• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    31°C 28.2°C / 32.5°C
    3 BF
    39%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    29°C 24.6°C / 31.8°C
    2 BF
    50%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.0°C / 27.0°C
    1 BF
    49%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    1 BF
    68%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    0 BF
    78%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.7°C / 28.2°C
    1 BF
    52%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.5°C / 24.5°C
    2 BF
    43%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.8°C / 29.8°C
    1 BF
    35%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.8°C / 29.3°C
    4 BF
    53%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 29.0°C
    3 BF
    51%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    30°C 27.8°C / 30.4°C
    4 BF
    45%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.7°C / 29.0°C
    2 BF
    51%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    1 BF
    65%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.3°C / 27.3°C
    1 BF
    32%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    30°C 28.4°C / 31.0°C
    3 BF
    40%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.7°C / 27.8°C
    2 BF
    58%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.1°C / 32.7°C
    2 BF
    39%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    30°C 25.3°C / 29.9°C
    2 BF
    46%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.7°C / 28.9°C
    2 BF
    57%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    1 BF
    69%
AP Photo/Patrick Semansky
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Homo Americanus

  • A-
  • A+

Εάν θέλει κάποιος να κατανοήσει σε βάθος την Αμερική πρέπει να διαβάσει τα βιβλία των Τσόμσκι και Χάουαρντ Ζιν. Θα κατανοήσει τότε καλύτερα ότι τα φαινόμενα που παρουσιάστηκαν στην Ουάσινγκτον δεν είναι και τόσο περίεργα ή ασυμβίβαστα με την αμερικανική δημοκρατία. Θα ήθελα όμως να θυμίσω ότι ένα από τα σπουδαιότερα βιβλία που έχουν γραφεί για την αμερικανική (αν μπορούμε να την αποκαλέσουμε έτσι) εθνογένεση ανήκει στον συνάδελφο δημοσιογράφο Γιώργο Παπασωτηρίου - μια απρόσμενη για τα ελληνικά δεδομένα μονογραφία, που κυκλοφορείται εδώ και περίπου δώδεκα χρόνια, χωρίς, όπως έχω αντιληφθεί, να γίνει αντικείμενο αναλυτικής συζήτησης από τους κύκλους της ιστορικής έστω διανόησης.

Η Αμερική είναι ένα «νέο» κράτος, φτιαγμένο από Ευρωπαίους, κυρίως από τους ηττημένους προτεστάντες που για να σωθούν έφτασαν σε αυτή την άγνωστη εν πολλοίς ήπειρο των Ινδιάνων που την κατοικούσαν. Είναι γνωστή βέβαια η γενοκτονία, μια από τις πιο μαύρες περιόδους του νέου αυτού κρατικού μορφώματος. Με τον καιρό βέβαια χάθηκε αυτή η ευρωπαϊκότητα και συγκροτήθηκε μια παράξενη δύναμη.

Οι πρώτοι έποικοι είχαν να αντιμετωπίσουν τον αδυσώπητο αγώνα για επιβίωση έως ότου καταλήξουν στην ανεξαρτησία τους από τους Αγγλους. Θεός έγινε ο τρόπος πλουτισμού, ένας τρόπος που συνδύαζε τον προτεσταντισμό και τη λατρεία του χρήματος, την προτεραιότητα της πράξης έναντι της σκέψης, κάτι που είχε διαπιστώσει και ο Χέγκελ. Από τις αρχές ίσχυσε δηλαδή το σκληρό δόγμα «ο θάνατός σου η ζωή μου». Ποια ευρωπαϊκή κουλτούρα πλέον; Ακραίος ατομικισμός και συνάμα ένας ιδιότυπος πατριωτισμός και μια πίστη στον νέο «περιούσιο» λαό της οικουμένης, ανακατεμένος με πουριτανισμό, θρησκομανία και φιληδονία. Οι επήλυδες δεν είχαν να λογοδοτήσουν απέναντι σε προγόνους και αξίες, σε βαθιά ήθη και έθιμα - μόνοι τους δημιούργησαν τον «νέο κόσμο».

Κατά τον συγγραφέα εδώ στηρίχτηκε η διαμόρφωση του αμερικανικού κράτους: στο πάντρεμα του προτεσταντικού ατομικισμού και στη φιλοσοφία του πραγματισμού. Ποια σοσιαλιστικά ιδεώδη; Εδώ συνέβησαν τα πιο άγρια εγκλήματα κατά παντός κινήματος εμφορούμενου από τέτοια ιδεώδη, άγνωστα εν πολλοίς στον δυτικό κόσμο. Στο αίμα έπνιγαν οι έποικοι κάθε λαϊκή εξέγερση αλλά και τους κάθε φορά νέους εποίκους (διότι τότε ξεκίνησε ο μύθος του αμερικανικού θαύματος), ώσπου να ενταχθούν και αυτοί, όσοι απέμεναν, στην αμερικανική πολιτική, κρατική νεοδομή.

Tο υλικό του είναι τεράστιο, αντλημένο από ένα ευρύτατο φάσμα πληροφοριών γνωστικών κλάδων, όπως είναι η ιστορία, η θρησκειολογία, η ψυχανάλυση και η ποίηση (η λογοτεχνία κυρίως, που είναι και αγαπημένη του πηγή). Και βέβαια εντυπωσιάζει η συναρμολόγησή του· είναι κατά τέτοιο τρόπο γραμμένο ώστε δεν θέλεις να τελειώσει η ανάγνωση. Καλύτερα όμως να το προμηθευτείτε (εκδ. Καστανιώτη) - πολλές απορίες σας θα διαλυθούν και διαφορετικοί θα είστε μετά την [προσεκτική του] ανάγνωση. Πρόκειται για πολύ σπουδαίο [και μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα - και όχι μόνο...] βιβλίο.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Οπωσδήποτε με τις γιορτές και την άνοιξη
Μακάρι να μπορούσε ο καθένας μας να μιλάει και να γράφει, ακούραστα και ακατάπαυστα, για την περίοδο των εορτών, για την αντίσταση δηλαδή στη ματαιότητα, αλλά κυρίως στην τραγικότητα της ζωής.
Οπωσδήποτε με τις γιορτές και την άνοιξη
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Σε φιλικό σπίτι με τοπικούς θεούς
Πάντα ζεστό, πάντα ανοιχτό, πάντα φιλόξενο το σπίτι του φίλου -στην εξοχή, μόλις μία ώρα απόσταση από την πρωτεύουσα· τόσο κοντά και τόσο μακριά συνάμα. Φτάνουμε, κουρασμένοι και διψασμένοι. Μας τρατάρουν χυμό...
Σε φιλικό σπίτι με τοπικούς θεούς
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Χρόνος, πόνος, χαρά
Ο χρόνος είναι πόνος για μερικούς, ας είναι χαρά για τους πολλούς, ας κατισχύσει η χαρά του πόνου -εσαεί.
Χρόνος, πόνος, χαρά
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ηλιοπολίτες και Πανχαίοι - και εμείς
Θα ήταν παράλογο εάν η ανθρωπότητα σταματούσε να αναζητεί την ουτοπία [της]. Χωρίς αυτήν, βήμα δεν μπορεί να κάνει. Ξέρουμε για την ουτοπία από τα πολύ παλιά χρόνια, από τις απαρχές σχεδόν του λεγόμενου...
Ηλιοπολίτες και Πανχαίοι - και εμείς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας