Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Στον καθρέφτη

Το σύστημα γνωρίζει τα πάντα, διαχειρίζεται τα πάντα· εκμαυλίζει, δωροδοκεί, υπόσχεται, ανταμείβει

EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ

Στον καθρέφτη

  • A-
  • A+

Μετά τις δεκαετίες του ‘60-’70 οι διανοούμενοι είχαν πειστεί ότι εάν κάποιος σήμερα θέλει να επιβάλει δικτατορία δεν χρειάζεται στρατούς και τανκς, αρκεί να έχει υπό τον πλήρη έλεγχό του τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Φανατικός κήρυκας τούτης της διαπίστωσης ήταν ο Ιταλός Ουμπέρτο Εκο.

Καλό θα ήταν να σκύβαμε με προσοχή σε τέτοιες διαπιστώσεις όσοι εργαζόμαστε στα εν λόγω μέσα, αντί να εκνευριζόμαστε όταν κάποιος μας το θυμίζει. Να αφήσουμε κατά μέρος τη δημοκρατικότητά μας (που δεν τη διαπραγματευόμαστε) και να αναστοχαστούμε για τον ρόλο των μέσων στη λειτουργία της πληροφορίας μέσα στις δημοκρατικές διαδικασίες.

Ολοι ξεκινάμε -δεν λέω- με καλές προσθέσεις. Στην πορεία αλλάζουν δραματικά οι προοπτικές και αλίμονο σ’ όποιον δεν έχει γερό στομάχι (παιδεία)· οι προκλήσεις είναι άφθονες και καθημερινές. Το σύστημα γνωρίζει τα πάντα, διαχειρίζεται τα πάντα· εκμαυλίζει, δωροδοκεί, υπόσχεται, ανταμείβει.

Αντί λοιπόν να κραυγάζουμε ότι δεν σηκώνουμε μύγα στο σπαθί μας όταν μερικοί μιλάνε εναντίον μας, όταν δηλαδή προσβάλλεται η ανεξαρτησία μας, η αντικειμενικότητά μας, η δημοκρατική μας συνείδηση, θα ‘ταν καλύτερα να κοιταχτούμε στον καθρέφτη, που είναι η ίδια η κοινωνία, και να παρατηρήσουμε εάν το καθαρό μας πρόσωπο παραμένει αναλλοίωτο ή εάν έχουν εμφανιστεί στίγματα αλαζονείας, λήθης, έπαρσης και -τελικά- αντικοινωνικότητας.

Εχω την εντύπωση ότι πολλοί που εργάζονται στην τηλοψία, με την πάροδο του χρόνου και την κατάκτηση της «αναγνώρισης» (κατ’ αυτούς καταξίωσης), ξεχνούν κάποια στιγμή από πού ξεκίνησαν, ότι δηλαδή σκοπός ήτανε να στεκόμαστε πάντα καχύποπτοι και κριτικοί απέναντι στην οποιαδήποτε εξουσία και συμπαθώς διακείμενοι προς την κοινωνία και υπερασπιστές των συμφερόντων της, της ελευθερίας και της δικαιοσύνης.

Είναι αλήθεια (ενστάσεις δεκτές) ότι πολλοί, αντί για διαμεσολαβητές απέναντι στην εξουσία και την κοινωνία, αντί να υποστηρίζουμε τη δεύτερη, παπαγαλίζουμε ό,τι μας λέει η πρώτη και συχνά προπαγανδίζουμε. Ισως όχι πολλοί, αλλά αρκετοί ώστε η πλειονότητα να χάνουμε κάθε μέρα που περνάει το κύρος και την αξιοπιστία που οφείλαμε να πυργώνουμε.

Εάν κάποιος συνειδητοποιήσει την τεράστια επίδραση που ασκεί η τηλεοπτική εικόνα, θα φρίξει, εάν δε αποτολμήσει να στοχαστεί, να αναλύσει, να ερμηνεύσει, θα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το γυαλί μεταλλάσσει τον άνθρωπο εάν δεν έχει βαθιά κοινωνική, πολιτική, πολιτισμική Παιδεία. Πώς να το κάνουμε; Αυτή η μετάλλαξη έχει επέλθει σε αρκετούς που υπηρετούν αγόγγυστα (και πλουσιοπάροχα) τη συστημική διάχυση πληροφοριών (την προπαγάνδα).

Δεν λέω ότι ο δημοσιογράφος είναι κάποιος πανεπιστήμονας (α, όφειλε όμως να είναι, έστω επιδερμικά· επιδερμικά αλλά έντιμα, χωρίς μίσος και εμπάθεια για οποιονδήποτε δεν είναι της αρεσκείας του). Ούτε επίσης να είναι ιδιοφυΐα· να κάνει, απλώς, σωστά τη δουλειά του.

Να μη χειραγωγείται, να μη χρηματίζεται· τα αυτονόητα δηλαδή. Εάν λοιπόν δεν δεχόμαστε τις μομφές, χρέος μας να τις γυρίσουμε πίσω, αποδεικνύοντας ότι η ηθική και η δεοντολογία μάς συντροφεύουν καθημερινά. Εάν αντιδράμε εξυπνακίζοντας και τάχα μου διαμαρτυρόμενοι, δικαιολογούμε τις κατηγορίες των άλλων προς τη δημοσιογραφία γενικώς... Στον καθρέφτη, άρα.

 

 

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Η ιδεολογία και η πραγματικότητα
Zητήθηκε κάποτε από έναν δημοσιογράφο, δεκαετίες πίσω, να γράψει για τη ζωή των οικοδόμων. Πήγε ο έντιμος δημοσιογράφος πολύ κοντά στους οικοδόμους. Τι κοντά, έγινε ο ίδιος οικοδόμος. Μετά έξι μήνες ή έναν...
Η ιδεολογία και η πραγματικότητα
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ο κύκλος, η κούραση και η επανάληψη
Αντιμέτωπος με το λευκό της οθόνης του υπολογιστή, έμφορτος πόνου ιδικού, πώς να αραδιάσεις λέξεις και φράσεις που να συνιστούν νόημα ή επικοινωνία; Διλήμματα που έχουν να κάνουν με την επιβίωση. Φρένες σε...
Ο κύκλος, η κούραση και η επανάληψη
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ο καθηγητής και το ευρωπαϊκό κατεστημένο
Ολα είναι πιθανό να συμβούν στον ελληνικό βίο. Δημοσιογράφοι, σοβαροί υποτίθεται, να αποδέχονται άκριτα κατασκευασμένες ειδήσεις, κραυγαλέα δηλαδή ψεύδη, και να τα αναμεταδίδουν στη σφαίρα της πληροφόρησης,...
Ο καθηγητής και το ευρωπαϊκό κατεστημένο
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Για το αλάφιασμα των πολιτικών
Οι Ελληνες πολιτικοί δεν φαίνεται να ενδιαφέρονται για το κύρος τους, για τον δείκτη πολιτισμού τους, για την καλλιέπεια· δεν δείχνουν να σέβονται την κοινωνία, δεν πολυνοιάζονται για τη συμπεριφορά τους παρά...
Για το αλάφιασμα των πολιτικών
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Χιούμορ και σώμα
Ως αυτήκοος και αυτόπτης μάρτυς όσων διαδραματίστηκαν (18.11.2015) στην εκδήλωση στο Κιάτο με ομιλητές τη Ζωή Κωνσταντοπούλου και τον Λεωνίδα Βατικιώτη και θέμα το μη βιώσιμο χρέος και τις γερμανικές οφειλές,...
Χιούμορ και σώμα
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ιδιωτική τηλεόραση και πολιτισμός
Ποιον ακριβώς πολιτισμό παρήγαγαν οι ξεδιάντροποι καναλάρχες; Μήπως αυτόν της ρουφιανιάς, της ιδιοτέλειας, της διαπλοκής; Αυτά, όμως, δεν έχουν σχέση με τη βούληση του ανθρώπου και τη συνείδησή του· με την...
Ιδιωτική τηλεόραση και πολιτισμός

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας