα έχει... εξουδετερώσει· τα κλισέ κάποτε, στην αρχή τους, ήσαν επαναστατικά).

Ομολογώ ότι εντυπωσιάστηκα διότι του βγήκε αβίαστα, άρα είναι στην περιουσία του, ή ήταν κατάλληλα προετοιμασμένος. Οπως και να 'χει, ήταν μια όμορφη νότα μπροστά στα τόσα κοινότοπα, εθνικώς υπερήφανα και λοιπά λαμπρά, αντιστασιακά (;), εξεγερτικά (;) λόγια των ημερών. Δεν άκουσα τίποτε πριν και μετά, αλλά δεν έχει σημασία.

Εκείνο που έχει όντως σημασία όταν επικαλείσαι τον λόγο των προγόνων είναι αν ο λόγος αυτός ο μακρινός διατηρεί την αξία του και εάν, επίσης, είναι επίκαιρος, εάν μπορεί να ερμηνεύσει το σήμερα. Σήμερα δεν υπάρχουν τείχη, η χώρα είναι μπάτε σκύλοι, αλέστε, οι πολίτες της δεν είναι υποχρεωμένοι να την υπερασπίζονται διότι οι ηγέτες της αποφάσισαν ότι είναι καλύτερα να εκχωρήσουμε την εθνική κυριαρχία σε άλλους, ισχυρότερους, παρά να μπλέξουμε με τ' άρματα· άσε που μπορεί να λαβωθούμε ή να χάσουμε τη ζωούλα μας...

Και ας υποθέσουμε ότι υπάρχουν μερικοί ανισόρροποι που παρακούουν τις εντολές των ηγετών και θέλουν να υπερασπιστούν τη χώρα. Ποια χώρα; Ποιον πολιτισμό και ποια αξιοπρέπεια; Ποιοι οι νόμοι και ποιος ο δήμος; Ποιος νομοθετεί και ποιος αποφασίζει;

Καλές είναι οι ιδέες και η τέχνη, προτιμότερα όμως τα γεγονότα, η ζωή· αυτό τουλάχιστον το γνωρίζει, οφείλει να το γνωρίζει ο πρώτος πολίτης της χώρας, ο ανώτατος άρχων (τι τίτλοι!).

Ας φροντίσει λοιπόν με όποια εξουσία διαθέτει για την επανάκαμψη της αισιοδοξίας, για το ξαναχτίσιμο των τειχών, για την ψήφιση κοινωνικών νόμων, για πολιτική εκπαίδευση των πολιτών, για πολιτισμική επαγρύπνηση δήμων και κοινοτήτων και στη συνέχεια ας επικαλεστεί και τον Αριστοτέλη και όποιον σοφιστή επιθυμεί (και όποιον προσωκρατικό βεβαίως).

Σαφώς και μιλούσε πολιτικά ο Ηράκλειτος, είχε όμως κατά νου ότι οι κοινωνικοί νόμοι υπακούουν σ' έναν ανώτερο, μοναδικό, θείο, στον λόγο αυτού που ρυθμίζει τα πάντα, που είναι το κινούν αίτιον όλων. Μπαίνουμε, όμως, σ' άλλα χωράφια· κρατάμε τον δήμο, που είναι σχεδόν ανύπαρκτος, τον νόμο, που ψηφίζουν άλλοι για μας, και το τείχος, που είναι γκρεμισμένο, σωρός ερειπίων (όκωσπερ σάρμα εική κεχυμένων ο κάλλιστος κόσμος, Ηράκλειτος, πάλι).

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Σε φιλικό σπίτι με τοπικούς θεούς
Πάντα ζεστό, πάντα ανοιχτό, πάντα φιλόξενο το σπίτι του φίλου -στην εξοχή, μόλις μία ώρα απόσταση από την πρωτεύουσα· τόσο κοντά και τόσο μακριά συνάμα. Φτάνουμε, κουρασμένοι και διψασμένοι. Μας τρατάρουν χυμό...
Σε φιλικό σπίτι με τοπικούς θεούς
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ηλιοπολίτες και Πανχαίοι - και εμείς
Θα ήταν παράλογο εάν η ανθρωπότητα σταματούσε να αναζητεί την ουτοπία [της]. Χωρίς αυτήν, βήμα δεν μπορεί να κάνει. Ξέρουμε για την ουτοπία από τα πολύ παλιά χρόνια, από τις απαρχές σχεδόν του λεγόμενου...
Ηλιοπολίτες και Πανχαίοι - και εμείς
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ειδικές γνώσεις...
Τι δουλειά έχει η προτεσταντική ηθική με τη δημοκρατία; Πώς μπορούν και ευτελίζουν τον νόμο αλλά και τον άνθρωπο αυτοί μας οι εγγράμματοι; Γιατί υποπίπτουν σε τέτοια κεφαλαιώδη σφάλματα ερμηνείας του νόμου;...
Ειδικές γνώσεις...
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ο χρόνος (μας)
Συνηθίζουν πολλοί να μετρούν τον χρόνο με βάση τις γιορτές. Εγκλωβίζουν έτσι τον χρόνο σε περιόδους όχι με βάση τις τέσσερις εποχές αλλά με Πάσχα, Χριστούγεννα, Απόκριες, Δεκαπενταύγουστο και άλλες ήσσονος...
Ο χρόνος (μας)
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Κόκκοι ειρήνης και ομόνοιας
Η καθημερινή ένταση που παρατηρείται στις κοινωνικές σχέσεις καθώς και στις επαφές μεταξύ πολιτικών και πολιτών δεν είναι δυνατόν να συνεχίζεται επ’ άπειρον διότι συντρίβεται η συνοχή και δεν υπάρχει κανένας...
Κόκκοι ειρήνης και ομόνοιας
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Eλλειψη φόβου
Μπορούμε να διώξουμε φόβους και ανασφάλειες που έχουν κυριεύσει το μεγαλύτερο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας; Να εξοριστεί το βαθύ σκοτάδι που καλύπτει τη μικρή αυτή ζωή; Μόνο άμα ξεριζωθούν άρρωστοι εγωισμοί...
Eλλειψη φόβου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας